Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το ιδιωτικό χρέος και το αλλήθωρο κράτος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το ιδιωτικό χρέος και το αλλήθωρο κράτος

  • A-
  • A+
Οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας είναι μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις στις οποίες το ελληνικό κράτος και οι φορείς του έχουν αγνοήσει επιδεικτικά τις υποχρεώσεις τους, που αφορούν την οργάνωση της συναλλαγής από τις οποίες γεννιέται το χρέος και την προστασία των πιο ευάλωτων στη διαχείριση του χρέους.

Από τα πλέον συνήθη μυθεύματα που διακινεί το σύγχρονο ελληνικό κράτος είναι αυτά που αφορούν τη... συνέχειά του. Η έννοια της συνέχειας προϋποθέτει την έννοια της υποχρέωσης η οποία στις δημοκρατίες είναι μια σχέση αμφίδρομη. Αφορά τόσο τις υποχρεώσεις του πολίτη όσο και τις υποχρεώσεις του κράτους. Αυτή η αμφίδρομη σχέση και ο τρόπος που εφαρμόζεται στην καθημερινότητα καθορίζει όχι μόνο την ποιότητα της δημοκρατίας, αλλά και την ίδια τη δημοκρατία αφού λειτουργεί ως εγγυητής των συνταγματικών ελευθεριών. Στην περίπτωση που η σχέση γέρνει προς τη μία πλευρά, τότε το πράγμα σκαλώνει και στην ακραία έκφρασή του οδηγεί είτε σε αυταρχισμό είτε σε ολοκληρωτισμό.

Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία με αφορμή το ιδιωτικό χρέος, δηλαδή το χρέος που έχουν οι ιδιώτες (φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις) μεταξύ τους αλλά και εκείνο προς τις τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία, το Δημόσιο, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας κ.ά., βιώνει την αυθαιρεσία του κράτους. Αυτό που συμβαίνει για παράδειγμα με τους πλειστηριασμούς της πρώτης κατοικίας είναι μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις στις οποίες το ελληνικό κράτος και οι φορείς του έχουν αγνοήσει επιδεικτικά τις υποχρεώσεις τους, που αφορούν την οργάνωση της συναλλαγής από τις οποίες γεννιέται το χρέος και την προστασία των πιο ευάλωτων στη διαχείριση του χρέους.

Οσα έγιναν στα τελευταία είκοσι χρόνια απέδειξαν ότι το κράτος είναι αλλήθωρο και κοιτά μόνο προς την πλευρά των ισχυρών και τον εαυτό του. Πώς αλλιώς μπορεί να ερμηνευτούν οι επιλογές του; Καθόρισε το πλαίσιο χορήγησης των δανείων, αλλά δεν φρόντισε να το επιβάλει. Φόρτωσε τους αδύναμους με επιπλέον οφειλές και δεν φρόντισε -αν και είχε την εμπειρία της δεκαετίας του ’90 με τα πανωτόκια- να ελέγξει αν αυτές δικαιολογούνται. Επέρριψε όλες τις ευθύνες στους πολλούς και «αθώωσε» τους λίγους, εξασφαλίζοντάς τους ένα μέλλον με ακόμα περισσότερα κέρδη, και τον εαυτό του για να συνεχίσει να διακινεί το παραμύθι. Φυσικά για τα χρέη του ίδιου του κράτους προς τους άλλους και τις επιπτώσεις που μπορεί να είχε η αδιαφορία του στη διαμόρφωση του ιδιωτικού χρέους δεν μιλά ή όταν μιλήσει ψελλίζει κάτι περί «ανωτέρας βίας», «εθνικού συμφέροντος» και «καθήκοντος», για να ξεγλιστρήσει.

Κάπως έτσι το ιδιωτικό χρέος έφτασε κοντά στο μισό τρισ. ευρώ, με αποτέλεσμα σήμερα πολιτικοί σαν τον κ. Γεωργιάδη, τον κ Σταϊκούρα, τον κ. Στουρνάρα και παλαιότερα σαν τον κ. Τσακαλώτο και τον κ. Σταθάκη να μπορούν να κρεμάνε την ταμπέλα του «κακοπληρωτή» σε τουλάχιστον ενάμισι εκατομμύριο Ελληνες και να αποδέχονται την αρπαγή των περιουσιών τους.

Φυσικά θα είχαν απόλυτο δίκιο αν στο πλαίσιο της «συνέχειας» το κράτος δεν «αλληθώριζε» περιορίζοντας το εύρος των υποχρεώσεων σε όσους βρίσκονται στο στρατόπεδο των ευάλωτων. Και θα είχαν δύο φορές δίκιο, αν φρόντιζαν να ελέγξουν αν το άλλο στρατόπεδο ακολούθησε τους νόμους οι οποίοι καθορίζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε συναλλαγή του πολίτη με το Δημόσιο, τους φορείς του και τις τράπεζες.

Παραδειγμα τα δάνεια. Μιλούν για τις ευθύνες εκείνων που είναι ασυνεπείς -και καλά κάνουν-, αλλά απαντούν με εκκωφαντική σιωπή σε όποιον ρωτήσει αν το κράτος από την πλευρά του ερεύνησε αν οι τράπεζες εφάρμοσαν τους νόμους και τις διατάξεις που ισχύουν για τη χορήγηση και την εκταμίευση ενός δανείου. Αν έλεγξε την ποιότητα των εκτιμήσεων για την αξία των εγγυήσεων. Αν ξεσκόνισε φακέλους, για να διαπιστώσει αν τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις για τα εισοδηματικά κριτήρια του δανειολήπτη.

Αν έκανε διασταυρώσεις, για να διαπιστώσει το ύψος του δανεισμού του οφειλέτη όταν οι τράπεζες του χορηγούσαν επιπλέον νέες πιστώσεις. Αν...

Απ’ ό,τι γνωρίζουμε, για τον μεγάλο όγκο των δανείων δεν το έχει κάνει. Και έρχεται σήμερα το κράτος και από τη μία εγκρίνει, επιδοκιμάζει και διευκολύνει την τιμωρία του δανειολήπτη με το επιχείρημα ότι αθέτησε τις υποχρεώσεις του και από την άλλη αφήνει στο απυρόβλητο τόσο το ίδιο όσο και τους τραπεζίτες.

Τι θα μπορούσε να κάνει; Ο,τι ακριβώς έκανε η Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας που έλεγξε για ευθύνες και τις δύο πλευρές.

Ξέρετε τι προέκυψε; Οτι οι τράπεζες δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους...

Παρ’ όλα αυτά οι μνημονιακές κυβερνήσεις, επικαλούμενες το «δημόσιο» συμφέρον, επέτρεψαν στους τραπεζίτες να πουλήσουν δάνεια σε funds, να βγάλουν στο σφυρί χιλιάδες πρώτες κατοικίες, να εισπράττουν μεγάλους μισθούς και παχυλά μπόνους και να το παίζουν «αθώες περιστερές». Και καλά κάνουν, αφού κανείς από το κράτος δεν ασχολήθηκε με το αν οι τράπεζες ακολούθησαν τις προβλεπόμενες διαδικασίες που αφορούν το εισόδημα του οφειλέτη, την αξία του ακινήτου που έχει δοθεί ως εγγύηση του δανείου, το ύψος του χορηγούμενου δανείου σε σχέση με τον συνολικό δανεισμό...

Ολα αυτά και άλλα τόσα προβλέπονταν με λεπτομέρεια σε πράξεις του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος με αποφάσεις οι οποίες εκδόθηκαν σταδιακά από τα τέλη της δεκαετίας του ’90. Την εποχή δηλαδή που τα δάνεια πωλούνταν και από τα περίπτερα. Αν κρίνουμε απ’ όσα έχουν δηλώσει δημόσια οι εκάστοτε υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, οι επικεφαλής των εμπορικών τραπεζών έκαναν άψογα τη δουλειά τους και ακολουθούσαν κατά γράμμα τον νόμο.

Και για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, ανάλογες πρακτικές ακολούθησε το ίδιο το κράτος με τους δικούς του οφειλέτες. Αλήθεια, γιατί εφάρμοσε εξοντωτικά πρόστιμα και τοκογλυφική μεθοδολογία στον υπολογισμό των τόκων; Γιατί θέτοντας όρους και προϋποθέσεις απέκλεισε πολλούς οφειλέτες από το δικαίωμα προσφυγής στη Δικαιοσύνη; Γιατί επέβαλε πρόστιμα σε πολίτες και επιχειρήσεις άδικα και τώρα τους λέει πηγαίνετε στα δικαστήρια να βρείτε το δίκιο σας; Γιατί αλλάζει συνεχώς το νομικό οπλοστάσιό του και το φέρνει όλο και πιο κοντά στα μέτρα του;

Αν λοιπόν όλα αυτά αντιπροσωπεύουν τη «συνέχεια», τότε και αυτή είναι αλλήθωρη σαν το κράτος.

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιστροφή στα υπόγεια, στις τρώγλες και στα παγκάκια
Ολο και πιο συχνά τους τελευταίους μήνες διάφοροι «ειδικοί» εμφανίζονται να προεξοφλούν την «ανάσταση» της αγοράς ακινήτων. Μιλούν για άνοδο των τιμών πώλησης, για έκρηξη του επενδυτικού ενδιαφέροντος εγχώριων...
Επιστροφή στα υπόγεια, στις τρώγλες και στα παγκάκια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το χρήμα ως αέρας κοπανιστός (ή και ως χρέος)
Κυκλοφορούν πολλά φαντασιοκοπήματα για το χρήμα και η απροσμέτρητη άγνοια πάρα πολλών ανθρώπων τους καθιστά πανεύκολα θύματα των κάθε είδους λαοπλάνων, ενώ οι αρχές της οικονομίας θα έπρεπε να είναι ένα από τα...
Το χρήμα ως αέρας κοπανιστός (ή και ως χρέος)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορίες για «κόκκινα» δάνεια και πρώτη κατοικία
Τελικά σε αυτόν τον τόπο η μνήμη έχει ημερομηνία λήξης.Με την ίδια έκπληξη που αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα όταν αναφύονται, έτσι απορημένα αντιμετωπίζουμε τις «λύσεις» που προωθούν οι ηγεσίες.
Ιστορίες για «κόκκινα» δάνεια και πρώτη κατοικία
Στεγαστικά δάνεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Λύκοι», «αμνοί», ερίφια» και «κόκκινα» δάνεια
Αφού λοιπόν η κυβέρνηση έλυσε το πρόβλημα της προστασίας της πρώτης κατοικίας, δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας. Αυτή όμως είναι η μία οπτική. Οταν ο λύκος τσακώνεται με το πρόβατο δεν μπορεί να υπάρχει λύση που...
«Λύκοι», «αμνοί», ερίφια» και «κόκκινα» δάνεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα «κόκκινα» δάνεια και ο Νίτσε
Αυτό που συμβαίνει τα τελευταία οχτώ χρόνια είναι ότι οι τραπεζίτες -με τη βοήθεια των ηγεσιών- έχουν ενδυθεί τον μανδύα της ηθικής και αυτοί που βρίσκονται σε αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους...
Τα «κόκκινα» δάνεια και ο Νίτσε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους
Η συμφωνία του Eurogroup τον Ιούνη του 2018 έβαλε τέλος στην κατάσταση αβεβαιότητας όσον αφορά το δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Στο ιδιωτικό χρέος όμως, το χρέος δηλαδή επιχειρήσεων και πολιτών προς πιστωτικά...
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας