Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Επικινδυνότητα του ΧΥΤΕΑ Κοκκινόλακκα στη ΒΑ Χαλκιδική

Από τις κινητοποιήσεις των κατοίκων για τις εξορύξεις χρυσού στη Χαλκιδική

EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Επικινδυνότητα του ΧΥΤΕΑ Κοκκινόλακκα στη ΒΑ Χαλκιδική

  • A-
  • A+

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, ανατέθηκε από το ΥΠΕΝ σε εταιρεία Ορκωτών Ελεγκτών και Συμβούλων η αξιολόγηση του τροποποιημένου επενδυτικού σχεδίου της Ελληνικός Χρυσός Α.Ε. (Ε.Χ.) σε σχέση με το προηγούμενο που κατατέθηκε το 2006 ως συνέχεια της σύμβασης παραχώρησης στην Ε.Χ. έκτασης 317.000 στρεμμάτων (Ν.3220/2004).

Από όσα μας είναι γνωστά, η αξιολόγηση θα αφορά αποκλειστικά και μόνο τα οικονομικά στοιχεία και δεν θα περιλαμβάνει τίποτε σχετικό με τις σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον από τις μεταλλευτικές δραστηριότητες.

Οι παραβάσεις των περιβαλλοντικών όρων και οι επιπτώσεις που έχουν ήδη βεβαιωθεί από τις ελεγκτικές υπηρεσίες του ΥΠΕΝ ανέρχονται σε δεκάδες και πολλές από αυτές συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Κλασική περίπτωση τέτοιων παραβάσεων είναι η κατασκευή και λειτουργία του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΧΥΤΕΑ) Κοκκινόλακκα, που αποτελεί μία από τις πλέον επικίνδυνες δραστηριότητες της Ε.Χ. που ασκούνται αυτό το διάστημα στη ΒΑ Χαλκιδική.

Ο ΧΥΤΕΑ εξυπηρετεί τις μεταλλευτικές δραστηριότητες της Ε.Χ. στις Μαύρες Πέτρες και στην Ολυμπιάδα, έχει έκταση 505 στρεμμάτων, κατασκευάστηκε στη λεκάνη του ρέµατος Κοκκινόλακκα και έχει χωρητικότητα 10 εκατομμυρίων τόνων.

Κατ’ αρχήν, η χωροθέτηση του ΧΥΤΕΑ δεν είναι η ενδεδειγμένη καθώς: α) κάτω από αυτόν υπάρχει υδροφορέας, ο οποίος σύμφωνα με ενδείξεις επικοινωνεί με υδροφορείς που χρησιμοποιούνται για τις υδρευτικές ανάγκες των οικισμών της παραλιακής ζώνης και β) η συγκεκριμένη περιοχή είναι ιδιαίτερα σεισμογόνος και το ενεργό σεισμοτεκτονικό ρήγμα το οποίο υπόκειται του ΧΥΤΕΑ έχει δώσει το 1932 σεισμό έντασης 7,2 της κλίμακας Ρίχτερ, με αποτέλεσμα εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες και μεγάλες καταστροφές σε κτίσματα και υποδομές σε όλους τους οικισμούς της περιοχής.

Επιπλέον, κατά την κατασκευή του ΧΥΤΕΑ δεν τηρήθηκαν ορισμένοι σημαντικοί περιβαλλοντικοί όροι που προβλέπονται από την ΚΥΑ Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ), όπως η διάνοιξη της σήραγγας προσπέλασης Ολυμπιάδας - Μαντέμ Λάκκου, η εφαρμογή λιθογόμωσης σε βουλιαγμένη στοά που βρίσκεται κάτω από τον ΧΥΤΕΑ, η διαφοροποίηση του τρόπου κατασκευής του κύριου φράγματος, κ.ά.

Οσον αφορά τη στεγάνωση του ΧΥΤΕΑ, στην Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης του Τμήματος Επιθεώρησης Περιβάλλοντος, Επιθεώρηση Βορείου Ελλάδος του ΥΠΕΝ (14504/30-9-2015) μεταξύ άλλων αναφέρεται:

«Παράβαση 10η: ... ii. Στο οριζόντιο τμήμα του χώρου απόθεσης 1 ο γεωλογικός φραγμός περιλαμβάνει μόνο την πλαστική μεμβράνη με το πανί μπεντονίτη και δεν περιλαμβάνει στρώση συμπυκνωμένης αργίλου ελάχιστου πάχους 0,5 μ. (για την περίπτωση που συμπληρώνεται από τεχνητά μέσα), κατά παράβαση των διατάξεων του Κεφαλαίου 5.7.3.1. της ΚΥΑ Η.Π.24944/1159/06 και των όρων δ2.266, δ2.269 & δ2.282 της ανωτέρω ΚΥΑ ΕΠΟ... Επισημαίνεται ότι από την εν λόγω παράβαση δημιουργείται κίνδυνος ρύπανσης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος».

Δηλαδή, κατά την κατασκευή του ΧΥΤΕΑ από την Ε.Χ., το στρώμα συμπυκνωμένης αργίλου πάχους 50 εκατοστών, που προβλέπει και επιβάλλει η ΑΕΠΟ, αντικαταστάθηκε από πλαστική μεμβράνη και μπεντονίτη πάχους μερικών χιλιοστών. Αντιλαμβάνεται επομένως κανείς ποια θα είναι η τύχη της πλαστικής μεμβράνης σε περίπτωση σεισμικής δραστηριότητας καθώς ο σεισμός 7,2 Ρίχτερ του 1932 κυριολεκτικά έκοψε στη μέση μεταλλικό κτίριο που υπήρχε στην περιοχή.

Πέραν αυτών όμως, υπάρχει μια σημαντική «λεπτομέρεια» η οποία αξίζει να συζητηθεί. Ενώ η τοξικότητα των επικίνδυνων αποβλήτων που αποτίθενται στον ΧΥΤΕΑ θα παραμένει στο διηνεκές, η πλαστική μεμβράνη που τοποθετήθηκε έχει συγκεκριμένη και περιορισμένη διάρκεια ζωής. Σύμφωνα με το τεχνικό φυλλάδιο κατασκευαστή πλαστικής μεμβράνης που χρησιμοποιήθηκε για τη στεγάνωση του ΧΥΤΕΑ, η διάρκεια ζωής (durability) αυτής της μεμβράνης είναι 25 χρόνια από την ημέρα κατασκευής της. Δηλαδή, οι όποιες στεγανωτικές ιδιότητες του συστήματος πλαστική μεμβράνη - μπεντονίτης ουσιαστικά μηδενίζονται και το σύστημα στεγάνωσης που κατασκευάστηκε/τοποθετήθηκε στον ΧΥΤΕΑ θα είναι σαν να μην υπάρχει μετά την πάροδο 25 χρόνων από την κατασκευή του. Αυτό το γεγονός δεν αναφέρεται σε καμία μελέτη της Ε.Χ. αλλά ούτε επισημάνθηκε από το ΥΠΕΝ.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η τοποθέτηση πλαστικής μεμβράνης-μπεντονίτη στον ΧΥΤΕΑ και η απόθεση των αποβλήτων ξεκίνησε το 2013, δηλαδή έχουν ήδη παρέλθει τα 7 από τα 25 χρόνια ζωής και απομένουν το πολύ 18 χρόνια μέχρι την ουσιαστική αχρήστευση του συστήματος στεγάνωσης.

Ετσι, ακόμη και αν αγνοηθούν οι πιθανότητες α) αστοχίας στη μελέτη-κατασκευή των φραγμάτων του ΧΥΤΕΑ, β) έντονης σεισμικής δραστηριότητας και γ) πλημμυρικών φαινομένων λόγω της κλιματικής κρίσης, που θα προκαλέσουν ρωγμές ή καταρρεύσεις στα φράγματα ή στον πυθμένα του ΧΥΤΕΑ και αν ακόμη θεωρηθεί ότι η διάρκεια ζωής της μεμβράνης είναι πράγματι 25 χρόνια και όχι μικρότερη, η στεγάνωση του ΧΥΤΕΑ έχει ημερομηνία λήξης το 2038. Καθώς τα απόβλητα είναι εκτεθειμένα στο περιβάλλον, είναι βέβαιο ότι τα εκπλύματα των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων θα μετακινούνται με το νερό της βροχής προς βαθύτερα στρώματα και θα προκαλέσουν μη αναστρέψιμη ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα από τον οποίο υδρεύονται οι γειτονικοί οικισμοί.

Εχει ιδιαίτερη σημασία να αναφερθεί ότι σύμφωνα με την Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης του Τμήματος Επιθεώρησης Περιβάλλοντος (31-1-2019), ο ΧΥΤΕΑ, αυτή η δυνάμει «ωρολογιακή τοξική βόμβα», λειτουργεί χωρίς τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις.

Μετά από όλα τα προηγούμενα δεν χρειάζεται νομίζω να περιμένει κανείς αυτή τη χρονολογία (2038) για να πάρει τα κατάλληλα μέτρα, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η οριστική διακοπή λειτουργίας του ΧΥΤΕΑ Κοκκινόλακκα και η κατά το δυνατόν εξυγίανση του χώρου. Γιατί τότε, δυστυχώς, θα είναι πολύ αργά, καθώς θα είναι αδύνατο να απομακρυνθούν τα δέκα εκατομμύρια τόνοι τοξικών αποβλήτων που θα έχουν στο μεταξύ αποτεθεί και η ρύπανση του υπόγειου υδροφορέα θα είναι μη αναστρέψιμη. Είναι καιρός λοιπόν ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του.

*oμότιμος καθηγητής Εδαφολογίας του ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
«Όχι» στην αύξηση του κόστους των μεταφερόμενων απορριμμάτων στον ΧΥΤΑ
Νέοι καιροί και νέα ήθη στη λειτουργία του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ). Εν αγνοία των Δήμων της Αττικής και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (Π.Ε.Δ.Α.) αποφάσισε «δια περιφοράς»...
«Όχι» στην αύξηση του κόστους των μεταφερόμενων απορριμμάτων στον ΧΥΤΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παιχνίδια πίσω από τη διαχείριση απορριμμάτων
Οφείλουμε όλοι να καταλαβαίνουμε τι παίζεται πίσω από τη συζήτηση που άνοιξε σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής. Αφορμή η παρουσίαση του «προγράμματος» του περιφερειάρχη Γ. Πατούλη, μετά...
Παιχνίδια πίσω από τη διαχείριση απορριμμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι έπρεπε να γνωρίζει ο κ. Πατούλης για τη διαχείριση των απορριμμάτων
Ετσι λοιπόν ο κ. Πατούλης φαίνεται να πιστεύει ότι τα κρίσιμα θέματα της διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων είναι ή μπορούν να γίνουν προνομιακό πεδίο για άσκηση αντιπολιτευτικής πολιτικής.
Τι έπρεπε να γνωρίζει ο κ. Πατούλης για τη διαχείριση των απορριμμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαχείριση απορριμμάτων Αττικής - SOS
Η διαχείριση αποβλήτων στη χώρα μας γίνεται κάτω από Εθνικό Πλαίσιο, που κάθε φορά ενσωματώνει τις ευρωπαϊκές οδηγίες. Πρέπει επομένως να είναι εντός του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) (εγκρίθηκε...
Διαχείριση απορριμμάτων Αττικής - SOS
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκουριές, Διαιτησία και δημόσιο συμφέρον
Τελικά πόσο αξίζει η Χαλκιδική; Εχει γίνει έστω «πρόχειρος υπολογισμός» της αξίας των χιλιάδων στρεμμάτων δάσους που θα καταστραφούν, των υδατικών πόρων που θα ρυπανθούν και θα εξαντληθούν, των ακτών και της...
Σκουριές, Διαιτησία και δημόσιο συμφέρον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δίκαιη και βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων
Η διαχείριση των απορριμμάτων, ως ένας από τους τομείς άσκησης της αναπτυξιακής πολιτικής που χρειάζεται ο τόπος, μπορεί και πρέπει να αποτελέσει έναν από τους κινητήριους μοχλούς για να γυρίσουμε σελίδα....
Δίκαιη και βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας