Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Λογοτεχνία και ιατρική
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λογοτεχνία και ιατρική

  • A-
  • A+

«Η ιατρική είναι η σύζυγός μου, αλλά πραγματικό έρωτα κάνω με τη λογοτεχνία»

Αντον Τσέχοφ

Πόσοι γιατροί γνωρίζουν ότι υπάρχει μια Διεθνής Εταιρεία Ιατρών Συγγραφέων (UMEM, Union Mondiale des Ecrivains Medecins); Η εταιρεία αυτή αντικατοπτρίζει το συχνό πάθος για την τέχνη γενικά και για τη λογοτεχνία ειδικότερα απ’ τη μεριά εκείνων που επαγγέλλονται την τέχνη και την ιατρική επιστήμη.

Ενα πάθος εξάλλου που ίσως να ίσχυε για γενιές όχι και πολύ παλαιότερες, αν αναλογιστούμε ότι μπορούσε κάποιος να γραφτεί στην Ιατρική Σχολή μόνον αν είχε ακολουθήσει ανθρωπιστικές σπουδές. Ισως να ισχύει, για πολλούς γιατρούς συγγραφείς, η εξομολόγηση του Τσέχοφ: Ιατρική η σύζυγος, λογοτεχνία η ερωμένη. Πού βρίσκεται λοιπόν η αρχή αυτού του μεγάλου έρωτα ανάμεσα στο στηθοσκόπιο και την πένα;

Ο Ιταλός συγγραφέας Κάρλο Κατάνεο στα μέσα του 19ου αιώνα εξηγούσε αυτό το διώνυμο, ιατρικό επάγγελμα – λογοτεχνικό πάθος: «Η ιατρική επιστήμη προϋποθέτει εξαιρετικές σπουδές και διορατικό μυαλό και η ενασχόληση μ’ αυτήν απαιτεί μια ζωή σοβαρή, αφοσιωμένη στο καθήκον, γεμάτη άγχος, χωρίς διαλείμματα και αλλαγές, και η λογοτεχνία πρέπει να είναι το μόνο καταφύγιο όπου ο γιατρός, χωρίς να απαρνηθεί την κλίση του, μπορεί να προστρέξει και να πάρει βοήθεια».

Ο γιατρός συναντά χιλιάδες άτομα, χιλιάδες ασθενείς: όλοι διαφορετικοί ως προς την ηλικία τους, την ιστορία τους, την κουλτούρα τους, την κοινωνική τους θέση, τον ψυχισμό τους, και ταυτόχρονα όλοι ίσοι μπροστά στην αρρώστια και τον θάνατο.

Ετσι λοιπόν, αν ο γιατρός καθημερινά συναναστρέφεται με τους ανθρώπους, και ειδικότερα με τους ασθενείς, θα πρέπει να αγαπά τις τέχνες που μιλούν για τον άνθρωπο: το θέατρο, τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τη ζωγραφική, κ.λπ. Και πόσα αφηγηματικά ερεθίσματα δεν μπορεί να προσφέρει, για όποιον έχει την ικανότητα να τα συλλάβει, ένας διάδρομος νοσοκομείου, ανάμεσα στον πόνο και την ελπίδα, το κουράγιο και τον φόβο, τη ζωή και τον θάνατο;

Η μοναδικότητα του κάθε ασθενή μπορεί να κάνει τον γιατρό όχι μόνο να γνωρίσει καλύτερα τον άλλο, αλλά και να πλησιάσει το φανταστικό της τέχνης. Και η διάγνωση τι άλλο είναι αν όχι μια έμπνευση και μια αναζήτηση που απορρέει από το πραγματικό; Το ίδιο και η λογοτεχνία, όπου έμπνευση και καλλιτεχνική φαντασία συναντιούνται με την πραγματικότητα και με τους κανόνες του γραπτού λόγου. Γιατρός και συγγραφέας, δυο φιγούρες που διαπαιδαγωγήθηκαν από τη μοίρα και τον θάνατο, που αγγίζουν την πιο βαθιά ηθική των ανθρώπινων αξιών: και καμιά φορά αυτές οι δύο φιγούρες ταυτίζονται στο ίδιο πρόσωπο, που διπλά προσφέρεται στους άλλους, ακριβώς όπως ο γιατρός-συγγραφέας.

* ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
«Φοβάμαι μη το πρωινό αεράκι χάσω»
Το πλατύ χαμόγελο στο κουρασμένο σώμα μιας σημαντικής ποιήτριας έσβησε. Ηταν το χαμόγελο της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ. Αισθανόταν άραγε το τέλος να έρχεται όταν στις 15/10/2019 άφηνε το τελευταίο της...
«Φοβάμαι μη το πρωινό αεράκι χάσω»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι κάτι στιγμές
Στο μυαλό μας πολλές φορές αντικαθιστούμε το πραγματικό με το παρελθόν. Ομως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ιδεώδες είναι το πιο πραγματικό πράγμα στον κόσμο.
Είναι κάτι στιγμές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κριτική και οι κριτικοί
Η κριτική δεν είναι επιστημονική. Οπως δεν είναι επιστημονικές η φιλοσοφία, η κοινωνιολογία, η ψυχανάλυση και οι, όχι καλύτερα ορισμένες, κοινωνικές επιστήμες. Για τον απλούστατο λόγο ότι οι ιδέες τους...
Η κριτική και οι κριτικοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα άδεια σερβίτσια
Τη νύχτα στους στρωμένους τραπεζοπά-γκους, την ώρα που οι νυχτόβιοι συνδέουν παπαδιαμαντικά τη φτώχεια τους με τη «φύση» και δοκιμάζουν τις αντοχές τους, υπάρχουν πιατοπότηρα, σερβίτσια, που μένουν άθικτα....
Τα άδεια σερβίτσια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κύκος της Φωτεινής
Το παιδί, έτσι κι αλλιώς, είναι πέρα από τα όρια της ορθολογικής σκέψης, όπως τη γνωρίζουμε. Η Φωτεινή, λοιπόν, εκφράστηκε μ’ έναν τρόπο, που αργότερα ονομάστηκε πολιτικώς ορθή συμπεριφορά. Απέρριψε τα...
Ο κύκος της Φωτεινής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προς τα πού πάει η ποίηση;
Είναι ορισμένοι που πιστεύουν ότι η ποίηση, αφού ολοκλήρωσε τον ιστορικό της κύκλο, σήμερα κατευθύνεται «προς την πρόζα», προς περισσότερο ανοιχτές φόρμες, προς έναν τύπο περισσότερης συνομιλίας, που γεννήθηκε...
Προς τα πού πάει η ποίηση;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας