Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για την αναπαράσταση
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για την αναπαράσταση

  • A-
  • A+

Αναπαράσταση, δηλαδή απεικόνιση. Και το νόημα του όρου σχετίζεται με το αν η απεικόνιση του οποιουδήποτε, αυτού που απεικονίζεται, είναι μια ακριβής ή μια παραμορφωμένη (για μια σειρά λόγους) αναπαράσταση. Και βέβαια η αναπαράσταση διαθέτει έναν δραστήριο και δημιουργικό ρόλο σχετικά με τον τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται για τον κόσμο, για αυτά που συμβαίνουν, και τη δική τους θέση σε αυτό τον κόσμο.

Μια εικόνα μπορεί να διαθέτει πολλά διαφορετικά νοήματα, πολλές διαφορετικές σημασίες, και δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι αυτά που απεικονίζουν οι εικόνες θα «δουλέψουν» με τον τρόπο που θέλαμε όταν τις κατασκευάζαμε. Και αυτό στον βαθμό που το φαινόμενο της επικοινωνίας ήταν πάντοτε συνδεδεμένο –κατά κάποιο τρόπο– με την εξουσία.Οι ομάδες που ασκούν εξουσία σε μια κοινωνία επηρεάζουν το κάθε τι που αναπαριστάνεται μέσω των ΜΜΕ. Δηλαδή από τη μια έχουμε τα μηνύματα (μέσω των αναπαραστάσεων) που «δουλεύουν» με πολύπλοκους, μη προβλέψιμους τρόπους, και από την άλλη ότι αυτά πάντοτε σχετίζονται με τους τρόπους που λειτουργεί η εξουσία στην οποιαδήποτε κοινωνία.

Τον άνθρωπο δεν τον ταράσσουν τα πράγματα, αλλά οι γνώμες για τα πράγματα (1)

Για αυτό οι πολίτες θα πρέπει να εξετάζουν –ουσιαστικά να «ανακρίνουν»– με κριτικό βλέμμα, με κριτική άποψη, αυτά που προσπαθεί –που αποπειράται– να μεταφέρει η αναπαράσταση. Και η κριτική εξέταση γίνεται ολοένα και περισσότερο αναγκαία, μια που στην καθημερινότητά μας είμαστε ουσιαστικά περικυκλωμένοι από εικόνες κάθε λογής, κολυμπώντας σε ένα «σύμπαν» εικόνων. Οταν δηλαδή εξετάζουμε αυτά που θέλει να επικοινωνήσει μια αναπαράσταση, θα χρειαστεί –για το δικό μας καλό– να αναζητήσουμε, να ψάξουμε ουσιαστικά, τι κρύβεται πίσω από «αυτό που φαίνεται» από μια πρώτη όψη στην εικόνα.

Συνήθως μιλάμε για την οπτική αναπαράσταση, ουσιαστικά για την έκφρασή της μέσω μιας ή περισσότερων (λ.χ. μιας αλληλουχίας) εικόνων. Στις μέρες μας η οπτική αναπαράσταση αποτελεί το κεντρικό νευρικό σύστημα της σημερινής κουλτούρας, και είναι κυρίαρχο εξαιτίας της παγκόσμιας έκρηξης στα επικοινωνιακά συστήματα σε όλον τον κόσμο. Για τον λόγο αυτό, η οπτική αναπαράσταση αποτελεί τη χαρακτηριστική γλώσσα, το ιδίωμα της επικοινωνίας, σε παγκόσμια βάση.

Και η αναπαράσταση διαμορφώνει τη νοηματοδότηση, την απόδοση νοήματος. Ουσιαστικά, η αναπαράσταση αποτελεί τον τρόπο για να δίνουμε νόημα σε πράγματα/γεγονότα/καταστάσεις που απεικονίζονται μέσω των εικόνων, σε λέξεις σε μια σελίδα ή σε οθόνες, που απεικονίζουν αυτό ή αυτά που συζητάμε. Και αυτό που ψάχνουμε στην αναπαράσταση είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτό που εμείς νομίζουμε ότι μας λένε τα ΜΜΕ και σε αυτό όπως (αυτό) αναπαριστάνεται μέσω των ΜΜΕ. Και από εκεί έχουμε «τις γνώμες για τα πράγματα».

(1) Βλέπε «Ταράσσει τους ανθρώπους ου τα πράγματα, αλλά τα περί των πραγμάτων δόγματα», Επίκτητου «Εγχειρίδιον», Κεφάλαιο Ε΄.
 

*ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ατομικισμός, μαζοποίηση και μοναξιά
Ενόσω ο άνθρωπος θα βρίσκεται μακριά από τον μέσο δρόμο της αυτογνωσίας αλλά και της κοινωνικής ευαισθησίας και της ισότιμης και αλληλέγγυας κοινωνικής του συμμετοχής, θα αισθάνεται πάντοτε την αβάσταχτη...
Ατομικισμός, μαζοποίηση και μοναξιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την αποκολοκύνθωση και την τηλοψία
Λίγα αρχικά σχόλια: συνώνυμα της αποκολοκύνθωσης είναι η αποχαύνωση, η αποβλάκωση και το αντίθετό της είναι η αποθέωση. Η τηλοψία αποτελεί την καθαρευουσιάνικη εκδοχή της τηλεόρασης αλλά και της τηλεθέασης....
Για την αποκολοκύνθωση και την τηλοψία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο άρχοντας των μυγών
Μοιάζει κάπως κωμικό: η καθημερινότητα κυριαρχείται τελευταία από το «Survivor». Οι κουβέντες στον δρόμο ή στα κοινωνικά δίκτυα δεν μπορεί βέβαια να περιστρέφονται μονίμως γύρω από τη διαπραγμάτευση ή το...
Ο άρχοντας των μυγών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα παιδιά της πιάτσας, ο αστυνόμος Μπέκας και Λύκος της Wall Street
Οι «εφεδρείες» πια είναι άνθρωποι «στα όριά τους», που τους εκμεταλλεύονται τα οργανωμένα δίκτυα εγκλήματος, προσφέροντάς τους μια «διέξοδο» στη μόνιμη παρανομία, και ο «πάνω υπόκοσμος» είναι άνθρωποι...
Τα παιδιά της πιάτσας, ο αστυνόμος Μπέκας και Λύκος της Wall Street
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ζώντας με στερεότυπα
Σύμφωνα με τα λεξικά, «το στερεότυπο είναι μια μονόπλευρη, υπερβολική και συνήθως προκατειλημμένη θεώρηση μιας ομάδας, φυλής ή τάξης ανθρώπων και συνήθως συνδέεται με τον ρατσισμό και την προκατάληψη φύλου.
Ζώντας με στερεότυπα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κοινή γνώμη
Στα λεξικά, με τον όρο κοινή γνώμη «συνήθως εννοείται η συγκέντρωση της γνώμης των ανθρώπων σε θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος και η ανάλυσή τους με στατιστικές τεχνικές, οι οποίες χρησιμοποιούν ένα δείγμα από...
Η κοινή γνώμη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας