Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εκείνες οι «γραβάτες» πού χάθηκαν;
EUROKINISSI / ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκείνες οι «γραβάτες» πού χάθηκαν;

  • A-
  • A+

ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 27.2.2020, ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο με 104 άρθρα. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο, με αρκετές παρεμβάσεις στον ν.4387/2016, γνωστό και ως «νόμο Κατρούγκαλου». Μια εκ των πιο σημαντικών εξ αυτών είναι η αποσύνδεση της ασφαλιστικής εισφοράς από το εισόδημα και τον κατώτατο μισθό. Η βασική επιχειρηματολογία της κυβέρνησης αλλά και αρκετών επαγγελματικών συλλόγων είναι ότι «το ασφαλιστικό δεν είναι φορολογικό» και συνεπώς δεν πρέπει να λειτουργεί «δημευτικά» για τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα.

Με αυτό το βασικό επιχείρημα, η κυβέρνηση εισάγει μια κατώτατη κλίμακα 220 ευρώ (από 185 ευρώ που ήταν με τον ν.4387/2016) σταθερή, ανεξαρτήτως εισοδήματος και 5 προαιρετικές, τις οποίες, θα κληθούν να επιλέξουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι τις επόμενες ημέρες.

ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ όμως στο επιχείρημα σε σχέση με το ασφαλιστικό, που δεν πρέπει να είναι φορολογικό:

Ο νομοθέτης στην Ελλάδα έχει επιλέξει εξ αρχής το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων παροχών. Δηλαδή προβλέπεται η αναδιανομή, ως βασική λειτουργία του συστήματος, τόσο από τη μια γενιά στην επόμενη όσο και εντός της ίδιας γενιάς. Αυτό σημαίνει ότι οι εν ενεργεία εργαζόμενοι πληρώνουν με τις εισφορές τους τις συντάξεις των παλιών συνταξιούχων (pay as you go).

Δεν σημαίνει όμως μόνο αυτό. Σημαίνει επίσης, στο πλαίσιο της «κάθετης» αναδιανομής εντός της ίδια γενιάς, ότι εκείνοι που έχουν υψηλότερα εισοδήματα εισφέρουν περισσότερο στο σύστημα, για να λάβουν αξιοπρεπείς παροχές εκείνοι που πληρώνουν λίγα ή δεν πληρώνουν καθόλου. Αλήθεια, τι διαφορά έχει αυτή η αναδιανομή από τη λειτουργία του φορολογικού συστήματος;

Φυσικά, τίθεται ένα συνταγματικό όριο, με βάση την αρχή της ανταποδοτικότητας, ως έκφραση της αρχής της αναλογικότητας, ώστε να υπάρχει μια σχετική και όχι απόλυτη αναλογία μεταξύ εισφορών και παροχών. Ομως πυρήνας του συστήματος παραμένει η αναδιανομή.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ είναι όσα παραθέτει η επιστημονική επιτροπή της Βουλής στην από 24.2.2020 έκθεσή της για το πρόσφατο ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Αναφέρει χαρακτηριστικά: Βασικό περιεχόμενο της κοινωνικής ασφάλισης «αποτελεί η, έναντι καταβολής εισφοράς, προστασία του ασφαλισμένου από την επέλευση κινδύνων (γήρας, ασθένεια, αναπηρία κ.λπ.) οι οποίοι αναιρούν την ικανότητά του να εργάζεται (ασφαλιστικοί κίνδυνοι) και, συνακόλουθα, τείνουν να υποβαθμίσουν τις συνθήκες διαβιώσεώς του. (...). Εφ’ όσον επέλθει ο ασφαλιστικός κίνδυνος, ο ασφαλισμένος παύει να καταβάλλει εισφορές και αποκτά, κατ’ αρχήν, αξίωση έναντι του ασφαλιστικού φορέα να του χορηγήσει παροχή, η οποία, χωρίς να απαιτείται να αντιστοιχεί ευθέως σε καταβληθείσες εισφορές του ή να αντισταθμίζει πλήρως την απώλεια του εισοδήματός του, πρέπει να είναι ικανή να του εξασφαλίσει ικανοποιητικό επίπεδο διαβιώσεως, όσο το δυνατόν εγγύτερο προς εκείνο που είχε κατακτήσει κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου. Πέραν του ανωτέρω δημοσίου σκοπού, μέσω του θεσμού της κοινωνικής ασφαλίσεως, εκδηλώνεται -όπως και μέσω της κοινωνικής πρόνοιας- η κοινωνική αλληλεγγύη και ασκείται κοινωνική πολιτική, ειδικότερα δε, αναδιανομή εισοδήματος με σκοπό την άμβλυνση κοινωνικών αντιθέσεων και ανισοτήτων».

Και συνεχίζει η έκθεση: «Ως προς το ζήτημα της ανταποδοτικότητας εισφορών και παροχών γίνεται δεκτό ότι (…) η χορηγούμενη από τον ασφαλιστικό φορέα παροχή δεν απαιτείται να αντιστοιχεί ευθέως σε καταβληθείσες εισφορές του ασφαλισμένου ή να αντισταθμίζει πλήρως την απώλεια του εισοδήματός του, η έλλειψη όμως αυτή αντιστοιχίας δεν πρέπει να υπερβαίνει το ανεκτό κατά το Σύνταγμα όριο, πέραν του οποίου απολήγει σε χορήγηση ασφαλιστικής παροχής το ύψος της οποίας, εν όψει των καταβληθεισών από τον ασφαλισμένο εισφορών βάσει των συνολικών αποδοχών του και του συνολικού χρόνου ασφαλίσεώς του (…) να μην παραβιάζει τις ανωτέρω συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, έκφανση της οποίας είναι και η αρχή της ανταποδοτικότητας, οι οποίες επιβάλλουν την ύπαρξη μιας στοιχειώδους αναλογίας μεταξύ των καταβληθεισών από τον ασφαλισμένο εισφορών…».

ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ αυτή κινήθηκε και το ΣτΕ με τις πρόσφατες αποφάσεις της Ολομέλειάς του, όταν χαρακτήρισε την ασφαλιστική εισφορά δημόσιο βάρος «που προορίζεται σαν δαπάνη για τον δημόσιο σκοπό της κοινωνικής ασφάλισης». Και ως γνωστόν, η έννοια του δημόσιου βάρους απαντάται μόνο στο άρθρο 4 του Συντάγματος, όπου αναφέρεται ότι οι Ελληνες συμμετέχουν στα δημόσια βάρη ανάλογά με τις δυνατότητες τους.

Συνεπώς το ασφαλιστικό σύστημα έχει δομικά κυρίως αναδιανεμητικό «ρόλο». Μάλιστα την αρχή αυτή σέβεται και το «νομοσχέδιο Βρούτση», αφού για εκείνους που έχουν χαμηλές εισφορές και λίγα έτη ασφάλισης προβλέπει αναπλήρωση εισοδήματος, που ξεπερνά και το 100%, ενώ για όσους έχουν π.χ. πάνω από 35 έτη και υψηλές εισφορές η αναπλήρωση αγγίζει μόλις το 65%.

Τελικά με βάση τα ανωτέρω και μετά και την αύξηση της κατώτατης εισφοράς για τους ελεύθερους επαγγελματίες (επιβάρυνση +20%), προκύπτει ένα απλό ερώτημα:

Εκείνες οι «γραβάτες» πού χάθηκαν;**

* Δικηγόρος εργατολόγος

** Ως «κίνημα της γραβάτας» αυτοπροσδιορίστηκαν οι κινητοποιήσεις δικηγόρων, γιατρών και άλλων ομάδων επιστημόνων και επαγγελματιών κατά του νόμου Κατρούγκαλου.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Αγιαστούρα και αλχημείες για αυξήσεις συντάξεων με τον νέο ασφαλιστικό νόμο
Πύκνωσαν οι εκπομπές, τα ένθετα και τα δημοσιεύματα που επευφημούν τον «νέο» ασφαλιστικό νόμο, που δίνει τάχα απλόχερα αυξήσεις, που κερδίζουν όλοι. Εχουν δημιουργήσει ένα παράλληλο σύμπαν προκειμένου να...
Αγιαστούρα και αλχημείες για αυξήσεις συντάξεων με τον νέο ασφαλιστικό νόμο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να μην πληρώσουν ξανά οι μισθωτοί
Γίνεται μεγάλη συζήτηση για τις αποφάσεις του ΣτΕ που έκριναν αντισυνταγματικό το ύψος των εισφορών που προέβλεπε «ο νόμος Κατρούγκαλου» για τους ελ. επαγγελματίες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενους.
Να μην πληρώσουν ξανά οι μισθωτοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί ασφαλιστικής μεταρρύθμισης
Η κρίση του ασφαλιστικού συστήματος αποτελεί κομμάτι της οικονομικής κρίσης και, αντίστροφα, η υπέρβαση της οικονομικής κρίσης προϋποθέτει τη ριζική αντιμετώπιση των διαχρονικών και των έκτακτων προβλημάτων...
Περί ασφαλιστικής μεταρρύθμισης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αν «πέσει» ο ΕΔΟΕΑΠ, θα «πέσει» και ο Τύπος
Η πολιτεία, έπειτα από περίοδο αδράνειας, αποφάσισε με τη συμφωνία των κομμάτων να στηρίξει τον ΕΔΟΕΑΠ, τον φορέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, επικούρησης και εφάπαξ των εργαζομένων στα μέσα. Ομως η...
Αν «πέσει» ο ΕΔΟΕΑΠ, θα «πέσει» και ο Τύπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επικουρική ασφάλιση και η προοπτική της
Οι ίδιοι οι εμπνευστές του σουηδικού μοντέλου [επικουρική ασφάλιση με σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης - NDC], στην αυτοκριτική τους δέκα χρόνια μετά την εφαρμογή του, αναγνωρίζουν το λάθος τους το οποίο...
Η επικουρική ασφάλιση και η προοπτική της
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί το ΔΝΤ διογκώνει το έλλειμμα των συντάξεων;
Η μετάβαση ενός διανεμητικού συστήματος προκαθορισμένων παροχών τριμερούς χρηματοδότησης σε κεφαλαιοποιητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών διμερούς χρηματοδότησης (εργαζόμενοι, εργοδότες), που επιδιώκει το...
Γιατί το ΔΝΤ διογκώνει το έλλειμμα των συντάξεων;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας