Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για τον Περικλή
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τον Περικλή

  • A-
  • A+

Ο θάνατος του Περικλή Κοροβέση είναι απώλεια. Φίλος, συναγωνιστής, συγκάτοικος στην θρυλική Κορυδαλλέως – στον τρίτο όροφο η κυρία Μαρίκα και η Αλκηστη. Μας συνέδεαν πολλά: κοινοί αγώνες, κοινοί στόχοι, ιδέες, παρέες, ξενύχτια σε ταβέρνες, σε μπαρ, σε σπίτια, με συζητήσεις επί παντός επιστητού, με διαφωνίες, με χιούμορ, με άφθονο ποτό και τσιγάρο, με πάθος για ζωή.

Πρωτοδιάβασα τους συγκλονιστικούς «Ανθρωποφύλακες» στην περίοδο της δικτατορίας, όταν κάποια αντίτυπα ήρθαν παράνομα στην Ελλάδα από κάποιον Γάλλο συναγωνιστή και μοιράζονταν παράνομα από χέρι σε χέρι. Σε αυτό το βιβλίο ο Περικλής περιγράφει με ανεπανάληπτο λιτό τρόπο τα απάνθρωπα βασανιστήρια που υπέστη από Ελληνες αστυνομικούς κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Δεν έπαψε ποτέ να καταγγέλλει τη φαλκίδευση των ελευθεριών και τα βασανιστήρια, επισημαίνοντας ότι βασανιστήρια γίνονται και σήμερα, δίπλα μας.

Οταν απεγκλωβίστηκε από τα ιδεολογήματα της Αριστεράς δεν χωρούσε σε καμία ορθοδοξία και φυσικά δεν τον δέχθηκε καμία ορθοδοξία και γραφειοκρατία. Απρόβλεπτος και αθυρόστομος, ενοχλούσε τα κομματικά ιερατεία, ανέτρεπε τα στερεότυπα, τους καθωσπρεπισμούς και τις κανονικότητες. Ηταν ανοικτός στις νέες ιδέες, και οι διαφωνίες μαζί του εξελίσσονταν ομαλά με διάλογο, χωρίς φωνές και διαπληκτισμούς.

Ηταν έτοιμος να παραδεχθεί το νέο, να απαρνηθεί τις παλιές ιδέες, να αλλάξει – όπως και άλλαξε κάποιες φορές. Κινούμενος στα σύνορα του λογικού, εκεί όπου η σκέψη δεν έχει ακόμη εκφραστεί, ζούσε τη ζωή του ερωτικά και ποιητικά, ατενίζοντάς την με θαυμασμό και απορία, απολαμβάνοντας το καθημερινό, το στιγμιαίο, το τυχαίο. Ζούσε και πορευόταν «όπως εκείνοι που εμπιστεύονταν περισσότερο την πορεία τους στ’ αστέρια παρά στα σύνεργα της πλοιαρχίας».

Ανθρωποι σαν τον Περικλή είναι σπάνιοι, με προσφορά και ανιδιοτέλεια. Η χώρα παράγει πολύ λίγους. Ο Περικλής πλούτισε τη ζωή μας με ένα σωρό πράγματα: Ελευθερία, Αγώνα, Πολιτική, Δημοκρατία, Αναζήτηση, Διάβασμα, Γράψιμο, Φιλία, Ερωτα, Ποίηση, Συζήτηση, Διάλογο, Παρέες, Ευγένεια.

Θα ήθελα να παραθέσω μία τυχαία στιγμή από την αφήγηση των βασανιστηρίων στους «Ανθρωποφύλακες» που δείχνει όλη τη βαρβαρότητα των αστυνομικών, αλλά και τον σωματικό και ψυχικό κάματο του βασανιζόμενου: «Εγώ πεσμένος στο πάτωμα. Κάποιος μου ’τριβε το κεφάλι σε κάτι λάσπες. Ξερατά. Μου έτριβε το κεφάλι πάνω στους εμετούς. Με συμβούλευε: Φάε γουρούνι, φάε, γκρου γκρου γκρου. Είχα κάνει εμετό. Ποιος ξέρει πότε. Πόση ώρα με χτυπάγανε. Πρέπει να υπολογίσω. Υπολογίζω. Τρεις ώρες, μόνο. Τι απέραντος χρόνος μπορεί νάναι τρεις ώρες». Ωρες, ημέρες, μήνες που αφήνουν ανεξίτηλα σημάδια για όλη τη ζωή.

Επειδή ο Περικλής ήταν βαθύτατα πολιτικό άτομο, θα αναφέρω ένα σχετικό περιστατικό που τον πίκρανε. Ηταν άλλωστε η τελευταία φορά που τον έβλεπα, πολύ καταβεβλημένο. Ηταν στην εκδήλωση που έγινε για τα πενήντα χρόνια από την καταδίκη της Ελλάδας για τα βασανιστήρια της Δικτατορίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (1969). Βασικοί μάρτυρες στο Δικαστήριο ήταν άτομα που υπέστησαν απάνθρωπα βασανιστήρια από τους Ελληνες αστυνομικούς, ο Περικλής, η Κίττυ, η Νατάσα και άλλοι.

Ετσι έμαθαν στο εξωτερικό για τα σκληρά βασανιστήρια των δικτατόρων, αφυπνίσθηκαν, βοήθησαν στον αντιδικτατορικό αγώνα και απέβαλαν την Ελλάδα από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι Σκανδιναβικές χώρες. Αυτό το ιστορικό γεγονός είχε μεγάλη πολιτική σημασία για τον μετέπειτα αντιδικτατορικό αγώνα.

Αυτή λοιπόν η εκδήλωση έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2019, και διοργανώθηκε από τα Πολιτιστικά Ιδρύματα Σουηδίας, Δανίας, Νορβηγίας και Ολλανδίας. Ομως δεν παρέστη κανένα εγχώριο πολιτικό κόμμα και κανένα από τα ελληνικά ΜΜΕ (εξαίρεση η «Εφ. Συν.»)! Ο Περικλής, που είχε έρθει κατευθείαν από το νοσοκομείο, καυτηρίασε την απουσία αυτή και μίλησε για την ντροπή και την απογοήτευση που ένιωσε. Αργότερα έγραψε: «Δεν είχα ποτέ σε ιδιαίτερη εκτίμηση την υπάρχουσα πολιτική. Αλλά να είναι τόσο πολύ γουρούνια δεν το περίμενα». Ακόμη μια φορά ήταν καίριος. Η λέξη που ταιριάζει στους πολιτικούς είναι αυτή – διαθέτουν άφθονο κυνισμό, αδιαφορία και γενικευμένο αυτισμό.

Από την ελληνική βαρβαρότητα στα ελληνικά γουρούνια. Ανάμεσα σε αυτά τα δύο προσπάθησε να ζήσει με αξιοπρέπεια. Οταν έχεις γνωρίσει τον Περικλή και έχεις πορευτεί μαζί του, είναι πολύ δύσκολο να μη συνεχίσεις να αγωνίζεσαι για κάποιες αξίες, τις οποίες οι πολλοί έχουν δυστυχώς διαγράψει. Αλλά η έλλειψη και η απουσία αυτών των αξιών καθιστά το σύστημα παρακμιακό και την κοινωνία αφασική.

Σε τέτοιες στιγμές, υπό το βάρος της απώλειας και του συναισθήματος, τα λόγια είναι αδέξια και φτωχά. Θα είναι πάντα μαζί μας. Η σκέψη μας είναι στη Μαρία και στον Χριστόφορο.

* διδάκτορας Φιλοσοφίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αποτυχία του πολιτικού συστήματος*
Η επί δεκαετίες πορεία προς τη χρεοκοπία έδειξε ότι οι θεσμοί του ελληνικού αντιπροσωπευτικού πολιτεύματος χαρακτηρίζονται από αστάθεια, ρευστότητα και αδυναμία να οργανώσουν τον συνολικό βίο σε μια εύρυθμη,...
Η αποτυχία του πολιτικού συστήματος*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρόζα Λούξεμπουργκ εναντίον Λένιν
Τον Ιανουάριο 2019 συμπληρώθηκαν 100 έτη από την άγρια δολοφονία της Ρόζας Λούξεμπουργκ από τα Freikorps, αλλά η ζωή της και οι ιδέες της είναι σχεδόν άγνωστες σε μεγάλο μέρος της Αριστεράς.
Ρόζα Λούξεμπουργκ εναντίον Λένιν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τέλος εποχής;
Οταν τα τρία μεγαλύτερα κόμματα στην Ελλάδα συγκεντρώνουν άνω του 80% των ψήφων, αποδεχόμενα τη μνημονιακή «διευθέτηση», η συστημική σταθεροποίηση έχει, εν πολλοίς, επιτευχθεί, η νέα «κανονικότητα» είναι ήδη...
Τέλος εποχής;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κατάρα της γκαζόζας
Το τι ακριβώς εννοούσε ο Πάνος Καμμένος με τη γκαζόζα, δεν θα το μάθουμε. Κι αν το μάθουμε, δεν θα γίνουμε σοφότεροι∙ ούτε η χώρα θα απαλλαγεί από «προδότες», «καλοφόρετους» και «καραγκιοζάκους».
Η κατάρα της γκαζόζας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ζητείται αριστερή διέξοδος!
Η «οικογένεια» της Κεντροαριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝ.ΑΛΛ., Ποτάμι) ταλαιπωρείται από σφοδρούς καβγάδες, αλλά και η «οικογένεια» της Κεντροδεξιάς εμφανίζεται να έλκεται και ενίοτε να καθορίζεται από την...
Ζητείται αριστερή διέξοδος!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το διακύβευμα του δεύτερου γύρου
Την Κυριακή διεξάγεται ο δεύτεροςγύρος των προεδρικών εκλογών στην Κύπρο, με όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, μεταξύ του Ν. Αναστασιάδη και του Στ. Μαλά. Ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα, το 30,25% του Στ. Μαλά...
Το διακύβευμα του δεύτερου γύρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας