Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Ελλάδα στον καθρέφτη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Ελλάδα στον καθρέφτη

  • A-
  • A+

Με μέτρα που επιτείνουν τις συνέπειες της μνημονιακής πολιτικής και την άτοπη αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, η χώρα μας υφίσταται την άνιση μεταχείριση της Ε.Ε. Η ηγεμονεύουσα Γερμανία, ανεχόμενη την τουρκική παραβίαση της ισχύουσας Συνθήκης της Λωζάννης, προβληματίζει με τη στάση της απέναντι στην Ελλάδα, την οποία θεωρεί ήσσονος σημασίας στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και στο διαιωνιζόμενο Ανατολικό Ζήτημα. Και καθώς θα χρειαστεί η Γερμανία να ελέγχει συγκυριακά τις σχέσεις της με τη Ρωσία, η ανοχή της στις επεκτατικές επιδιώξεις της Τουρκίας υπονομεύει τη σταθερότητα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο πετρελαϊκός πλούτος της περιοχής θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, το διακύβευμα της κατάληψης των Αγίων Τόπων τον 13ο αι., με την απροθυμία του Φρειδερίκου, του αυτοαποκαλούμενου κληρονόμου της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, να εναντιωθεί στον σουλτάνο Αλ Καμίλ, περιφρονώντας τους ντόπιους ευγενείς. Η άνιση μεταχείριση των Ελλήνων από τη Γερμανία επαναλήφθηκε σε διάφορες φάσεις της Ευρωπαϊκής Ιστορίας.

Δεν χρειάζεται να φτάσει κανείς ώς τις Σταυροφορίες εναντίον του Βυζαντίου, υπό την απειλή του σουλτάνου, για να έχει μιαν ιδέα του ιστορικού της υποτίμησης της χώρας μας σε κρίσιμες για τα συμφέροντα της Γερμανίας περιστάσεις. Οταν όμως ένα μέλος της Ε.Ε. υφίσταται την άνιση μεταχείριση ενός άλλου μέλους, καλό είναι να θυμηθεί το ιστορικό, που έχει βάθος δύο αιώνων σύγχρονης Ιστορίας.

Είναι γνωστό ότι οι Γερμανοί υπήρξαν εχθρικοί στον Καποδίστρια και φίλα προσκείμενοι στον σουλτάνο ή στους Τούρκους προέδρους που τον διαδέχτηκαν, όπως και το τρίπτυχο «Βερολίνο-Βηρυτός-Βαγδάτη», που μαρτυρεί την ποθητή συνεργασία τους με τους κατισχύοντες στην Εγγύς Ανατολή. Ποιος όμως θυμάται τις φάσεις από τις οποίες πέρασε η εύνοια των Γερμανών προς την Τουρκία, που σταθερή συντηρείται μέχρι και σήμερα;

Αφετηριακό σημείο θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα σχέδιο εξωτερικής πολιτικής της Γερμανίας που συντάσσει ο παρασημοφορημένος από τον σουλτάνο Φαλμεράγιερ, μετά τις διερευνητικές περιηγήσεις του από την Ιταλία και μέσω Αιγύπτου έως το εσωτερικό της Τουρκίας. Οσα εκδίδει ο Φαλμεράγιερ τη δεκαετία του 1830 καθόρισαν την τύχη των Ελλήνων που ξημέρωσαν ένα πρωί Νεοέλληνες, γιατί έτσι τους έδειξε ο καθρέφτης του Βαυαρού, στον οποίο προσφέρθηκε πανεπιστημιακή έδρα στην Αθήνα, ενώ ο ίδιος το 1843 έγραφε στα ημερολόγιά του: «Η καταστροφή της Ελλάδας, ο θρίαμβός μου!»

Πιθανότατα εννοούσε την καταστροφή της Αρχαίας Ελλάδας, την οποία κορυφαίοι Γερμανοί φιλόλογοι, ποιητές και φιλόσοφοι του 18ου αι. είχαν υψώσει σε ιδεώδες και αξεπέραστο σύμβολο ενός πολιτισμού που με τα φώτα του εναντιωνόταν στη μονομέρεια του εργαλειακού μηχανικισμού και στην κυριάρχηση της φύσης.

Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Σπέγκλερ με την «Παρακμή της Δύσης» προγραμματίζει τη γερμανική πολιτιστική πολιτική, βέβαιος ότι ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός, στον οποίο έχει τις ρίζες του ο ευρωπαϊκός, είχε πεθάνει.

Οι απόψεις του Σπέγκλερ ρίζωσαν στην ψυχή Γερμανών διανοουμένων της 20ετίας 1910-1930, που διακήρυσσαν το δόγμα της σκληρότητας ως αναγκαίο για τη βαριά μοίρα της Μεγάλης Γερμανίας που επιφυλάχθηκε στον λαό της. Από αυτό το δόγμα που αποτυπώνουν κείμενα του Καρλ Σμιτ και του Χάιντεγκερ, πριν και αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, έπαθε πολλά η Ελλάδα.

Τώρα, με τις δραστικές ανακατατάξεις του Ανατολικού Ζητήματος, και καθώς η Ρωσία εξακολουθεί να διατηρεί σχέσεις με την Τουρκία και ο πρόεδρος Τραμπ να ζητά την αύξηση της συμμετοχής των Ευρωπαίων στις στρατιωτικές δαπάνες του ΝΑΤΟ, φαίνεται επιθυμητός, αν και δεν διόλου εύκολος, ένας άξονας Γερμανίας-Ρωσίας-Τουρκίας. Επωφελούμενη η καγκελάριος, προωθεί, με πολλαπλές επισκέψεις στην Τουρκία, τα συμφέροντά της χώρας της στην Ανατολή και τις κυριαρχικές βλέψεις της στην Ευρώπη.

Σε αυτή την επικίνδυνη φάση, πολλοί εικάζουν ότι οι πιέσεις της Τουρκίας σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο θα τελειώσουν με τη Χάγη και το μοίρασμα των φυσικών πόρων που θα κορέσει την όρεξη της Τουρκίας. Την ίδια στιγμή, η Ε.Ε. ξεχνά πως όταν επιτρέπει στην Τουρκία να παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο, η Αγκυρα, με την αυτοκρατορική πολιτική της «σιγά σιγά» θα διεκδικήσει και το Ιόνιο.

Ετσι, όμως, ξεχνά πως υπερασπιζόμενη σθεναρά την Ελλάδα -τελευταίο της σύνορο- υπερασπίζεται δικά της εδάφη από κινδύνους που ξαναέζησε στο μακρινό παρελθόν. Επειδή η Ιστορία, ανεπίδεκτη μαθήσεως, ανακυκλώνεται στα ίδια αδιέξοδα, χρειάζεται να κοιταχτούμε στον δικό μας δυσάρεστο καθρέφτη.

* ομότιμη καθηγήτρια Φιλοσοφίας, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το κλειδί για αλλαγές είναι στη Γερμανία
Γίνεται ολοένα και πιο σαφές: Ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, ο οποίος επιβάλλει στην Ελλάδα το ένα μέτρο λιτότητας μετά το άλλο και κάποτε ήθελε να πετάξει τη χώρα έξω από την ευρωζώνη, ποντάρει και πάλι...
Το κλειδί για αλλαγές είναι στη Γερμανία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Quo vadimus?
Τούτη η βαθιά και πολύπλευρη κρίση, τούτη η φάουσα αντλεί σαν τον μυθικό γίγαντα Ανταίο δύναμη πατώντας στην πολιτισμική έρημο, που μας έχει αποκόψει από την ταυτότητά μας, γιατί, «αυτό που σε κάνει Ελληνα...
Quo vadimus?
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «περίπλοκο» παρελθόν
Σήμερα που η γερμανική πολιτική ηγεσία επιθυμεί να γίνει αποδεκτή από τις «ισότιμες» κυβερνήσεις και τους λαούς της Ευρωπαϊκής Ενωσης η πολιτική της ηγεμονία, η εκστρατεία «βελτίωσης» του παρελθόντος έχει...
Το «περίπλοκο» παρελθόν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια ξεχασμένη τραγωδία
Πριν από 72 χρόνια, στις 16/9/1944 στην πόλη Massa της Ιταλίας τμήματα των SS και των Γερμανικών Μαύρων Ταξιαρχιών εκτέλεσαν 147 κρατουμένους των φυλακών Malaspina, ανάμεσά τους και πέντε Ελληνες, ο ένας εκ...
Μια ξεχασμένη τραγωδία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς θα ξεπεραστεί η κρίση;
Πιστεύει κανείς ότι π.χ. η Γερμανία αγωνιά για την παραγωγική ανάταξη της Ελλάδας ή προωθεί την παραγωγική της απαξίωση, όπως και της υπόλοιπης ευρωπαϊκής περιφέρειας, για να διατηρεί τα εμπορικά της...
Πώς θα ξεπεραστεί η κρίση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο αγώνας για μια άλλη Ευρώπη συνεχίζεται
Η διαπραγμάτευση, με τις 18 χώρες της ευρωζώνης να είναι αντίθετες με τις ελληνικές προσπάθειες, κατέληξε περίπου σε τραγωδία για την Ελλάδα. Η ελληνική πλευρά ηττήθηκε και αναγκάστηκε να αποδεχθεί ένα νέο και...
Ο αγώνας για μια άλλη Ευρώπη συνεχίζεται

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας