Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Παρασυμπτώματα στην αυτοκρατορία

Από παλαιότερη συνάντηση των Ντόναλντ Τραμπ και Μπόρις Τζόνσον

AP Photo/Francisco Seco
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Παρασυμπτώματα στην αυτοκρατορία

  • A-
  • A+

Ορισμένα συμπτώματα είναι διαρκείας∙ πρωτίστως πολιτικά και εξίσου ανησυχητικά, όσο και η πανδημία. Ο πρόεδρος Τραμπ, π.χ., είναι αρνητής της επιστήμης. Είναι δημιουργιστής (creationist)∙ θέλει την επιστήμη, τον Δαρβίνο και τη θεωρία του στην πυρά. Δεν είναι ο μόνος. Οι περισσότεροι Ρεπουμπλικανοί και σεβαστή μερίδα Αμερικανών πιστεύουν ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε από έναν πάνσοφο σχεδιαστή ‒ τον Θεό.

Όμως, ο Τραμπ πολιτικοποιεί το πιστεύω του με δυσανάλογα μεγάλο τίμημα. Με αμερικανισμό νέου τύπου μιλάει για «κινεζικό ιό», «ιό του Γιουχάν» και για «ιό των ξένων» ‒ παρά το γεγονός ότι η Κίνα βρίσκεται σε φάση κάμψης και ελέγχου της νόσου, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ. Απειλεί να σταματήσει τη χρηματοδότηση του ΟΗΕ και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Δεν ακούει καν την προειδοποίηση του ΔΝΤ για πιθανή ύφεση μεγαλύτερη από εκείνην του 1930.

Το άλλο σύμπτωμα έχει να κάνει με τον Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος από την ιδέα περί «ανοσίας της αγέλης» βρέθηκε από τη Ντάουνινγκ Στριτ στη μονάδα εντατικής θεραπείας του νοσοκομείου Σεντ Τόμας του Λονδίνου.

Ο Τραμπ και ο Τζόνσον είναι δύο γνωστές εγκυκλοπαίδειες ηγετών-αρνητών, που μπερδεύουν την πολιτική ζωή τους με τα δημόσια οικονομικά και την κοινωνική πολιτική. Σε άλλες χώρες υπάρχουν σύνολα, εκτός από τους ηγέτες. Οι Γερμανοί θεωρούν υπεύθυνους τους Ιταλούς και τους Ισπανούς για τη διόγκωση της πανδημίας, ενώ στην Ιταλία και την Ισπανία, τα προβλήματα αποδίδονται στην αναλγησία των Γερμανών και των Ολλανδών. Και ενώ ως οντότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτός από την υπαρξιακή κρίση, αντιμετωπίζει μείζονα κρίση υγείας με ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό μεσοπρόθεσμο αντίκτυπο, αδυνατεί να έχει μια πραγματικά κοινή στρατηγική στην υγεία και την οικονομία.

Η εικόνα των ηγετών χωρίς κοινωνικό επίχρισμα, συνδυάζεται με το τόξο του ελάχιστου συντονισμού και με κυμαινόμενα εθνικά μέτρα απομόνωσης. Οι συνέπειες των εθνικών πολιτικών, ωστόσο, είναι τόσο εθνικές όσο και παγκόσμιες.

Ακόμα και έτσι, αποτυπώνονται οι διαφορετικές όψεις Δύσης και Ανατολικής Ασίας. Λόγου χάριν, ο Τζέφρι Σακς, καθηγητής της αειφόρου ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, μιλάει για δύο διαφορετικούς κόσμους. Με βάση στοιχεία μελέτης του για την πανδημία, η Δύση πλήττεται περισσότερο από την Ανατολική Ασία.

Οι βεβαιωμένοι θάνατοι από τον κορονοϊό ανά εκατομμύριο πληθυσμού κυμαίνονται από 1.285 (Γερμανία), 1.191 (ΗΠΑ), 814 (Ηνωμένο Βασίλειο), έως 3.036 (Ισπανία). Αντίστοιχα, οι θάνατοι ανά εκατομμύριο κυμαίνονται από 57 (Κίνα) έως το υψηλότερο 253 (Σινγκαπούρη). Το ίδιο και οι οικονομίες. (Τα στοιχεία αλλάζουν καθημερινά, δίχως να ανατρέπουν το συμπέρασμα του σχήματος).

Σε κάθε περίπτωση, οι πρώην διεθνιστές και οι οπαδοί της παγκοσμιοποίησης (της αγοράς, βεβαίως) προσπαθούν μάταια να ξεχωρίσουν τις παγκόσμιες από τις εθνικές επιπτώσεις. Σέβονται, ωστόσο, με θρησκευτική προσήλωση τις εννοήσεις του νεοφιλευθερισμού τους μετρώντας θανάτους: την «πειθαρχική-καταναγκαστική» και την «ανταποδοτική» όψη της ζωής.

Οι μεν της Ανατολικής Ασίας στη βάση μιας κοινωνιστικής πλην νόθας σήμερα κομφουκιανής παράδοσης του απόλυτου σεβασμού στην εξουσία. Οι δε της Δύσης, με βάση τη συμπύκνωση της αποπολιτικοποιημένης πολιτικής: «δεν υπάρχει εναλλακτική», με την ανεργία στα ύψη και τον λογαριασμό στους πολλούς.

Η αυτοκρατορία του κορονοϊού έχει επιβάλει αυτό ακριβώς το λανθάνον παρασύμπτωμα. Κυριαρχία και έλεγχο στα σώματα. Έχει μετατρέψει τη ζωή σε κάτι μονοσήμαντα ποσοτικό ‒ που αδυνατούσαμε ή δεν θέλαμε να απαντήσουμε. Πόσο κάνει η ζωή; Χωρίς οριστική και αποδεκτή απάντηση, βλέπουμε τον σχηματισμό ενός πεδίου εμπορικής αξίας της υγείας (δημόσιας και ιδιωτικής) στο οποίο μετέχουμε ως δυνητικοί φορείς της νόσου. Σε αυτό το αγοραίο πεδίο ορισμένοι θα πρέπει να αποδεχθούν ότι δεν έχουν δικαίωμα πρόσβασης.

Αλλά, όπως θα έλεγε ο Φουκώ (και για την περίπτωση, λ.χ., του Τζόνσον), το περιεχόμενο και η αξία της υγείας ορίζεται όχι από αυτούς που την έχουν, αλλά από αυτούς που δεν την έχουν ή από αυτούς που δεν έχουν πρόσβαση στις δομές της. Οι τελευταίοι είναι μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια. Και αυτά τα εκατομμύρια βρίσκονται έξω από κάθε ηχομονωμένη συζήτηση κι αποστειρωμένη πρόνοια.

Εύχομαι να κάνω λάθος. Όμως, αν είναι έτσι, τότε το γενικό ζητούμενο, η ευυπόλητη βιο-τεχνολογική επανάσταση κατά της θνητότητας, ήδη έχει γίνει παιχνίδι πολυτελείας και κυριαρχίας. Νομιμοποιεί τις τεράστιες ανισότητες και μετατρέπει το κοινωνικοπολιτικό φορτίο της υγείας σε ατομική υπόθεση (π.χ. αυτοπειθαρχία στις υποδείξεις, προσωπικός πλούτος). Κυρίως, γενικεύει την ιατρικοποίηση της συλλογικής ζωής (medicalization) με μέτρο ό,τι θα υποδείξει το πρώτο τυχαίο θερμόμετρο, το βηχαλάκι ή μια μύξα μακαρόνι. Από τον 18ο στον 21ο αιώνα, σταθερά και επιλεκτικά.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι... βασιλιάδες ήταν γυμνοί
Το δυστύχημα για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ δεν είναι μόνο ο κορονοϊός. Είναι ο παχυδερμισμός της ηγεσίας του λεγόμενου δυτικού κόσμου.
Οι... βασιλιάδες ήταν γυμνοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με υπεροψία και μέθη…
Η προ της εμφάνισης του κορονοϊού εικόνα της επικοινωνιακής αυτοπεποίθησης μοιάζει σήμερα με παρελθόν μετά τον καταστροφικό χειρισμό της πανδημίας από τους Ντόναλντ Τραμπ και Μπόρις Τζόνσον.
Με υπεροψία και μέθη…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τη διαίρεση στον διχασμό
Το κενό της ενεργού παρουσίας των ΗΠΑ θα διευρύνεται όσο θα οξύνεται η εσωτερική διαίρεση της χώρας και θα επιταχύνεται η μετάλλαξή της προς τον διχασμό.
Από τη διαίρεση στον διχασμό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το χειρότερο σενάριο
Μια μετεκλογική πολιτική κρίση στις ΗΠΑ εν μέσω του δεύτερου κύματος της πανδημίας σκιάζει τον διεθνή ορίζοντα ως ενδεχόμενη αποσταθεροποιητική μεταβλητή με απρόβλεπτες παρενέργειες.
Το χειρότερο σενάριο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μέτωπο δυσαρεστημένων
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πανδημία και η διαχείρισή της από τον Λευκό Οίκο θέτουν το ερώτημα αν έχουν ωριμάσει οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός μετώπου δυσαρεστημένων από τις επιλογές του.
Μέτωπο δυσαρεστημένων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ψυχροπολεμική κλιμάκωση
Αντί της συναίνεσης και της παγκόσμιας συνεργασίας, ο Λευκός Οίκος στήνει το σκηνικό μιας νέας διπολικής ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης που θα πολλαπλασιάσει το κόστος τής ανάκαμψης.
Ψυχροπολεμική κλιμάκωση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας