Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τρία χαμένα στοιχήματα

Νοέμβριος 1961- Η ανέγερση του Τείχους στην Πύλη του Βραδεμβούργου

AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τρία χαμένα στοιχήματα

  • A-
  • A+

Στην τριακοστή επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου ξεχωρίζουν ως υστερόγραφα και μηνύματα τρία χαμένα στοιχήματα: το πρώτο στην πρώην Ανατολική Γερμανία, το δεύτερο στην Ανατολική Ευρώπη και το τρίτο στις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση.

Στην πρώην Ανατολική Γερμανία η αποτυχία της σύγκλισης με τη Δυτική, ή καλύτερα η διεύρυνση της απόκλισης, αποτυπώνεται στις τοπικές εκλογές που φωτίζουν μια ξεχωριστή από την υπόλοιπη χώρα πραγματικότητα.

Τρεις δεκαετίες δεν αποτελούν μεταβατική περίοδο αλλά μόνιμη περιφερειακή απόκλιση που αναδεικνύει τη γερμανική ενοποίηση του 1989-90 ως επανέκδοση της ιταλικής ενοποίησης του 1860 που οδήγησε στη μόνιμη περιθωριοποίηση του Νότου της χώρας.

Τριάντα χρόνια μετά αναδεικνύεται ο καταστροφικός ρόλος για την οικονομία της πρώην Ανατολικής Γερμανίας της εσπευσμένης αντικατάστασης του εθνικού της νομίσματος από το δυτικογερμανικό μάρκο την 1.7.1990.

Στην Ανατολική Ευρώπη, πολύ γρήγορα μετά το ντόμινο των καθεστωτικών ανατροπών στα τέλη του 1989 η πλήρης ένταξη στην Ε.Ε. λειτούργησε σαν όραμα, σαν η προσδοκία μιας γης της Επαγγελίας.

Οταν ήλθε η πολυπόθητη πλήρης ένταξη στη σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης τον Δεκέμβριο του 2002, τα οράματα είχαν σβήσει καθώς η Ανατολική Ευρώπη είχε προσγειωθεί στη σκληρή πραγματικότητα: όχι μόνο δεν υπήρξε κοινοτική στήριξη στην προσαρμογή τους συγκρίσιμη με τα πακέτα που τη δεκαετία του ‘80 στήριξαν τις χώρες του Νότου, αλλά η προσαρμογή στην ευρωπαϊκή κανονικότητα υπήρξε ένα υψηλού κόστους σοκ, το δεύτερο μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού λίγα χρόνια πριν.

Ετσι, ύστερα από μια περίοδο εναλλαγής στην κυβερνητική εξουσία κομμάτων με στίγμα που παρέπεμπε στην πολιτική ορθότητα της Κεντροαριστεράς και της Κεντροδεξιάς της Δυτικής Ευρώπης, μια σειρά από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης παλινδρόμησε σε μια εθνολαϊκιστική, με ακροδεξιό στίγμα, περιχαράκωση που θυμίζει τις σκοτεινές στιγμές του Μεσοπολέμου.

Η μεγαλύτερη όμως διάψευση είναι η προσδοκία υπέρβασης της διαίρεσης της Ευρώπης στη Γιάλτα το 1945 και η ανάδειξη ενός κοινού καθεστώτος ασφαλείας για τη Γηραιά Ηπειρο από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια.

Τριάντα χρόνια μετά η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη Δύση και τη Μόσχα υπάρχει, αλλά έχει απλώς μετατεθεί προς Ανατολάς, με τις δύο πλευρές να αμφισβητούν την οριοθέτησή της.

ΗΠΑ και Ε.Ε. διακηρύττουν ότι οι πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες έχουν ορίζοντα ένταξης στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε., ενώ για το Κρεμλίνο υπάρχει ένα άτυπο αλλά βαρύνον βέτο της Μόσχας για τις χώρες αυτές που οι Ρώσοι διπλωμάτες αποκαλούν «πρόσω εξωτερικό».

Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους και την κατάρρευση του συστήματος της Γιάλτας, η Ευρώπη βιώνει μια συνεχή αυξομειούμενη ένταση στις σχέσεις της με τη Μόσχα.

Το σύστημα της Γιάλτας δεν παραχώρησε τη θέση του σε ένα πανευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας, αλλά κατέγραψε μια αποσταθεροποιητική αμοιβαία καχυποψία ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία.

Η Δύση ζούσε με τον φόβο μιας αυτοκρατορικής παλινόρθωσης της Μόσχας, ενώ από τη μεριά της η μετασοβιετική Ρωσία ζούσε με την ψύχωση ενός νέου Κριμαϊκού Πολέμου και μιας νέας Συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ, με άλλα λόγια μιας γεωπολιτικής περιθωριοποίησής της στις παρυφές της Γηραιάς Ηπείρου.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κουαρτέτο… προσδοκιών
Η επιστροφή των τριών πολεμικών σκαφών από τη Ρωσία στην Ουκρανία, ανέβασε τις προσδοκίες για συμβιβαστική διευθέτηση στην ανατολική Ουκρανία. Ετσι, η σύνοδος κορυφής του «κουαρτέτου της Νορμανδίας» αποκτά...
Κουαρτέτο… προσδοκιών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Φουκουγιάμα δεν είχε δίκιο
Τριάντα χρόνια μετά την περίφημη πτώση του Τείχους του Βερολίνου, τίποτα απ’ όλες τις «θαυματουργές» υποσχέσεις δεν έγινε πράξη. Το αντίθετο, θα έλεγα. Η οικονομική κατάσταση αμβλύνει το χάσμα μεταξύ...
Ο Φουκουγιάμα δεν είχε δίκιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι σημαίνει η «Πτώση του Τείχους» σήμερα (30 χρόνια μετά);
O ανθρώπινος κοινωνικός κόσμος σήμερα δεν έχει κέντρο, δεν συγκροτείται στη βάση μιας «πρώτης αρχής» λειτουργίας. Γι’ αυτόν τον λόγο «ηγέτες» όπως ο Tραμπ ή ο Eρντογάν ή ο Oρμπαν κ.ά. παίζουν πρωταγωνιστικό...
Τι σημαίνει η «Πτώση του Τείχους» σήμερα (30 χρόνια μετά);
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πού ήσασταν όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου;
Είναι σαφές ότι εμείς οι Ευρωπαίοι θα μπορέσουμε να τα καταφέρουμε στον σημερινό κόσμο μόνο αν μείνουμε ενωμένοι. Διότι κανείς μας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του τις τέσσερις μεγάλες παγκόσμιες...
Πού ήσασταν όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου;
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Για την Ημέρα της Νίκης»
Οι επικριτές μας επιδιώκουν να μειώσουν τον ρόλο της Σοβιετικής Ενωσης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και να την παρουσιάσουν, αν όχι ως τον κύριο υπαίτιο του πολέμου, τότε τουλάχιστον ως επιτιθέμενο, μαζί με τη...
«Για την Ημέρα της Νίκης»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με αφορμή την 76η επέτειο του τέλους της μάχης του Στάλινγκραντ
Δεν είχαμε την πολυτέλεια να έχουμε στο σπίτι μας ημερολόγιο. Αργότερα έμαθα πως ήταν δύο του Φλεβάρη! Η μεγαλύτερη μάχη όλων των εποχών, όλων των αιώνων! Εκεί που κάνει καμπή ο Βόλγας και η μεγάλη καμπή της...
Με αφορμή την 76η επέτειο του τέλους της μάχης του Στάλινγκραντ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας