Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Νομάδες
MOTION TEAM/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Νομάδες

  • A-
  • A+

Στην απώτερη αρχαιότητα οι κινήσεις των φύλων -ή λαών- είχαν μια κρίσιμη διαφορά από τις σύγχρονες: Οι μετακινούμενοι πληθυσμοί συνήθως ήταν οπλισμένοι και στόχο είχαν την κατάκτηση των τόπων προορισμού. Διά πυρός και σιδήρου. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι εισβολείς ήταν μόνο άντρες μάχιμης ηλικίας, καθώς τα παιδιά, οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι στις πολεμικές επιχειρήσεις στέκονταν σαν εμπόδια.

Μετά την εγκατάσταση, οι κατακτητές άρπαζαν τις γυναίκες των ηττημένων και έκαναν νέες οικογένειες. Γι' αυτό ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες η διαφορά ήταν και ταξική. Οι μεν άρρενες κατακτητές δυνάστες, οι δε γυναίκες υποταγμένες. Αυτή κυρίως η συνθήκη διαμορφώνει έκτοτε τις οικογενειακές και τις ερωτικές σχέσεις (περισσότερα στο βιβλίο μου «Ερωτας και τιμωρία στην Ελλάδα», εκδ. Σαββάλας, 2011).

Στη σύγχρονη εποχή η πληθυσμιακή μετακίνηση έχει πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά. Συνήθως οι μετανάστες είναι δύστυχοι, ανέστιοι, θύματα βίας ή πείνας. Διακινδυνεύουν και διεκδικούν σε πρώτο χρόνο την επιβίωσή τους, σε δεύτερο την ενσωμάτωσή τους στις κοινότητες των χωρών προορισμού. Δηλαδή, σε κοινωνίες πιο ισχυρές και ανεπτυγμένες. Δεν συναντάς ελίτ ανάμεσα στους μετακινούμενους, κατά κανόνα ούτε «μαφιόζους». Αυτοί έχουν πιο άνετους τρόπους να ταξιδεύουν.

Το γενικό όνομά τους ποικίλλει: πρόσφυγες ή μετανάστες, ανάλογα με τον λόγο μετακίνησης και τους θεσμικούς χαρακτηρισμούς τους. Οι ξενόφοβοι κολλούν σε όλους τον απαξιωτικό όρο λαθρομετανάστες. Ο όρος «νομάδες» καλύπτει και τις δύο παραπάνω κατηγορίες. Οχι μόνο αυτές, άλλωστε, αλλά και τις τακτικά μετακινούμενες ομάδες.

Σκέψεις αποστασιοποιημένες τα παραπάνω, αν και με την εικόνα κατάματα. Αλλος να σε κοιτά με απόγνωση, άλλος με δυσπιστία και αμυντικά, άλλος με έκδηλη την υπερηφάνεια ακόμη στη στιγμή της κακουχίας. Δεν τον ενδιαφέρει τι λες, αφού μπορεί να είσαι ψεύτης, αλλά τι ίσως κάνεις. Γράφονται αυτά πρωτοχρονιάτικα, επειδή με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή Κ. Αρβανίτη αυτές τις μέρες επισκεφθήκαμε, μια μικρή ομάδα, προσφυγικούς οικισμούς: Βόλβη, Βαϊοχώρι, Μουριές, με υπερπληθυσμό από οικογένειες. Δεν λείπουν βέβαια και σήμερα κάποια κύματα με αμιγείς μετακινήσεις αντρών, πράγμα που θέτει ιδιαίτερα κοινωνικά ζητήματα.

Η γενική κατάσταση στους τρεις οικισμούς δείχνει ότι είναι κοινά τα πιο βασικά προβλήματα: η περίθαλψη (με την αλλαγή κυβέρνησης χειροτέρεψαν πολύ τα πράγματα) και η άρνηση των υπεραστικών λεωφορείων να μεταφέρουν (με εισιτήριο εννοείται) πρόσφυγες από τους απομονωμένους οικισμούς στις γύρω πόλεις. Ας κρατήσουμε όμως στον νου και ό,τι θετικό βλέπουμε. Τοπικά, ότι οι ίδιες οι εγκαταστάσεις είναι αξιοπρεπείς, η διαβίωση βαραίνει εξαιτίας του συνωστισμού. Πανελλήνια, σημαντική εξέλιξη είναι η τόσο αρμονική συμβίωση ξένων δεύτερης γενιάς, ιδίως Αλβανών, με τους Ελληνες. Εμπειρία-εφόδιο για τη νέα χρονιά, για την ιστορία, για το μέλλον.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μαρμίτα του προσφυγικού
Μόνιμοι κάτοικοι και μετανάστες ολημερίς να... βράζουνε, το βράδυ να χυλώνουν, την άλλη να μαλώνουν!
Η μαρμίτα του προσφυγικού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «άλλος» χωρίς πρόσωπο
Με τον λαϊκιστικό λόγο και την εξευτελιστική limbo της πλωτής ανυπαρξίας, ο Σαλβίνι ουσιαστικά καταργεί τη μνήμη (και την άμεση αλλά και την ιστορική) και ταυτόχρονα «αποσυμβολοποιεί» πλήρως την εικόνα και την...
Ο «άλλος» χωρίς πρόσωπο
ΑΠΟΨΕΙΣ
18 Δεκεμβρίου - Διεθνής Ημέρα Μεταναστών
Οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών δεν αποτελούν καινούργιο φαινόμενο στην Ιστορία. Σήμερα όμως, το φαινόμενο έχει διεθνοποιηθεί. Αφορά δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, είτε νόμιμους μετανάστες είτε μετανάστες...
18 Δεκεμβρίου - Διεθνής Ημέρα Μεταναστών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με μεθοδεύσεις θα λύσουμε το προσφυγικό;
Η κυβέρνηση αντί να ενδιαφέρεται και να πιέζει ώστε η Τουρκία όντως να καταστεί ασφαλής χώρα, για να εφαρμοστεί ορθά (στον τομέα αυτόν) η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας, με γνωστές τις πολιτικές πιέσεις που υφίσταται,...
Με μεθοδεύσεις θα λύσουμε το προσφυγικό;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υποκείμενα δικαιωμάτων οι πρόσφυγες και όχι «αντικείμενα» για εγκλεισμό και επαναπροώθηση
Την ίδια στιγμή που τα προσφυγικά/μεταναστευτικά κύματα φαίνεται να μετακινούνται ξανά, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχειριστεί τους πάνω από 60.000 εγκλωβισμένους πρόσφυγες με διευθετήσεις ποικίλων μορφών,...
Υποκείμενα δικαιωμάτων οι πρόσφυγες και όχι «αντικείμενα» για εγκλεισμό και επαναπροώθηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με τις «φοβίες» στην πλάτη;
Γενικότερα, τι φοβίζει τον «μετανάστη»; Τον «μέτοικο» του καιρού μας που δρα ως «έτερος», δηλαδή ως «ομοειδής άλλος» χωρίς να θέλει να εμφανίζεται ως «διαφορετικός άλλος», ενήλικας πάντως και υπεύθυνος για το...
Με τις «φοβίες» στην πλάτη;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας