Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η κυβέρνηση επιλέγει τη δοσολογία της... ανισότητας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κυβέρνηση επιλέγει τη δοσολογία της... ανισότητας

  • A-
  • A+

Η ΧΡΟΝΙΑ που βρίσκεται μπροστά μας θα είναι... αποκαλυπτική. Η κυβέρνηση θα ανοίξει όλη τη βεντάλια της οικονομικής πολιτικής της και θα αποκαλυφθούν οι πραγματικές προθέσεις της. Ετσι θα φανεί αν τα όσα έλεγε τον προηγούμενο χρόνο (προεκλογικά και στους σχεδόν έξι μήνες διακυβέρνησης) ήταν ειλικρινή ή αν ο δημόσιος λόγος της ήταν προκάλυμμα, προκειμένου να εφαρμόσει πολιτικές που θα διευρύνουν ακόμα περισσότερο την κραυγαλέα ανισότητα που επιβλήθηκε από το 2010 και μετά. Αν τελικά αποδειχτεί ότι ισχύει το πρώτο, τότε όλα θα κυλήσουν ομαλά. Αν όμως αποδειχτεί το δεύτερο, τότε σύντομα η χώρα θα θυμίζει καζάνι που βράζει. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, αν η εισοδηματική ανισότητα αφορά το αυτοκίνητο ή τις διακοπές είναι ελεγχόμενα επιβλαβής. Αλλά αν επηρεάζει το οικογενειακό τραπέζι, την αρρώστια... και μετατρέπει τη ζωή σε κόλαση, τότε είναι επικίνδυνη καθώς προκαλεί οργή, άγχος, μίσος και δυσπιστία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στους επόμενους μήνες θα φανεί αν ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του θέλουν μια Ελλάδα στην οποία η ανισότητα θα βρίσκεται σε ελεγχόμενα πλαίσια ή αν θα ανοίξει το κουτί της Πανδώρας για να ξεπηδήσουν δεινά που οδηγούν τη χώρα και τους ανθρώπους της σε μεσαιωνικού τύπου ανισότητα. Με απλά λόγια, η διακυβέρνηση των επόμενων 12 μηνών θα δείξει αν η Δεξιά του κ. Μητσοτάκη διαπνέεται από τις αρχές που ίσχυσαν -σε όλες τις Δημοκρατίες της Δύσης- μέχρι τη δεκαετία του ‘80 ή αν είναι η άλλη, αυτή που οι ισχυροί τα παίρνουν όλα.

ΑΝ ΔΙΑΒΑΣΕΙ κανείς την παγκόσμια μεταπολεμική ιστορία, θα αντιληφθεί ότι οι διαφορές ανάμεσα στα δύο πρόσωπα της Δεξιάς είναι χαοτικές. Η Δεξιά αλλά και η σοσιαλδημοκρατία, που κυβέρνησαν τις Δημοκρατίες της Δύσης από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ‘70, βασίστηκαν στην πεποίθηση ότι η έντονη βιομηχανική ανάπτυξη θα δημιουργούσε καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας για τους τεράστιους αριθμούς των μετρίως ειδικευμένων εργατών και των μεσαίου επιπέδου στελεχών και ότι η μεσαία τάξη θα είχε σταθερή απασχόληση. Η πολιτική αυτή είχε αποτέλεσμα την «ελεγχόμενη» ανισότητα. Για παράδειγμα στον Καναδά, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο το μερίδιο του εθνικού εισοδήματος που πήγαινε το κορυφαίο 1% των μισθωτών μειώθηκε από το 10%-16% πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στο 7%-8% στα τέλη του 1970. Στην ηπειρωτική Ευρώπη και την Ιαπωνία, οι οποίες είχαν ισχυρές πολιτικές υπέρ της εργασίας, το ποσοστό που πήγαινε στο κορυφαίο 1% μειώθηκε από 11%-18% πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στο 4%-9% στις αρχές του 1980. Οπως μετράται από το συντελεστή Gini, η ανισότητα έπεσε στα επίπεδα του 0,2 έως 0,3 στην Ευρώπη και σε 0,34 στις Ηνωμένες Πολιτείες.

ΑΠΟ ΤΟ 1980 η Δεξιά αλλά και η σοσιαλδημοκρατία άλλαξαν και οι μεσαίες τάξεις βίωσαν μεγάλες αυξήσεις στην ανισότητα. Η ενσωμάτωση της ασιατικής εργασίας και των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού εμπορευμάτων μετατόπισε τον πλούτο προς τα πάνω. Στις Ηνωμένες Πολιτείες το μερίδιο του συνολικού εισοδήματος που πηγαίνει στο κορυφαίο 1% των μισθωτών σχεδόν διπλασιάστηκε (από 8% το 1980 σε 18% το 2010). Στην Αυστραλία, τον Καναδά, την Ιρλανδία, τη Νέα Ζηλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό που πηγαίνει στο κορυφαίο 1% αυξήθηκε κατά μιάμιση έως δύο φορές από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Στις περισσότερες σκανδιναβικές και νοτιοευρωπαϊκές χώρες το μερίδιο που πηγαίνει στο κορυφαίο 1% σχεδόν διπλασιάστηκε. Στη Γερμανία η ανισότητα αυξήθηκε θεματικά.

ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ; Πολύ απλά η δημοκρατία της μεσαίας τάξης έπαψε να υφίσταται. Στον αναπτυγμένο κόσμο πριν από το ‘80 τηρούνταν ένα άγραφο κοινωνικό συμβόλαιο ανάμεσα στον κόσμο της εργασίας, των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων, που υπαγόρευε ότι τα κέρδη της οικονομικής ανάπτυξης θα μοιράζονταν ευρύτερα και ότι στην ευημερία θα συμμετείχαν περισσότεροι άνθρωποι. Η εργατική νομοθεσία διατηρούσε την ισορροπία ισχύος μεταξύ εργατών και εργοδοσίας. Η φορολογική νομοθεσία περιόριζε το ποσό πλούτου που μπορούσε να συγκεντρωθεί σε ιδιωτικά χέρια. Οι ελεγκτικοί θεσμοί ήταν ισχυροί, ώστε να αποτρέπουν τις φούσκες. Η δραστηριότητα των τραπεζών ήταν μια πληκτική επιχείρηση και όταν οι πλούσιοι επένδυαν, ζύγιζαν προσεκτικά τους κινδύνους αφού έπαιζαν με τα δικά τους λεφτά. Στο πλαίσιο αυτό το 1970 στις ΗΠΑ τα ανώτατα στελέχη των επιχειρήσεων κέρδιζαν 40 φορές περισσότερα απ’ όσο οι κατώτερα αμειβόμενοι υπάλληλοι.

ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ της δεκαετίας του ’70 όλα άλλαξαν. Στις Δημοκρατίες της Δύσης τα διευθυντικά στελέχη προσαρμόστηκαν στις αρχές που διατύπωσε ο νεοσυντηρητικός συγγραφέας Ιρβιν Κρίστολ: «Η επιχειρηματική φιλανθρωπία δεν θα έπρεπε και δεν μπορεί να είναι ανιδιοτελής». Εμφανίστηκε το οργανωμένο χρήμα (πλούσιοι επενδυτές, πολυεθνικές, διαχειριστές κεφαλαίων κ.ά.) και οι οργανωμένες ομάδες στήριξης των συμφερόντων. Η χρηματιστικοποίηση του σύγχρονου κόσμου κυριάρχησε. Η Wall Street και ο χρηματοοικονομικός τομέας κατέκτησαν την οικονομία, «χρηματιστικοποιώντας» την κοινωνία στο σύνολό της με δάνεια, παράγωγα και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα. Η ιδιοτελής μοιρασιά μετατράπηκε σε χυδαία απληστία.

Μεταξύ 1979 και 2006 οι Αμερικανοί της μεσαίας τάξης είδαν τα -μετά τη φορολόγηση- αποπληθωρισμένα ετήσια εισοδήματά τους να αυξάνονται κατά 21%. Για τους φτωχότερους, η αύξηση ήταν 11%. Την ίδια περίοδο τα εισοδήματα του πλουσιότερου 1% αυξήθηκαν κατά 256%. Τα ανώτατα στελέχη το 2007 κέρδιζαν 400 φορές περισσότερα απ’ όσο οι κατώτεροι υπάλληλοί. Ετσι οι καρποί της παγκόσμιας ανάπτυξης συγκεντρώθηκαν στα χέρια των παγκόσμιων διευθυντών, στελεχών και χρηματοοικονομικών στελεχών. Ως αποτέλεσμα η μεσαία και η κατώτερη εισοδηματική ομάδα αισθάνεται ότι βρίσκεται υπό διωγμό. Μελέτη του Pew Research Center διαπίστωσε ότι ενώ το 61% των ενηλίκων των ΗΠΑ ζούσε σε νοικοκυριά της μεσαίας τάξης το 1971, μέχρι το 2014 το μερίδιο είχε πέσει στο 50%.

ΤΟΥΣ ΕΠΟΜΕΝΟΥΣ 12 μήνες η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να κρυφτεί πίσω από τις ωραίες εικόνες των δημόσιων δηλώσεων.Τότε, αφτιασίδωτη, χωρίς καμουφλάζ, θα αποκαλυφθεί σε ποια Δεξιά πιστεύει: την προνοητική ή την αδηφάγα. Οι μέχρι τώρα επιλογές της δείχνουν ότι θα κυβερνήσει με αποκλειστικό γνώμονα τα συμφέροντα των ελίτ. Αυτό που απομένει είναι η απάντηση των θυμάτων...

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας


 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανησυχητική διεύρυνση των ανισοτήτων
Mε βάση τα διαθέσιμα ευρήματα και την εμπειρία της πρόσφατης κρίσης, ο επαναπροσδιορισμός των βασικών παραμέτρων της κοινωνικής πολιτικής στη χώρα μας υπέρ των ανέργων και των νεότερων ζευγαριών με παιδιά...
Ανησυχητική διεύρυνση των ανισοτήτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χαμένες ευκαιρίες
Οι καταλήψεις ουσιαστικά είναι βραχυπρόθεσμες λύσεις. Κι αυτό γιατί ότι η αλληλεγγύη από μόνη της δεν μπορεί να είναι η απάντηση σε μεγάλα, σύνθετα προβλήματα και κυρίως δεν μπορεί να υποκαταστήσει την...
Χαμένες ευκαιρίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Αριστερά και η εξουσία
Παρά τα όσα κατά καιρούς λέγονται για το τέλος των ιδεολογιών στη μεταμοντέρνα εποχή μας νομίζω ότι η διάκριση Δεξιάς και Αριστεράς εξακολουθεί να ισχύει· επιπλέον, θα έλεγα ότι μεταμορφώνεται συνεχώς μέσα σε...
Η Αριστερά και η εξουσία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι...
Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι ενώ η ανισότητα «μαθαίνει», οι πολέμιοί της, παρά τις ήττες 5.000 χρόνων, αρνούνται να μπουν στη διαδικασία της μάθησης. Πάρτε παράδειγμα τη σύγχρονη Αριστερά.
Ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ και το «μικρότερο κακό»
Η βασική κριτική που ασκείται σήμερα από τη Δεξιά στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι κατέστρεψε την οικονομία οδηγώντας τη σε καχεξία και οπισθοδρόμηση. Το δυστύχημα είναι ότι την κριτική αυτή ασπάζεται από άλλη...
Η διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ και το «μικρότερο κακό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι πάθανε, λυσσάξανε;
Μέχρι εδώ, κύριοι της Δεξιάς και των «παραφυάδων της», έχουν όρια τα ψέματα. Οι δεξιοί επαγγελματίες έχουν δικαίωμα να κάνουν αντιπολίτευση, όχι όμως με ψέματα και κακαρίσματα σαν κότες. Θα το καταλάβουν...
Τι πάθανε, λυσσάξανε;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας