Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Συμβόλαιο θανάτου» για τα πανεπιστήμια
EUROKINISSI-Β. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Συμβόλαιο θανάτου» για τα πανεπιστήμια

  • A-
  • A+
Το υπουργείο Παιδείας «πριονίζει τις ρίζες» των δημόσιων ΑΕΙ-ΤΕΙ προωθώντας τάχιστα την ιδιωτικοποίησή τους με μοχλό τη σύνδεση της χρηματοδότησης με την αξιολόγηση

Αλλαγές στον τρόπο χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων με τη θεσμοθέτηση κριτηρίων επίδοσης πέραν των αντικειμενικών που ισχύουν σήμερα -όπως ο αριθμός φοιτητών και διδασκόντων και η χωροταξική διασπορά- προανήγγειλε η υπουργός Παιδείας στη 92η Σύνοδο των πρυτάνεων, η οποία ολοκληρώθηκε στα τέλη της εβδομάδας που μας πέρασε.

Οι ανακοινώσεις της υπουργού Παιδείας δεν είναι βέβαια καινούργιες καθώς και τον Ιούλιο που μας πέρασε, κατά την ομιλία της στη Βουλή, ανακοίνωσε ότι το κυβερνητικό πλάνο περιλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, «αυτονομία» των σχολικών μονάδων και των Πανεπιστημίων, αξιολόγηση και σύνδεσή της με τη χρηματοδότηση.

Αξιολόγηση, σύνδεση με χρηματοδότηση, αυτονομία, επιχειρηματικοποίηση και ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης είναι ο κοινός τόπος των εκθέσεων της Ε.Ε. και του ΟΟΣΑ και οι «οδηγίες» του ΣΕΒ όπως έχουν εκφραστεί τα τελευταία χρόνια και η υιοθέτηση των κατευθυντηρίων γραμμών των παραπάνω φορέων από την κυβέρνηση και την υπουργό Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, δεν προκαλεί καμιά έκπληξη, καθώς αυτή είναι η κεντρική γραμμή ταχείας ιδιωτικοποίησης των ΑΕΙ της χώρας με βασικό εργαλείο την «εξάρτηση» της χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων από την αξιολόγηση.

Το βασικό εργαλείο για την αναμόρφωση των ΑΕΙ-ΤΕΙ στο πλαίσιο του «Ευρωπαϊκού χώρου της Ανώτατης Εκπαίδευσης» είναι η αξιολόγηση και η σύνδεσή της με τη χρηματοδότηση.

Από νομικής πλευράς τα Πανεπιστήμια παραμένουν δημόσια. Ωστόσο οι αποφάσεις για το τι διδάσκεται, πότε διδάσκεται, το περιεχόμενο των πτυχίων, την έρευνα κ.λπ. λαμβάνονται στο πλαίσιο της ζήτησης και της προσφοράς, οι οποίες μετριούνται στη βάση των λογιστικών μονάδων που συνδέονται με το σύστημα αξιολόγησης.

Ακριβώς με όχημα τον μηχανισμό της λεγόμενης αξιολόγησης και βάσει αυτής διά της στοχευμένης χρηματοδότησής τους τα Πανεπιστήμια εκβιάζονται να δημιουργήσουν πεδία ζήτησης των «υπηρεσιών» τους, εργαλειοποιώντας πλήρως τη διδασκαλία και την έρευνα. Να προωθήσουν τις «πωλήσεις» των υπηρεσιών αυτών υποτασσόμενα στις εκάστοτε εκτιμήσεις για τις ανάγκες της αγοράς, να μετατοπίσουν τη μέριμνα των προγραμμάτων σπουδών προς τις απαιτήσεις της κατάρτισης και πολύ σύντομα να ορίσουν δίδακτρα.

Οφείλουμε να το επισημάνουμε: με σημαία τις εύηχες λέξεις και φράσεις «αξιολόγηση - κοινωνική λογοδοσία», «αυτοτέλεια - αυτονομία», «σύνδεση με την οικονομία και την κοινωνία», η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, λίγο καιρό μετά την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, πιστή στη συνταγή Μακιαβέλι (όλα τα χτυπήματα μαζί για να ζαλιστεί ο αντίπαλος) είναι έτοιμη να υλοποιήσει το «συμβόλαιο θανάτου» της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης.

Από την απορρύθμιση στη μετάλλαξη

Το νομοσχέδιο που σχεδιάζει να καταθέσει το υπουργείο Παιδείας τις επόμενες μέρες (για ευνόητους λόγους την ώρα που ανάβουν τα φωτάκια των Χριστουγέννων και ο κόσμος «ταξιδεύει» αλλού) «πριονίζει τις ρίζες» των υπολειμμάτων του δημόσιου Πανεπιστηµίου και πριµοδοτεί το Πανεπιστήμιο της υποχρηματοδότησης, της ιδιωτικοποίησης, της επιχειρηµατικότητας, της έντασης των ταξικών φραγμών και των διδάκτρων.

Στο πλαίσιο αυτό η ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εκτός από τη δηµιουργία ιδιωτικών Πανεπιστημίων, περιλαμβάνει και την «επιχειρηματοποίηση» του δημόσιου Πανεπιστημίου το οποίο, σύμφωνα µε την κυρίαρχη ανάγνωση, προκειμένου να επιβιώσει στις νέες ανταγωνιστικές συνθήκες θα πρέπει να λειτουργήσει µε όρους ιδιωτικής επιχείρησης, διαφορετικά θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επιβίωσης.

Ο πυρήνας των αλλαγών

Καθώς υπάρχει πλέον η συσσωρευμένη εμπειρία που βοηθάει να διαβάζουμε μπροστά και πίσω από τις λέξεις, καθώς γνωρίζουμε πολύ καλά ότι δεν έχει καμιά σημασία τι λέει το υπουργείο Παιδείας αλλά τι εννοεί, ας δούμε τον πυρήνα των αλλαγών που επιδιώκονται, αλλαγές που αλλάζουν το DNA των Πανεπιστημίων:

1. Επιχειρείται διαμόρφωση νέου χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης καθώς η νεοσύστατη Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) θα πιστοποιεί τα προγράμματα σπουδών πριν από την έναρξη της λειτουργίας τους. Ενα μεγάλο τμήμα σχολών και τμημάτων θα συγχωνευτούν, άλλα θα καταργηθούν, ενώ όσα μείνουν σε τίποτε δεν θα θυμίζουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

2. Τα Πανεπιστήμια καλούνται ευθέως να «βγάλουν το ψωμί τους» μόνα τους. Το υπουργείο Παιδείας εξαναγκάζει τα τριτοβάθμια ιδρύματα να υιοθετήσουν τη συμπεριφορά ιδιωτικής επιχείρησης για να βρουν νέους πόρους, κρατώντας από τη μια τον δίσκο του εράνου και από την άλλη το λιβανιστήρι. Σύμφωνα με τα στρατηγικά και «επιχειρηματικά» σχέδια του υπουργείου Παιδείας, τα Πανεπιστήμια θα αναγκαστούν να στραφούν στην αγορά σε αναζήτηση νέων πηγών εσόδων (δίδακτρα, σύνδεση με επιχειρήσεις, μετατροπή σε επιχειρήσεις πώλησης υπηρεσιών).

3. Οσες διαψεύσεις κι αν κάνει το υπουργείο, μελλοντικά, αν ευοδωθούν οι παραπάνω σχεδιασμοί, το ελληνικό Πανεπιστήμιο θα επιβάλει δίδακτρα. Ναι, ας μην υπάρχει καμιά αμφιβολία. Και αυτά τα δίδακτρα δεν θα επιβληθούν τυπικά από «πάνω», κεντρικά, αλλά από την κάθε σχολή ξεχωριστά στο πλαίσιο της «αυτοτέλειας», της «σύνδεσης με την κοινωνία και την οικονομία», της αλλαγής «χρηματοδοτικής κουλτούρας», της «απελευθέρωσης από τα δεσμά της δημόσιας χρηματοδότησης» και άλλων ζαχαρωμένων εκφράσεων που κάθε λίγο και λιγάκι «ξεφουρνίζει» το υπουργικό επιτελείο του Αμαρουσίου.

Ουσιαστικά και τυπικά τα Πανεπιστήμια μετατρέπονται σε «επιχειρήσεις» με την πλήρη έννοια του όρου, οι οποίες για να επιβιώσουν κυνηγούν διεθνώς, ανταγωνιστικά και με όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα «φοιτητές-πελάτες». Κύριοι στόχοι τους είναι η μεγιστοποίηση του οικονομικού οφέλους, από την επίτευξη του οποίου και μόνο κρίνονται και οι διοικήσεις τους. Οι «πελάτες-φοιτητές» οφείλουν να χρηματοδοτούν οι ίδιοι τις σπουδές τους είτε από τους οικογενειακούς πόρους τους είτε δανειζόμενοι τα αναγκαία ποσά από τραπεζικά ή άλλα οικονομικά συγκροτήματα, τα οποία θα επενδύσουν επιλεκτικά στα διαφαινόμενα προσόντα τους, όπως ακριβώς επενδύουν και στις λεγόμενες καινοτόμες επιχειρήσεις.

4. Στις επιχειρούμενες αλλαγές περιλαμβάνεται και το τελικό συντριπτικό χτύπημα σε ό,τι είχε απομείνει από τους τρεις βασικούς πυλώνες του δημόσιου Πανεπιστημίου: το δωρεάν σύγγραμμα, η σίτιση και η στέγαση των φοιτητών. Η κυρίαρχη πολιτική δεν έχει βγάλει από το μυαλό της την κατάργηση της δωρεάν διανομής των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων.

Παράλληλα η έκταση της φοιτητικής μέριμνας θα πάψει να προσδιορίζεται ενιαία για το σύνολο των ιδρυμάτων. Κάθε ίδρυμα θα αποφασίζει χωριστά και αναλόγως με τις οικονομικές δυνάμεις του για τις προϋποθέσεις παροχής δωρεάν σίτισης στους φοιτητές του. Τι σημαίνει αυτό; Πολύ σύντομα και στη βάση της αδυναμίας των Πανεπιστημίων να αντεπεξέλθουν σε δαπάνες αυτού του χαρακτήρα θα εξαφανιστούν και τα τελευταία ίχνη τής δωρεάν σίτισης, στέγασης και διανομής των συγγραμμάτων.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελεύθερη πρόσβαση στα Πανεπιστήμια: μία αναγκαιότητα στον πάγκο του Προκρούστη
Η αλλαγή πολιτικής προδίδει την επιθυμία της κ. Κεραμέως να μειώσει τον φοιτητικό πληθυσμό στα δημόσια Πανεπιστήμια, να αφήσει χιλιάδες νέους εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε να προκληθεί από την ίδια την...
Ελεύθερη πρόσβαση στα Πανεπιστήμια: μία αναγκαιότητα στον πάγκο του Προκρούστη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και... άγιος ο Θεός!
Η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως ανακοίνωσε οτι το κυβερνητικό πλάνο περιλαμβάνει, «αυτονομία» των σχολικών μονάδων και των Πανεπιστημίων, αξιολόγηση και σύνδεσή τους με τη χρηματοδότηση.
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και... άγιος ο Θεός!
ΑΠΟΨΕΙΣ
H νέα χωροταξία των ΑΕΙ
Σήμερα ψηφίζεται στη Βουλή το Σχέδιο Νόμου «Ιδρυση Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και λοιπές διατάξεις». Πρόκειται για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, δηλαδή τη συγχώνευση του ΤΕΙ Αθήνας και του...
H νέα χωροταξία των ΑΕΙ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Και με τη βούλα η εμπορευματοποίηση - ιδιωτικοποίηση των Πανεπιστημίων
Λίγες εβδομάδες πριν από την έκτακτη Σύνοδο των Πρυτάνεων της 8ης Ιουλίου, την Παρασκευή 16 Ιουνίου, με 945 σχόλια ολοκληρώθηκε η διαβούλευση επί του Σχεδίου Νόμου για την ανώτατη εκπαίδευση, η οποία ξεκίνησε...
Και με τη βούλα η εμπορευματοποίηση - ιδιωτικοποίηση των Πανεπιστημίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ακόμη πιο συγκεντρωτικό το νέο πλαίσιο για τα ΑΕΙ
Η ΕΘΑΑΕ, δεν αναβαθμίζεται, όπως υποστηρίζει η ηγεσία του ΥΠΑΙΘ, αντιθέτως αλλάζει ταυτότητα. Τύποις μετατρέπεται σε επιτελικό όργανο δυνάμενο να ασκήσει και εκπαιδευτική πολιτική.
Ακόμη πιο συγκεντρωτικό το νέο πλαίσιο για τα ΑΕΙ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα πανεπιστήμια δεν είναι επιχειρήσεις
Η πρόθεση του υπ. Παιδείας για σύνδεση του 20% της χρηματοδότησης των AEI εντός των ορίων του προϋπολογισμού, με την «αξιολόγηση» σε μια λογική ανταγωνιστικότητας είναι λάθος προσέγγιση.
Τα πανεπιστήμια δεν είναι επιχειρήσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας