Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι του ψηφιακού μερίσματος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι του ψηφιακού μερίσματος

  • A-
  • A+

Το πιο σημαντικό επίτευγμα του 19ου αιώνα είναι η Βιομηχανική Επανάσταση. Χωρίς αυτή, δεν θα υπήρχε σήμερα μεσαία τάξη, ανθρώπινα δικαιώματα, φεμινισμός, συνδικαλισμός... Από αυτήν ξεπήδησαν η καπιταλιστική επανάσταση, η λαιμαργία της βιομηχανικής οικονομίας για πρώτες ύλες, οι ολοκληρωτικοί πόλεμοι...

Η εποχή αυτή δύει καθώς ο κόσμος έχει περάσει στην «επικράτεια» της ψηφιακής επανάστασης. Μια «επικράτεια» αχαρτογράφητη, που μόνον οι σκηνοθέτες των ταινιών επιστημονικής φαντασίας αποπειρώνται να την περιγράψουν. Αυτό που αντιλαμβάνονται οι περισσότεροι είναι ότι όσα γνωρίζουν για τη φιλελεύθερη δημοκρατία της Βιομηχανικής Επανάστασης θα πρέπει να τα αναθεωρήσουν.

Το αντιμεταναστευτικό, η κλιματική αλλαγή και η προοπτική, εκατοντάδες εκατομμύρια –μπορεί και δισεκατομμύρια–άνθρωποι να μείνουν χωρίς δουλειά, είναι σήμερα οι ορατές πλευρές της ψηφιακής εποχής. Απειλές που επηρεάζουν τις ζωές μας και το τωρινό σύστημα διαχείρισης των κοινών. Η εκλογή Τραμπ, η ακροδεξιά έκρηξη και τα αυταρχικά καθεστώτα είναι η πρώτη έκφραση αυτών των απειλών. Αλλά όλα αυτά είναι απλά σημάδια εκείνων που βρίσκονται μπροστά μας.

Πολλοί πιστεύουν ότι οι αλλαγές θα γίνουν με τις ταχύτητες της Βιομηχανικής Επανάστασης. Κάνουν λάθος. Το ψηφιακό αποτύπωμα στις ζωές μεγαλώνει πολύ πιο γρήγορα από ό,τι νομίζουμε. Ολοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι αριθμοί είναι ασύλληπτα μεγάλοι και τα χρονικά περιθώρια τρομακτικά μικρά. Θέλετε παραδείγματα; Σε δέκα χρόνια από σήμερα είναι πιθανόν εκατομμύρια θέσεις εργασίας στις μεταφορές να χαθούν εξαιτίας της τεχνολογίας της αυτοκίνησης. Οι ερευνητές της τεχνητής νοημοσύνης προβλέπουν ότι μέχρι τη δεκαετία του 2040 οι υπολογιστές θα μπορούν να διεξάγουν πρωτότυπες έρευνες στα Μαθηματικά, να εκτελούν χειρουργικές επεμβάσεις, να γράφουν μυθιστορήματα και να κάνουν οποιαδήποτε άλλη εργασία με παρόμοιες γνωσιακές απαιτήσεις. Με απλά λόγια, σε 20 χρόνια τα ρομπότ θα κάνουν το ένα τέταρτο ή και παραπάνω από όλες τις εργασίες που σήμερα κάνουν άνθρωποι.

Από τη χιονοστιβάδα αυτή ξεπετάγονται αμείλικτα διλήμματα, στα οποία μόνο ο κυνικός κόσμος της πολιτικής μπορεί να δώσει απαντήσεις. Ποιος θα πάρει τη μερίδα του λέοντος από το τεράστιο μέρισμα της ψηφιακής ισχύος; Με τα σημερινά δεδομένα, οι κερδισμένοι θα είναι οι εξειδικευμένες πολυεθνικές, που κυνηγούν ανελέητα τα κέρδη. Αυτοί οι πολυεθνικοί αυτοκράτορες θα κυριαρχήσουν των πολιτικών; Σίγουρα δεν τίθεται θέμα επιβίωσης της πολιτικής και των θεραπόντων της. Το ζητούμενο είναι η μορφή της και ποιους θα υπηρετεί.

Οι πολιτικοί πολύ πιο γρήγορα από όσο φαντάζονται θα κληθούν στο βεστιάριο να διαλέξουν ανάμεσα σε δύο φορεσιές: εκείνης του «υπαλλήλου» και της άλλης του «θεματοφύλακα» των συμφερόντων των πολλών. Η δουλειά του πρώτου απλή και εύκολη, αφού τα μόνα προσόντα που απαιτούνται αφορούν την αδιαφορία και την απληστία. Η δουλειά των άλλων, όμως, είναι επίπονη και επικίνδυνη, αφού θα υποχρεωθούν να χαλιναγωγήσουν την ισχύ των πλουσίων, να επαναπροσδιορίσουν την έννοια «εταιρεία» και να επιβάλουν ένα ορισμένο επίπεδο ισότητας στην κατανομή του τεχνολογικού «μερίσματος». Για όσους ακολουθήσουν τον πρώτο δρόμο, η λαϊκή συμμετοχή δεν είναι απαραίτητη – αρκεί μια πιστοποίηση, ακόμα και κίβδηλη. Για τους άλλους, η ενεργός παρουσία των πολιτών είναι επιβεβλημένη, διότι, χωρίς αυτήν, η μάχη είναι χαμένη πριν καν δοθεί.

Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι αυτός ο δυστοπικός κόσμος είναι πολύ μακριά. Προφανώς δεν έχουν αντιληφθεί πόσο έχει αλλάξει η ζωή τους, γιατί αν το αντιλαμβάνονταν θα είχαν μια αίσθηση της πραγματικής απόστασης που τους χωρίζει από το αύριο. Αρκεί να συγκρίνουν τον τρόπο που έκαναν πριν δέκα χρόνια τις συναλλαγές με τις τράπεζες και το Δημόσιο με τον τωρινό, για να διαπιστώσουν ότι σήμερα κάθε αλισβερίσι με το «οργανωμένο κράτος» βασίζεται σε μία φιλοσοφία αποκλεισμού στην οποία το κράτος με πρόφαση τη «νοικοκυροσύνη» έχει μετατραπεί σε τιμωρό της «μη συμμόρφωσης» και της –ηθελημένης ή αθέλητης– ανυπακοής. Για να το πετύχει, αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει η ψηφιακή τεχνογνωσία και ανακηρύσσει τους τραπεζίτες «κλειδοκράτορες» και το Δημόσιο «δεσμοφύλακα».

Επίσης, εκμεταλλεύεται τα δυσδιάκριτα όρια μεταξύ της ευταξίας και της κακονομίας, για να παραμερίσει τις αρχές του ουμανισμού –συντρόφου της Βιομηχανικής Επανάστασης– και να τις αντικαταστήσει με τους κανόνες της ισχύος. Τέλος, ακρωτηριάζει τη γλώσσα, κρατώντας όσες λέξεις μπορούν να «συντροφέψουν» ουσιαστικά όπως καλός, σωστός, δίκαιος, τακτικός, νοικοκύρης, συνεπής... και πετώντας όσες εκφράζουν κρίση και αμφισβήτηση. Σε όσα συμβαίνουν σήμερα –μικρογραφία όσων έπονται– ελάχιστοι πολιτικοί αναφέρονται καθώς οι περισσότεροι είναι απασχολημένοι... αλλού, ίσως επειδή ήδη έχουν διαλέξει τη φορεσιά.

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το γερμανικό υπολογιστικό νέφος «Gaia-X» και εμείς
Η είδηση ότι η γερμανική κυβέρνηση επιταχύνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού υπολογιστικού νέφους, του «Gaia-X» κάνει την κατανόηση της γεωπολιτικής των τεχνολογικών ανταγωνισμών γόνιμο έδαφος για την ερμηνεία...
Το γερμανικό υπολογιστικό νέφος «Gaia-X» και εμείς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι εκλογές σε έναν κόσμο που καταρρέει
Χειραγώγηση, αναξιοπιστία, ανασφάλεια: τα υλικά για ένα τερατώδους ισχύος εκρηκτικό μείγμα που μπορεί να κονιορτοποιήσει τις σημερινές δομές της πολιτικής εξουσίας.
Οι εκλογές σε έναν κόσμο που καταρρέει
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπάρχουν κι αλλού ψηφιακές πορτοκαλιές (πέρα από το Φατσοβιβλίο κ.λπ.)
Το Φατσοβιβλίο (κοινώς Facebook) έχει αρχίσει να φυλλορροεί, τόσο χρηματιστηριακά όσο και από τους χρήστες του. Ηδη είναι γνωστό ότι θεωρείται ως «αρχαίο» από μεγάλο κομμάτι του νεανικού του κοινού (-18 ετών),...
Υπάρχουν κι αλλού ψηφιακές πορτοκαλιές (πέρα από το Φατσοβιβλίο κ.λπ.)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον της Ελλάδας είναι ψηφιακό
Η προνομιακή γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας μπορεί να αποτελέσει την ατμομηχανή της νέας ανάπτυξης. Η χώρα μας έχει όλες τις δυνατότητες να καταστεί κόμβος των κάθε είδους δικτύων της ευρύτερης περιοχής, με...
Το μέλλον της Ελλάδας είναι ψηφιακό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής μάς χρειάζεται...
Η ψηφιακή πολιτική είναι το μοναδικό στοιχείο απόλυτης και άμεσης δημοκρατίας. Αποτελεί ένα σύγχρονο εργαλείο διοίκησης και ταυτόχρονα ένα ανεξάρτητο σύστημα αξιολόγησης και μέτρησης των αποτελεσμάτων και των...
Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής μάς χρειάζεται...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τα σπαγέτα στις συνταγές ζωής
Στην αντικειμενική αντίληψη, που δεν αποδεχόμαστε, ακόμη κι αυτό που μας κοινοποιείται είναι ένα αντικείμενο: ένα «πακέτο» πληροφοριών, ένα σύνολο από bits, που μεταδίδεται με αυξάνουσα ταχύτητα (σήμερα σε...
Από τα σπαγέτα στις συνταγές ζωής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας