Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο κορονοϊός σκοτώνει την οικονομία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο κορονοϊός σκοτώνει την οικονομία

  • A-
  • A+

Η ανθρωπότητα βιώνει μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Αφού βιώσαμε για μερικές δεκαετίες την ύβρι του «Ανθρώπου-Θεού» που είναι υπεράνω της φύσης, ένας ιός, με χαμηλή θνησιμότητα αλλά μεγάλη δυνατότητα διασποράς, μας επαναφέρει στην ταπεινότητα. Η ανθρώπινη ύβρις δεν καταρρέει για πρώτη φορά. Το τσουνάμι στην Ινδονησία σκότωσε σε λίγη ώρα περίπου 250.000 ανθρώπους και ο τυφώνας« Κατρίνα» απέδειξε ότι η πολιτική προστασία στις ΗΠΑ είναι μαύρο ανέκδοτο.

Γιατί όμως ένας ιός οδηγεί την ανθρωπότητα σε παγκόσμια καραντίνα; Γιατί οδηγούμαστε σε μία από τις σοβαρότερες μεταπολεμικές κρίσεις με απρόβλεπτες συνέπειες;

Φοβήθηκαν άραγε οι κυβερνήσεις την πιθανότητα για περισσότερους από 200.000 νεκρούς; Μακάρι! Δυστυχώς μόνο η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει ετησίως 400.000 στην Ε.Ε. (6.000 μόνο στην Αττική), χωρίς να βλέπουμε τέτοια ευαισθησία.

Αυτό που φοβήθηκαν είναι η κατάρρευση του συστήματος Υγείας από την ταυτόχρονη ανάγκη νοσηλείας εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Αυτό δεν είναι φοβία. Είναι πραγματικότητα. Αν δεν έμπαινε η παγκόσμια κοινότητα σε καραντίνα, μέχρι το τέλος Απριλίου το παγκόσμιο σύστημα θα διέθετε μόνο μία κλίνη εντατικής θεραπείας για 15 ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση. Δηλαδή, θα ρίχναμε τον κλήρο για το ποιοι θα νοσηλευτούν και ποιοι θα πεθάνουν χωρίς ιατρική φροντίδα. Αυτό είναι το σκληρό μάθημα της Ιταλίας, όπου η θνησιμότητα ξεπέρασε το 10%.

Γιατί όμως το σύστημα Υγείας αποδείχθηκε τόσο ευάλωτο; Πώς είναι δυνατόν οι μητροπόλεις του καπιταλισμού να αποδεικνύονται ανοχύρωτες;

Η απάντηση είναι απλή. Λιγότερο από το 1% των ανθρώπων κατέχει πάνω από το 50% του παγκόσμιου πλούτου. Τα 700 δισ. ευρώ λοιπόν που θα πέσουν στην ευρωπαϊκή αγορά (και μακάρι να φτάνουν), για να αντιμετωπίσουμε τις οικονομικές επιπτώσεις του κορονοϊού είναι παρωνυχίδα μπροστά στα 140 τρισ. δολάρια που κατέχει το 1% των πλουσιότερων κεφαλαιούχων στον πλανήτη. Ενδεικτικά μέχρι τις 17/3, 10-12 τρισ. δολάρια χάθηκαν από τα χρηματιστήρια. Για να το πούμε λαϊκά, κάποιοι ξεπούλησαν μετοχές «παντελονιάζοντας» ρευστό, την ώρα που η αγορά και οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη από το ρευστό για να αντιμετωπίσουν την κρίση.

Τη στιγμή που τα κράτη (δηλαδή εμείς οι φορολογούμενοι) κάνουν ενέσεις ρευστότητας στην οικονομία, οι κεφαλαιούχοι τραβάνε το χαλί κάτω από τα πόδια μας. Η αυτοκαταστροφική οικονομία των κερδοσκόπων κατασπαταλά πόρους όταν δεν τους έχει ανάγκη, αλλά είναι ενδεής όποτε έχει ανάγκη από πόρους για να αντιμετωπίσει μια απειλή.

Δεν διαφέρει σε τίποτα η σημερινή γύμνια των «ισχυρών» οικονομιών από την κρίση της Lehman Brothers. Η καταστροφή δεν επήλθε από την έκθεση τραπεζών στα τοξικά δάνεια. Πολλαπλάσια καταστροφή επήλθε επειδή οι κεφαλαιούχοι (οι καπετάνιοι του γλυκού νερού όπως τους αποκαλούσε ο Κέινς) απέσυραν τα κεφάλαιά τους από το οικονομικό σύστημα και το Δημόσιο σε πολλές χώρες αναγκάστηκε να υπερχρεωθεί για να σώσει την πραγματική οικονομία και την κοινωνία.

Σε συνθήκες λοιπόν κρίσης, το συσσωρευμένο κεφάλαιο, αντί να γίνεται σωσίβιο σωτηρίας, γίνεται βαρίδι που ανατρέπει το καράβι.

Είναι ακόμα άγνωστο το πόσο θα κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία η απόλυτα ορθή επιλογή τού «μένουμε σπίτι».

Είναι δυστυχώς γνωστό το ποιος θα πληρώσει αυτό το κόστος. Σίγουρα όχι οι κεφαλαιούχοι. Το δημόσιο σύστημα θα στηρίξει τις θέσεις εργασίας και τις επιχειρήσεις που μένουν κλειστές. Το πλουσιότερο 1% αποσύρει κεφάλαια για να τα επενδύσει ξανά σε πιο βολικούς καιρούς. Δηλαδή κάνει το εντελώς αντίθετο από αυτό που πρέπει να κάνει κάθε τμήμα αυτής της κοινωνίας: να μοιραστεί τα βάρη της κρίσης.

Δεν έχει υπάρξει άλλη περίοδος στην ιστορία της ανθρωπότητας, όπου η οικονομία να λειτουργεί σαν χοάνη μεταφοράς όλο και περισσότερου πλούτου στα χέρια ελαχίστων και αυτοί να μη συνεισφέρουν τίποτα σε συνθήκες κρίσης.

Απόλυτα αναγκαία λοιπόν η καραντίνα και οι χώρες που πήραν γρήγορες αποφάσεις γλιτώνουν τα χειρότερα. Θα παραμείνει όμως η ανθρωπότητα όμηρος της οικονομίας-καζίνο ή θα ενισχυθούν σε καιρούς ανάπτυξης τα δημόσια αγαθά (υγεία, παιδεία, πολιτική προστασία, έρευνα κ.λπ.) ώστε να μη βρισκόμαστε ανοχύρωτοι σε ώρες κρίσης;

Η ανθρωπότητα πλήρωσε πολύ ακριβά την ύφεση του ‘30 με τον ναζισμό και τον Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο Bretton Woods οι νικήτριες χώρες φώναξαν «Ποτέ ξανά», αλλά γρήγορα τα διδάγματα ξεχάστηκαν και η γερασμένη παγκόσμια οικονομία αποδεικνύεται γυμνή και ανυπεράσπιστη απέναντι σε έναν ιό που ευτυχώς δεν είναι σαν τον Εμπολα.

Αν ένας ιός που απαιτεί μονάδες εντατικής θεραπείας μόνο για το 1% των περιστατικών, προκάλεσε τέτοια καταστροφή, ας αναλογιστούμε ποιοι θα πληρώσουμε τα τρισεκατομμύρια της κλιματικής κρίσης. Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν.

* μέλος του Π.Σ. των Οικολόγων Πράσινων, τ. αν. υπουργού

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το παραμύθι της δυναμικής οικονομίας
Αν οι αγορές είχαν αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη τους στην ελληνική Πολιτεία, τότε το ελληνικό Χρηματιστήριο δεν θα σημείωνε ετήσια πτώση 26% διεκδικώντας αρνητικά πρωτεία στην Ε.Ε., ούτε οι ξένες άμεσες...
Το παραμύθι της δυναμικής οικονομίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ληστεία των... ελευθεριών
Σήμερα, με την απειλή του κορονοϊού να αλλάζει εμάς, τον τρόπο της ζωής μας και το περιβάλλον μας, είναι πιο επιτακτική από ποτέ άλλοτε η ανάγκη κάθε άνθρωπος να προσδιορίσει το σημείο στο οποίο βρίσκεται, τις...
Η ληστεία των... ελευθεριών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς η νόσος COVID-19 μπορεί να επιφέρει έμφυλη δικαιοσύνη
Σχέδιο κοινής πρωτοβουλίας της εκτελεστικής διευθύντριας της Μονάδας του ΟΗΕ για τις Γυναίκες UN Women, κ. Phumzile Mlambo-Ngcuka και της επιτρόπου της Ε.Ε. αρμόδιας για θέματα φύλου, κ. Helena Dalli
Πώς η νόσος COVID-19 μπορεί να επιφέρει έμφυλη δικαιοσύνη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
Οταν κατακάτσει η σκόνη από την υγειονομική κρίση, είναι σίγουρο ότι θα εμφανιστεί ένα άλλο «φυσιολογικό» το ίδιο επώδυνο με το προηγούμενο και γι’ αυτό οι κυρίαρχες ελίτ αποφεύγουν να το περιγράψουν. Ο...
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επόμενη μέρα: απασχόληση, εισοδήματα και ανάπτυξη
Οι πολλές, και χαμηλής αξιοπιστίας, προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας έχουν κοινό παρονομαστή τους την αναπόφευκτη ύφεση στην οποία αυτή θα βυθιστεί τα αμέσως επόμενα τρίμηνα.
Η επόμενη μέρα: απασχόληση, εισοδήματα και ανάπτυξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορική ευθύνη της κυβέρνησης η επερχόμενη εργασιακή ζούγκλα
Η πανδημία Covid-19 δημιούργησε μεγάλες προκλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλάζοντας τα δεδομένα όπως τα ξέραμε μέχρι σήμερα σε όλους τους τομείς κι εγκαθιδρύοντας μια νέα κατάσταση πραγμάτων.
Ιστορική ευθύνη της κυβέρνησης η επερχόμενη εργασιακή ζούγκλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας