Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα σκουπίδια, ο φόβος και η συνέχεια
DREAMSTIME
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα σκουπίδια, ο φόβος και η συνέχεια

  • A-
  • A+

Οι κοινωνίες βρίσκονται σε μια διαρκή φάση μετάβασης. Σε γενικές γραμμές η μετάβαση άλλοτε είναι αργή και άλλοτε ταχύτερη έως ταχύτατη. Εχω την αίσθηση ότι σήμερα αυτό που ονομάζουμε Ευρώπη βρίσκεται σε μια φάση ταχύτατης μετάβασης, όπου οι όποιοι κυβερνώντες θέλουν να δώσουν την αίσθηση ότι δεν συμβαίνει και τίποτε που να είναι αξιοσημείωτο.

Παράλληλα οι γεωπολιτικές μεταβολές δεν είναι διαδικασίες οι οποίες κυριαρχούνται από διαλείμματα. Υπάρχει μια συνέχεια, που ωστόσο δεν φαίνεται από όσους δεν θέλουν να τη δουν. Η επόμενη πενταετία 2020-2024 θα κυριαρχηθεί από μεταβολές που θα διαμορφώσουν έναν κόσμο ο οποίος ελάχιστη σχέση θα έχει με τη σημερινή κατάσταση του 2019.

Και αυτό είναι που τρομάζει πολλούς, ακόμα και σε θέσεις εξουσίας: να μη φύγει ξαφνικά το χαλί κάτω από τα πόδια τους, δηλαδή αυτό που έρχεται μέσα σε αυτή την πενταετία, εξαιτίας τεκτονικών μεταβολών στα συνδυαζόμενα μεταξύ τους με πολλαπλούς τρόπους κοινωνικά, πολιτικά, τεχνολογικά και πολιτιστικά επείγοντα θέματα.

Και όπως το κακό ΜΜΕ περιεχόμενο παραμερίζει το καλό ακολουθώντας την παρατήρηση ότι το κακό νόμισμα διώχνει το καλό, το σημερινό ΜΜΕ περιεχόμενο χαρακτηρίζεται από ένα ολοένα διευρυνόμενο ποσοστό συμπολιτών μας, και κυρίως νέων ατόμων, ως «σκουπίδια». Αυτός ο χαρακτηρισμός δεν διαθέτει μόνο αισθητικές διαστάσεις, αλλά σχετίζεται με την ίδια την ουσία τους, δηλαδή το ίδιο το νόημα που παράγουν, εφόσον παράγουν κάποιο νόημα.

Αυτή η σκουπιδοφαγία μεγαλώνει επικίνδυνα μέσω της προπαγάνδας, των πλαστών ειδήσεων (που στόχος τους είναι η παραγωγή γενικευμένου τρόμου και φόβου), καταλαμβάνοντας ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα της καθημερινότητάς μας. Ετσι έχουμε, πέρα από τα προγράμματα-σκουπίδια, τις ειδήσεις-σκουπίδια, τα εμπορεύματα-σκουπίδια, την παιδεία-σκουπίδια, τις σχέσεις-σκουπίδια και ευρύτερα μια καθημερινότητα-σκουπίδια.

Η διαστροφή της πραγματικότητας δημιουργεί ένα αέναα φοβικό καθεστώς, που μεταφράζεται σε θεωρίες συνωμοσίας και σε εφαρμογές σχετικές με τον ψυχολογικό πόλεμο (psy-ops ή psychological operations κατά τους πρώτους διδάξαντες).

Γράφοντας για την εφαρμογή του ψυχολογικού πολέμου και της προπαγάνδας εναντίον της κυβέρνησης στη Χιλή ως αντίδραση των εγχώριων ελίτ και άλλων για την εθνικοποίηση του χαλκού, ο Εντουάρντο Γκαλεάνο(1) γράφει: «Ο φθοροποιός πόλεμος της Δεξιάς, μια προπαγανδιστική εκστρατεία που χαλκεύτηκε στους κόλπους της σκοπεύοντας να ενσπείρει την τρομοκρατία προκειμένου να ματαιωθεί η εθνικοποίηση του χαλκού και η εφαρμογή των άλλων δομικών μεταρρυθμίσεων που είχε αναγγείλει η Αριστερά, υπήρξε το ίδιο έντονη […]. Οι εφημερίδες απεικόνιζαν τεράστια σοβιετικά τανκς να μανουβράρουν μπροστά στο Ανάκτορο της Μονέδα(2).

Οι τοίχοι του Σαντιάγο είχαν γεμίσει με γενειοφόρους αντάρτες που έσερναν στη σφαγή αθώα νέα παιδιά. Σε κάθε σπίτι ακουγόταν ένα κουδούνισμα στην πόρτα και κάποια κυρία εξηγούσε: "Εχετε τέσσερα αγόρια; Τα δύο θα σταλούν στη Σοβιετική Ενωση και τ' άλλα δύο στην Κούβα"».

Μέσα στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, του ανοίγματος πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια και με στόχο τη μείωση των ειδήσεων-σκουπίδια, θα πρότεινα και την ενασχόληση με ξένους ιστότοπους. Επειδή η αίσθηση μιας παλιάς μόδας λογοκρισίας δεν έχει πλέον κανένα νόημα σήμερα όπου κυριαρχεί το διαδίκτυο, επιτρέποντας μια σύγκριση για αυτούς/ές που αναζητούν τη πολλαπλότητα των πηγών τους.

Θα πρότεινα λοιπόν τον telesur english (με νέα από τη Λατινική Αμερική), τον Ansa.it (με νέα από την Ιταλία), τον γαλλικό Mediapart, τον Voltairenet.org, τον σπουδαίο διεθνή δημοσιογράφο Τζον Πίλγκερ στο johnpilger.com, τον global research, τα αμερικανικά Moon of Alabama και το Mint Press News, τον πολύ γνωστό Ντέιβιντ Χάρβεϊ στο davidharvey.org, το Conflicts forum, το consortiumnews.com, το tvxs.gr και το left.gr ανάμεσα σε άλλους ελληνικούς ιστότοπους, το spiegelonline.english για νέα από Γερμανία, την Ahramonline για νέα από την Αίγυπτο, τις straits times, Global Times για σύντομα νέα από την Ασία, το γνωστό περιοδικό catalyst-journal.com, για βίντεο το redfish video και για μουσική το radioclassique.fr, το ecmradio.gr και το npr.org. Αν θέλει κάποιος να δει τι γίνεται στην άλλη πλευρά του κόσμου, το cgtv (China Global Television Network). Αυτά για αρχή. Τη συνέχεια, δηλαδή τον δρόμο, θα πρέπει να τον φτιάχνετε εσείς, όπως λέει ο Ισπανός ποιητής Αντόνιο Ματσάντο.

(1) Γκαλεάνο, Εντουάρντο «Οι ανοιχτές πληγές της Λατινικής Αμερικής» Εκδόσεις Κουκκίδα, Αθήνα 2008, σελ. 225. (2) Επίσημη κατοικία του προέδρου της Χιλής.

* ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Fake ειδήσεις, fake χωριά Ποτέμκιν
Στην πολιτική, αλλά και στην οικονομία, όταν λέμε για ένα χωριό Ποτέμκιν εννοούμε μια πραγματική ή συμβολική κατασκευή, που έχει μοναδικό στόχο να δημιουργήσει στους κατοίκους μιας χώρας, όπου τα πράγματα...
Fake ειδήσεις, fake χωριά Ποτέμκιν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο δείκτης της άγνοιας ή ασχετοσύνης
Τα δείγματα που θα ακολουθήσουν είναι λίγα μόνο από μια σωρεία ψευδών γεγονότων και ψευδών ειδήσεων, που είναι ο νέος τρόπος ελέγχου των προβατοποιημένων μαζών ώστε να εξασφαλιστεί η συναίνεσή τους για τις...
Ο δείκτης της άγνοιας ή ασχετοσύνης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το πρόβλημα με την εσωστρέφεια
Πώς εξηγείται το γεγονός ότι σε μερικές περιπτώσεις συμφωνώ εκατό τοις εκατό με αυτά που λένε αλλά ταυτόχρονα έχω την αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά, ότι μας παραπλανούν;
Το πρόβλημα με την εσωστρέφεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογικές υποθήκες
Προοδευτική σεισμική δόνηση πολλών Ρίχτερ από τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, αισθητή σε όλο τον πλανήτη.
Εκλογικές υποθήκες
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Το φίδι κρύβεται στα χόρτα»
Με μια πρωτόγνωρη νίκη της δημοκρατίας, που όλοι πανηγυρίσαμε, έκλεισε ένα κεφάλαιο θετικά, όχι μόνο με τη νομική-ποινική σημασία αλλά κυρίως αυτήν της –έστω και προσωρινής– κοινωνικής συνειδητοποίησης. Ομως,...
«Το φίδι κρύβεται στα χόρτα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διαχείριση της επιδημίας στην Ελλάδα: ένα πολιτειακό ζήτημα
Η κοινωνία, τρομοκρατημένη από τον συνεχή βομβαρδισμό με αριθμούς, εκχωρεί ολοένα και περισσότερες ελευθερίες, σε μια δημοκρατία που «εμβολιάζεται» με αυταρχισμό.
Η διαχείριση της επιδημίας στην Ελλάδα: ένα πολιτειακό ζήτημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας