• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.8°C / 25.1°C
    1 BF
    53%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.5°C / 22.4°C
    2 BF
    70%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.0°C / 22.3°C
    1 BF
    44%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 20.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.6°C / 16.9°C
    1 BF
    82%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 21.8°C
    0 BF
    71%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.4°C
    1 BF
    51%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.6°C / 18.6°C
    1 BF
    50%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.4°C / 24.7°C
    0 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    3 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.1°C / 23.8°C
    3 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.1°C / 20.1°C
    3 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    65%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 15.5°C / 19.9°C
    0 BF
    83%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 15.5°C / 19.5°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    24°C 18.8°C / 24.3°C
    3 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.3°C / 25.3°C
    1 BF
    55%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.5°C / 21.0°C
    2 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.7°C / 22.5°C
    1 BF
    97%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    48%
ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΦΑΝΗ ΤΡΥΨΑΝΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο σταθμός Βενιζέλου του μετρό και το ΚΑΣ

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Η προστασία των μνημείων της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι αναπόσπαστη με την ύπαρξη ενός λαού και όλου του κόσμου.

Το ελληνικό κράτος έχει υποχρέωση προστασίας των μνημείων της χώρας μας. Το όρισε το Σύνταγμά μας στο άρθρο 24, πρώτη φορά το 1975. Το πολιτιστικό περιβάλλον μας υπήρχε και είχε ανάγκη προστασίας από πολύ νωρίτερα. Κι εμείς, η ελληνική κοινωνία, δεν φυτρώσαμε ξαφνικά το 1975. Ούτε το 2001, όταν με την τότε αναθεώρηση του Συντάγματος προστέθηκε η φράση ότι η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί «δικαίωμα του καθενός». Τα λεγόμενα «βασικά έργα υποδομής» είναι για να ανακουφίζουν και να διευκολύνουν τους πολίτες και όχι για να καταστρέφουν την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Ούτε για να στερούν από τις παρούσες και τις επόμενες γενιές κάθε ελπίδα μνήμης, αισθητικής απόλαυσης, ευκαιρία σκέψης και υπερηφάνειας.

Κράτος και κοινωνία δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα χωρίς τους επιστήμονές μας. Με «τους κανόνες της επιστήμης» θέλει το Σύνταγμα να γίνονται οι «τεχνικές επιλογές και σταθμίσεις». Οταν πρόκειται για μνημεία παραπέμπει στους αρχαιολόγους. Αυτοί μπορούν και πρέπει να προσφέρουν πρώτοι τα δεδομένα της αξίας κάθε μνημείου και της ανάγκης προστασίας του. Και για τη συνύπαρξη με «έργα υποδομής» πρέπει να συνεργαστούν με επιστήμονες πολλών άλλων ειδικοτήτων.

Αυτή τη δουλειά κάνει, κατά τον νόμο και το Σύνταγμά μας, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) που συγκροτείται από επιστήμονες, με βάση τα πτυχία και τις ικανότητές τους. Δικά μας παιδιά είναι όλοι. Οχι ενός προϊσταμένου ή υπουργού ή μιας κυβέρνησης. Ετσι δουλεύει καλά μια κοινωνία και ένα πολιτισμένο κράτος. Και σε μια δημοκρατία, κάθε εξουσία πηγάζει από τον λαό.

Η τύχη των μνημείων του σταθμού Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης πέρασε από το ΚΑΣ, μεταξύ 2013 και 2017, πέντε φορές. Εκδόθηκαν πέντε γνωμοδοτήσεις του ΚΑΣ και ακολούθησαν πέντε Υπουργικές Αποφάσεις, διαφορετικών υπουργών κάθε μία. Η πρώτη, του 2013, εξοβέλιζε τα μνημεία στο πυρ το εξώτερον. Με την τελευταία, του 2017, εγκρίθηκε η κατασκευή του σταθμού Βενιζέλου με «κατά χώραν» διατήρηση και ανάδειξη των μνημείων. Αυτή η απόφαση ισχύει ακόμα.

Το θέμα έρχεται πάλι στο ΚΑΣ προς γνωμοδότηση, με εισήγηση για απόσπαση των μνημείων και για επανατοποθέτησή τους (όσων μείνουν και χωρούν), μετά την κατασκευή του σταθμού. Η εισήγηση θα είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη. Δεν μπορώ όμως να ξεχάσω ότι είχε προαναγγελθεί στα εγκαίνια της φετινής ΔΕΘ από τον πρωθυπουργό. Προφανώς δεν ήταν προφητεία. Δεν μπορώ να ξεχάσω ότι άλλοι ειδικοί και επιστήμονες είχαν σχεδιάσει και μελετήσει από το 2017 την κατασκευή του σταθμού και τη λειτουργία του μετρό χωρίς απόσπαση των μνημείων και χωρίς καταστροφή του τόπου, στον οποίο βρίσκονται από πολλούς αιώνες. Ηταν κι εκείνοι πτυχιούχοι πανεπιστημίων και επαγγελματίες. Δεν ήταν μάγοι.

Για τα μέλη του ΚΑΣ είναι ώρα σοβαρότητας και ευθύνης. Μπορεί να διαφωνούν μεταξύ τους πρωθυπουργοί και υπουργοί ή επιστήμονες για ένα ζήτημα του κλάδου τους. Κανένας όμως δεν μπορεί να διαφωνήσει σ’ αυτό: Μιλούμε για την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Για δρόμους, σταυροδρόμια, αποχετεύσεις, δημόσια κτίρια, μαγαζιά, σπίτια, κομμάτια της πόλης μας, των πολιτών της και της ζωής της. Δηλαδή για δικά μας πράγματα, δικών μας ανθρώπων, από το βαθύ παρελθόν μέχρι σήμερα. Θα μπορούσαμε να τα απολαμβάνουμε συνεχώς και να τα δείχνουμε με καμάρι σ’ όλο τον κόσμο, μαζί με το μετρό της πόλης μας, μέχρι το βαθύ μέλλον. Το μετρό δεν θα είναι μοναδικό, ούτε το καλύτερο του κόσμου. Αυτά τα μνημεία της Θεσσαλονίκης στο αιώνιο σταυροδρόμι θα είναι κάτι μοναδικό.

Οι κυβερνήσεις πέφτουνε, οι υπουργοί παρέρχονται, μα τα μνημεία μένουν στη θέση τους. Ευτυχώς. Από το 400 μ.Χ., αν δεν κάνω λάθος, που είναι πιθανό, γιατί δεν είμαι αρχαιολόγος. Είχα την τύχη να τα δω με τα μάτια μου στο σκάμμα του σταθμού και δεν θα τα ξεχάσω ποτέ. Μένουν εκεί, για να μας θυμίζουν ότι έχουμε παρελθόν αλλά και μέλλον. Τώρα, δεν ξέρω ποιο είναι το μέλλον και τι θα δω μπροστά μου όταν ο σταθμός θα είναι έτοιμος.

Κατά τη γνώμη μου, δεν επιτρέπεται ούτε χρειάζεται νέα γνωμοδότηση του ΚΑΣ. Ολες οι λογικά πιθανές «λύσεις» έχουν υποστηριχτεί επιστημονικά και έχουν «γνωμοδοτηθεί». Επιπλέον, το ΚΑΣ δεν είναι δικαστήριο και δεν έχει εξουσία να κρίνει το κύρος, την ορθότητα και τη νομιμότητα προηγουμένων διοικητικών πράξεων και υπουργικών αποφάσεων, ούτε να «ερμηνεύσει» προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις. Για την «καταστροφική» ή «σωτήρια» απόφαση, αποκλειστική αρμοδιότητα έχουν άλλοι. Ας μην προσπαθούν να μεταθέσουν την ευθύνη στο ΚΑΣ. Οι αρχαιολόγοι να μιλήσουν με ειλικρίνεια για την αξία των μνημείων. Και όλα τα μέλη του ΚΑΣ να σκεφτούν το μέλλον της κοινωνίας και του τόπου μας. Αυτή την αρμοδιότητα, αυτή την ευθύνη και αυτή τη νόμιμη εντολή έχουν μόνο.

* επίκουρος καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
«Ξεριζώνεται» η ταυτότητα της βυζαντινής Θεσσαλονίκης
Η απόσπαση των αρχαίων του σταθμού Βενιζέλου θα σημάνει την ανεπιστρεπτί απώλεια πολύτιμης μαρτυρίας για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και της ιστορικής μνήμης για τις μελλοντικές γενεές.
«Ξεριζώνεται» η ταυτότητα της βυζαντινής Θεσσαλονίκης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η χαμένη τιμή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου
«Την προηγούμενη φορά που μαζεύτηκαν υπογραφές των μελών του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου ήταν το μακρινό 1975», γράφει η κ. Κουτσούμπα, στην «ΕφΣυν», μιλώντας για τα αρχαία στο Στ. Βενιζέλου.
Η χαμένη τιμή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυρία Ευταξία της Θεσσαλονίκης
«Και ήταν θέαμα οικτρό να βλέπεις τότε τη μητρόπολη της ομοφροσύνης να έχει καταντήσει θάλασσα διχονοίας». Αγίου Δημητρίου Θαύματα.
Η κυρία Ευταξία της Θεσσαλονίκης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το έγκλημα στη Βενιζέλου και η τιμωρία των σύγχρονων Ελγιν
Ο τεμαχισμός και η απόσπαση του σημαντικού αρχαιολογικού συμπλέγματος της Μέσης Οδού που αποκαλύφθηκε κατά την κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης έχει καταγραφεί στην κοινή συνείδηση ως «έγκλημα στη...
Το έγκλημα στη Βενιζέλου και η τιμωρία των σύγχρονων Ελγιν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας
Ο Απόστολος Λυκεσάς στην Εφημερίδα των Συντακτών, σε ένα κείμενο που πρόεκυψε, προφανώς, μετά από συστηματική έρευνα των εξελίξεων στο πεδίο των αρχαιολογικών ευρημάτων και των έργων του Μετρό της Θεσσαλονίκης...
Αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας