Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια άτολμη αναθεώρηση
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια άτολμη αναθεώρηση

  • A-
  • A+

Το Σύνταγμα σε μια δημοκρατική πολιτεία αναθεωρείται για να αποτυπώνονται σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις. Κρίνοντας από το αποτέλεσμα της πρόσφατης ψηφοφορίας στη Βουλή, φαίνεται ότι στην Ελλάδα του 2019 δεν ήταν αρκετά σημαντικό ζήτημα ούτε η προάσπιση του ουδετερόθρησκου κράτους ούτε η κατοχύρωση της απαγόρευσης διακρίσεων βάσει φύλου, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.

Για τη μη κατάργηση του άρθρου 3 περί επικρατούσας θρησκείας ακούστηκε ότι πρόκειται για συμβολική διάταξη, οπότε μια και είναι συμβολική και δεδομένου ότι, αντιφατικώς πώς, το άρθρο 13 περί ανεξιθρησκίας είναι σαφές, δεν πειράζει, ας το αφήσουμε ως έχει. Για την προτεινόμενη διάταξη περί διακρίσεων βάσει φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού διαδόθηκε ότι υπάρχει νομοθεσία που καλύπτει το θέμα, οπότε δεν χρειαζόταν να περιληφθεί και στο σώμα του Συντάγματος. Οι συμβολισμοί δεν είναι ποτέ ουδέτεροι.

Πριν από το «συμβολικό» άρθρο 3, να θυμίσουμε ότι το ελληνικό Σύνταγμα ξεκινά με τη διατύπωση «Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος». Ο καταστατικός, δηλαδή, χάρτης για την έννομη τάξη συντάσσεται στο όνομα μιας πολύ συγκεκριμένης δογματικής διατύπωσης περί Θεού και όχι κατά τρόπο που να αναφέρεται στη θρησκευτική συνείδηση με όρους κοσμικότητας. Χάριν μέτρου σύγκρισης, η αντίστοιχη διατύπωση του γερμανικού Συντάγματος είναι: «με συνείδηση της ευθύνης ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων».

Εάν στον 21ο αιώνα δεν τολμούν οι Ελληνες βουλευτές να αγγίξουν μια «συμβολική» διάταξη περί πρωτοκαθεδρίας της ελληνικής ορθόδοξης Εκκλησίας, το μείζον ερώτημα είναι πότε πια θα θεωρήσουμε ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για τη διαρκώς αναβαλλόμενη, φλέγουσα συζήτηση που δεν μπαίνει ποτέ στο τραπέζι και δεν είναι άλλη από τον διαχωρισμό Εκκλησίας-Κράτους.

Η μεγαλύτερη, όμως, ντροπή που θα συνοδεύει αυτή την αναθεωρητική Βουλή είναι η υποβάθμιση του ζητήματος των διακρίσεων βάσει φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. Εάν «συμβολικά» παρέμεινε το άρθρο 3, κατά μείζονα λόγο, με όλη τη σημασία και το βάρος του συμβολικού θα έπρεπε να έχει συμπεριληφθεί στο αναθεωρημένο Σύνταγμα η ρητή καταδήλωση της απαγόρευσης των διακρίσεων βάσει φύλου, ειδικά έναν χρόνο μετά την εν ψυχρώ ρατσιστική δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου/Τζάκι Ο και της επονείδιστης αμαύρωσης του θύματος, ουσιαστικά μόνο στη βάση της ταυτότητας φύλου. Μια και έγινε αναφορά στο γερμανικό Σύνταγμα, ενδιαφέρον έχει ότι το εκεί άρθρο 3 (σατανική σύμπτωση) προβλέπει: «Κανείς δεν επιτρέπεται να αδικείται ή να προτιμάται λόγω φύλου, καταγωγής, φυλής, πατρίδας, προέλευσης, πίστης, θρησκευτικών ή πολιτικών απόψεων».

Είναι άραγε φλύαροι οι Γερμανοί και δεν αρκούνται στη λοιπή τους νομοθεσία για την κατοχύρωση των σχετικών δικαιωμάτων; Η ρητή αναφορά στο σώμα των συνταγματικών διατάξεων δίνει το μέτρο της βαρύτητας που αποδίδεται στην κατοχύρωση των δικαιωμάτων. Τα δικαιώματα είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να υπονοούνται ή να αντιμετωπίζονται ως υποσημείωση. Ο ρόλος του Συντάγματος είναι να διακηρύσσει και να υποδεικνύει τις θεμελιώδεις αρχές στις οποίες θα στηριχθεί η επιμέρους νομοθεσία και όχι το αντίστροφο. Τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις σπάνε μόνο με καθαρή γλώσσα. Ο δε κοινωνικός φιλελευθερισμός που επαγγέλλεται η παρούσα κυβέρνηση τείνει να γίνει το πιο σύντομο ανέκδοτο.

* καλλιτέχνιδα-ακτιβίστρια

ΑΠΟΨΕΙΣ
Επικίνδυνες ηγεσίες
Η αναθεώρηση του Συντάγματος προς την κατεύθυνση που την επιχειρεί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύπλευρο βάθεμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας ενισχύοντας το κράτος πρόνοιας και αφήνει παραμέτρους για τη...
Επικίνδυνες ηγεσίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιοι φοβούνται και ποιοι μισούν τη δημοκρατία σήμερα;
Σήμερα, στις αρχές του 21ου αιώνα, τα πολιτικά προβλήματα, τα οποία σχετίζονται με τη δημοκρατία, είναι εντελώς διαφορετικά σε σχέση με τα αντίστοιχα προβλήματα των δεκαετιών του 1960, του 1970 και του 1980....
Ποιοι φοβούνται και ποιοι μισούν τη δημοκρατία σήμερα;
Συνταγματική αναθεώρηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα τέλος, μια αρχή
Κάποιος κάποτε έγραψε για τη «Νικηφόρα Επανάσταση που χάθηκε». Και η συνέχεια για μετά αποτύπωσε τη σύγχρονη ελληνική τραγωδία. Η κυβερνώσα «πλειοψηφία» της αναθεωρητικής Βουλής, η οποία και διαμόρφωσε τελικά...
Ενα τέλος, μια αρχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πέντε παρατηρήσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση
Οσο το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να αλλάξει το Σύνταγμα μέσω της τυπικής διαδικασίας αναθεώρησης τόσο αυξάνει η εξουσία όσων αλλάζουν το Σύνταγμα ερμηνεύοντάς το, χωρίς να αλλάζουν το κείμενό του – δηλαδή...
Πέντε παρατηρήσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναθεώρηση Συντάγματος: η ρωσική ρουλέτα των υπό αναθεώρηση διατάξεων
Το μεγάλο ζήτημα για την επιμέρους κρίση των υπό αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος είναι το μέσο και ο σκοπός του εκάστοτε νομοθέτη. Τι γίνεται όταν ο αναθεωρητικός επιστήμονας παραμερίζει την νομική του...
Αναθεώρηση Συντάγματος: η ρωσική ρουλέτα των υπό αναθεώρηση διατάξεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι απομένει;
Τι θα συνέβαινε στη δημοκρατία, αν απλώς καταργούσαμε κάθε θεσμό της στη λογική της παθολογικής λειτουργίας ή καταχρηστικής επίκλησής του; Η δημοκρατία είναι δύσκολη, εύθραυστη και παράδοξη υπόθεση,...
Τι απομένει;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας