Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Ευρώπη να γίνει πρωτοπόρος στην προστασία του κλίματος

Μονάδα λιγνίτη στην Πολωνία

AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Ευρώπη να γίνει πρωτοπόρος στην προστασία του κλίματος

  • A-
  • A+

Εξήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυσή της, η Ευρωπαϊκή Ενωση περνά ίσως την πιο κρίσιμη υπαρξιακή της κρίση. Το οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο της απειλείται από στατικότητα εξέλιξης ιδεών αλλά και από τον εμπορικό και τεχνολογικό πόλεμο ΗΠΑ - Κίνας. Βρίσκεται επίσης στην πρώτη γραμμή πυρός από τις «Δημοκρατορικές» χώρες (Democratures) και τους τζιχαντιστές. Θεμελιωμένη γύρω από τα δικαιώματα και την αγορά, δυσκολεύεται να επανεφευρεθεί. Κυρίως δυσκολεύεται σε ό,τι αφορά την άμυνά της και την κυριαρχία της.

Ψάχνει εναγωνίως ένα μέλλον που θα ικανοποιήσει τους πολίτες της.

Περίπου πενήντα χρόνια μετά τη δημοσίευση της Συνθήκης της Ρώμης το 1972, η βλάβη των οικοσυστημάτων του πλανήτη μας είναι πλέον πραγματικότητα. Η αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,1 βαθμό Κελσίου οδηγεί σε ασφυξία των μεγαλουπόλεων, σε καταστροφή εδαφών, σε μόλυνση των θαλασσών, σε έλλειψη νερού και σε πολλαπλές φυσικές καταστροφές.

Η μάχη εναντίον της κλιματικής αλλαγής, η οποία δεν έχει αποδώσει ώς τώρα, είναι αποτέλεσμα της λανθασμένης στρατηγικής στο πλαίσιο των διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών (COP). Η συμφωνία του Παρισιού παρέλυσε λόγω κυρίως της αποχώρησης από αυτήν των ΗΠΑ. Η επιστροφή των εθνικιστικών τάσεων απαγορεύει τις σφαιρικές αποφάσεις. Αλλωστε αυτό επιβεβαιώνεται από το ότι οι αποφάσεις που πάρθηκαν στη συμφωνία αυτήν δεν πραγματοποιήθηκαν. Βρισκόμαστε στο τέλος της δεκαετίας μας και η θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 3,5 βαθμούς Κελσίου. Γεγονός που μεταφράζεται σε άνοδο των θαλάσσιων υδάτων και σε αύξηση των κλιματικών προσφύγων.

Περιθωριοποιημένη στην ψηφιακή επανάσταση από την Αμερική και την Κίνα, η Ευρώπη μπορεί να ξαναπρωταγωνιστήσει μέσα από την περιβαλλοντική μάχη. Μέσα από τους θεσμούς της, τις πηγές της και τις άξιες της, βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση. Μπορεί να εφεύρει και να υλοποιήσει ένα γόνιμο αναπτυξιακό μοντέλο, που να συνδέει παραγωγικότητα, μάχη εναντίον των ανισοτήτων και προστασία περιβάλλοντος. Η Ευρώπη πρέπει να ξεκαθαρίσει τους στόχους της. Πρέπει να μην μπει στη λογική, κατά τη γνώμη μου, της απο-ανάπτυξης, που θεωρώ συνώνυμο της οικονομικής ύφεσης και της πολιτικής βίας. Πρέπει να δώσει προτεραιότητα στη μάχη εναντίον της κλιματικής υπερθέρμανσης, η οποία μπορεί να ’ναι ίσως και λύση για τα υπόλοιπα οικολογικά και οικονομικά ή πολιτιστικά ζητήματα. Κυρίως, όμως, μπορεί να αποτελέσει λύση στο πρόβλημα της βιοποικιλότητας.

Η Ευρώπη μπορεί να κινηθεί σε 5 πεδία στη μετά το κάρβουνο εποχή.

Πρώτον: φορολογία στο κάρβουνο ώστε να εμποδιστεί η κλιματική απορρύθμιση. Φόρο στα σύνορα των μεγάλων αγορών και ενίσχυση των εξαγωγών ώστε να ενισχυθεί η δυναμική των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, μείωση των φόρων και στο κοινωνικό επίπεδο οικονομική ενίσχυση των μεσαίων τάξεων και των πιο αδύναμων οικονομικά.

Δεύτερον: Να υιοθετηθεί η ψηφιακή καινοτομία από το κράτος, έτσι ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστική ικανότητά του. Που σημαίνει ότι σε επίπεδο οικολογίας θα ’πρεπε να δοθεί ένα ποσό γύρω στα 100 δισ. ευρώ για την απορρόφηση του κάρβουνου.

Τρίτον: Ενίσχυση της αγωγής και εκπαίδευσης σε σχολεία, επιχειρήσεις αλλά και στις οικογένειες για περιβαλλοντική ευθύνη.

Τέταρτον: Πολιτική ανάγκη να ξαναϋπαρξει ένα κλίμα αμφίπλευρων αποφάσεων για το κλίμα και όχι μονόπλευρων όπως είναι σήμερα, όπου Αμερικανοί ή Κινέζοι βάζουν τα οικονομικά και γεωστρατηγικά τους συμφέροντα πιο ψηλά από την πλανητική υγεία.

Πέμπτον: Η κινητοποίηση για το περιβάλλον να γίνει άξονας της κύριας ευρωπαϊκής πολιτικής έτσι ώστε να δοθεί εκ νέου ένα καινούργιο ισχυρό αίσθημα Ευρωπαίου πολίτη που θα λειτουργήσει και ως πρότυπο για τις νέες ευρωπαϊκές γενιές.

Η μάχη για το κλίμα πρέπει να δίνεται χέρι χέρι μαζί με την επιχειρηματική και κοινωνική πρόοδο, τη δικαιοσύνη, τις πολιτιστικές αξίες, τα έθνη και την εξέλιξη στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Είναι ένας ίσως αποτελεσματικός τρόπος για να συμφιλιωθεί εκ νέου η Ευρώπη με τους πολίτες της, τις ιστορικές αξίες των κρατών που τη συνθέτουν και τις αξίες μιας παγκόσμιας ανθρωπιάς.

(*) Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός

ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάμε όλοι μαζί μπροστά
Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι σε ολόκληρο τον κόσμο διαδηλώνουν μαζικά στους δρόμους για την κλιματική κρίση. Απαιτούν από τους πολιτικούς των χωρών τους να εισακούσουν τις βροντερές προειδοποιήσεις της...
Πάμε όλοι μαζί μπροστά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κρίσιμη χρονιά και δεκαετία
Από πολλές απόψεις, το 2020 αποτελεί τομή στον χρόνο, όπως το 1990. Ποτέ στο παρελθόν δεν συνέβησαν τόσα πολλά και καθοριστικά, όσα τις δύο πρώτες δεκαετίες του αιώνα που διανύουμε.
Κρίσιμη χρονιά και δεκαετία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικό σχέδιο εισαγόμενων καυσίμων
Η πλήρης απολιγνιτοποίηση δεν επιλέγεται χάριν του περιβάλλοντος αλλά του φυσικού αερίου, που καλείται να καλύψει και τις βέβαιες καθυστερήσεις στη διείσδυση των ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια. Είναι απόλυτα ρεαλιστική...
Εθνικό σχέδιο εισαγόμενων καυσίμων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Mad Max: σενάριο δυστοπικής ταινίας ή επαπειλούμενη πραγματικότητα;
Ο κόσμος μας αλλάζει και χρειάζεται ακόμα μία φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας νέα σκέψη, για να μπορούμε να ζούμε ελεύθερα σε έναν κόσμο που τους χωράει όλους. Ακόμα κι αν οι επιστήμονες χτυπούν καμπάνες...
Mad Max: σενάριο δυστοπικής ταινίας ή επαπειλούμενη πραγματικότητα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Γκρέτα και ο μεγάλος σκοπός
Οσο κι αν πρόκειται για έναν αγώνα που διεξάγεται υπέρ ενός ιερού σκοπού θα ήταν τραγικό, αν συνέβαινε πράγματι η Γκρέτα να χρησιμοποιείται ως μέσο για την ενίσχυση της μάχης εναντίον της κλιματικής αλλαγής.
Η Γκρέτα και ο μεγάλος σκοπός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανθρώπινος κόσμος και κλιματική αλλαγή
Και ενώ με την κοινωνία, τονίζω, ο σύγχρονος άνθρωπος βρήκε στοιχειωδώς τρόπους διαμεσολάβησης (εννοώ το πολιτικό σύστημα), με τη φύση στον βαθμό που την κατέστησε αντικείμενο κυριαρχίας δεν μπορεί να...
Ανθρώπινος κόσμος και κλιματική αλλαγή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας