Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Απορρίπτοντας την κριτική
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Απορρίπτοντας την κριτική

  • A-
  • A+

Πρωινή τηλεοπτική διαμάχη: Ο φακός δείχνει κινητοποιήσεις εργαζομένων στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός». Ταυτόχρονα, ο καλεσμένος πολιτικός διαμαρτύρεται ότι τα πλείστα κανάλια -εκτός εξαιρέσεων- ωραιοποιούν την κατάσταση των νοσοκομείων της χώρας αποσιωπώντας τις ελλείψεις προσωπικού και εξοπλισμού. Ο δημοσιογράφος αντιδρά και ζητά να αναφερθούν συγκεκριμένα παραδείγματα υπαγορευμένων αποσιωπήσεων. «Μου δίνει εμένα ο οποιοσδήποτε εντολές τι θα πω και τι όχι;» ρωτά.

Στο απώτερο παρελθόν και στα αυταρχικά καθεστώτα, η κριτική κατά της εξουσίας προσέκρουε στη λογοκρισία. Σήμερα η απόκρουση των αντιρρήσεων γίνεται έντεχνα και επίσης αποτελεσματικά. Πώς κατορθώνεται αυτό; Θυμήθηκα με αφορμή την παραπάνω τηλεοπτική κόντρα τις βασικές και προκαταβολικά έτοιμες μεθοδεύσεις.

Το πρώτο γνωστό και δοκιμασμένο εργαλείο είναι να βαφτίζεται η αντίρρηση «θεωρία συνωμοσίας». Είναι δεδομένο ότι διάφορες θεωρίες, από γελοίες έως και άκρως επικίνδυνες, έχουν κατασκευαστεί για να πληγούν πολιτικοί και κοινωνικοί αντίπαλοι, να στιγματιστούν αποδιοπομπαίοι τράγοι και να αποπροσανατολιστούν τα φώτα από πραγματικά υπεύθυνους. Οι κατασκευαστές και οι χρήστες αυτών των θεωριών συχνά εκφράζουν ή ερωτοτροπούν με την Ακροδεξιά και αγαπημένοι τους στόχοι υπήρξαν οι Εβραίοι και οι μασόνοι.

Από την άλλη πλευρά, είναι δεδομένο ότι κρίσιμες για τους πολίτες αποφάσεις λαμβάνονται συχνά μέσα σε γραφεία, υπό συνθήκες αδιαφάνειας. Πολιτικές συναντήσεις, οικονομικοί προγραμματισμοί, σχεδιασμοί επικοινωνιακών εκστρατειών, ιδίως όταν είναι βέβαιο ότι δεν θα είναι καθόλου δημοφιλείς ή οδηγούν σε παρανομίες και διαφθορά, διεξάγονται με κλειστά τηλέφωνα και κάμερες. Το ίδιο συμβαίνει με εικόνες και καταστάσεις που είναι ασύμφορες και αποσιωπώνται. Αν τώρα εσύ τολμήσεις να κατακρίνεις αυτές τις αποσιωπήσεις, θα ταυτιστείς με διώκτες «εβραιομασόνων» και με οπαδούς θεωριών συνωμοσίας. Θρύψαλα η κριτική σου, αλώβητη η εξουσία. Αψογα!

Η δεύτερη άμυνα είναι να ζητείται να κατονομαστούν συγκεκριμένοι υπεύθυνοι. Ναι, κάποτε υπάρχουν. Οσο όμως ο καπιταλισμός κυριαρχεί, όσο τα δίκτυα αναπτύσσονται και περιπλέκονται κι όσο η τεχνητή νοημοσύνη υποκαθιστά την ατομική συνείδηση, τόσο δυσκολότερο γίνεται να εντοπίζεις εξατομικευμένους ενόχους.

Ποιος φταίει ως άτομο για τη ρύπανση του περιβάλλοντος ή για την υποχρηματοδότηση της έρευνας στα φάρμακα, την οποία «πληρώνουμε» σε περιόδους επιδημιών; Ποιος δημιουργεί τα φέικ νιουζ; Χρειάζεται άραγε ειδική εντολή ένας εργαζόμενος του Τύπου για να καταλάβει ότι η κυκλοφορία -ή μη- μιας είδησης θα κακοφανεί στον εργοδότη του; Οχι βέβαια. Αν είναι ένας καριερίστας, θα την αποκρύψει για να μην απολυθεί ή για να προαχθεί, έτσι αυτόματα, σαν απομεινάρι εκείνου του Αϊχμαν που έχει αναλύσει η Χάνα Αρεντ.

Εσύ που αποτολμάς την κριτική έχασες. Η δημοκρατία απειλείται. Είναι όμως ανθεκτικός αντίπαλος, ιδίως όταν συμμαχεί με την Αριστερά.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι «άκουσα» από τον Αλέξη Παπαχελά για τον κορονοϊό
Αυτό που «άκουσα» από τον Αλέξη Παπαχελά είναι, όταν τελειώσει η καραντίνα μας, να μη γυρίσουμε στην κανονικότητα. Γιατί η προηγούμενη κανονικότητα δεν ήταν κανονική.
Τι «άκουσα» από τον Αλέξη Παπαχελά για τον κορονοϊό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η... προίκα της επιδημίας
Πριν καλά καλά συνέλθουμε, τώρα που κάθε άλλο παρά έχει οριστικοποιηθεί η έξοδος από το κύμα της επιδημίας, κάθε άλλο παρά θωρακίστηκε το δημόσιο σύστημα υγείας και ιδίως η Πρωτοβάθμια Φροντίδα,.
Η... προίκα της επιδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ορθολογισμός της στάχτης
Δεν θεωρώ ότι ο κ. Τσιόδρας, όπως και άλλα μέλη της επιστημονικής κοινότητας λειτούργησαν ως ενεργούμενα της κυβέρνησης. Προσυπέγραψαν όμως τη βασική παραδοχή του επιλεγμένου σεναρίου...
Ο ορθολογισμός της στάχτης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κορονοϊός και οι προοπτικές
Είναι εμφανές ότι η τραγική εμπειρία της υγειονομικής κρίσης που θερίζει τις κοινωνίες μας αποκατέστησε στη συνείδηση πλατιών κοινωνικών στρωμάτων αξίες και θεσμούς που επί τέσσερις δεκαετίες η νεοφιλελεύθερη...
Ο κορονοϊός και οι προοπτικές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι νεοφιλελεύθεροι δεν αλλάζουν μυαλά
Για να αποδείξει ο Υπουργός Υγείας και ο Πρωθυπουργός ότι οι δηλώσεις που έκαναν τελευταία είναι ειλικρινείς και όχι επικοινωνιακά παραμύθια, οφείλουν να προχωρήσουν άμεσα στην πράξη και όχι στα λόγια στην...
Οι νεοφιλελεύθεροι δεν αλλάζουν μυαλά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κορονοϊός και νεοφιλελευθερισμός
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εκμεταλλευόμενη τον απόλυτο έλεγχο των ΜΜΕ και την αρχική αίγλη που της προσέδωσε η σχετικά έγκαιρη λήψη των μέτρων καραντίνας, αρνείται πεισματικά να προχωρήσει σε σοβαρά μέτρα στήριξης...
Κορονοϊός και νεοφιλελευθερισμός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας