Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σκηνή ελπίδας στο πετροκάραβο;
ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σκηνή ελπίδας στο πετροκάραβο;

  • A-
  • A+

12.10.2019: Σαββατόβραδο σε κινηματογράφο της γειτονιάς μας, μαζί με άλλους τριάντα πέντε, περίπου της ίδιας ηλικίας στην πλειονότητά τους, παρακολουθούμε την ταινία του Κ. Γαβρά «Ενήλικοι στο δωμάτιο». Πριν οδηγηθούμε στις θέσεις 21 και 22 της σειράς G, με εισιτήρια εκπτωτικά για ενηλίκους, είχα εντρυφήσει στο άκρως πειστικό κείμενο του Δ. Ψαρρά: «Το “Μνημόνιο” Βαρουφάκη – Γαβρά» («Η Εφημερίδα των Συντακτών», 12-13.10.2019), ενώ εδώ και λίγες εβδομάδες είχα μελετήσει, σε αντίτυπο της 14ης χιλιάδας (Σεπτ. 2019), το βιβλίο: «Ανίκητοι ηττημένοι» (σσ. 829).

Στο βιβλίο μου «Χρόνοι επανεκκίνησης» (2019: 294-296) έκλεινα ως εξής με την αναδημοσίευση του κειμένου μου «Ενας “μεταμοντέρνος χορός”;» (2018): «Ισως επανέλθω στο νεότευκτο: “Zorba the Greek”...». Πράγματι, έτσι τώρα συμβαίνει. Αδυνατώ, ακόμη και σήμερα, να μη συγκρίνω τα λεγόμενα του μοναδικού πρωταγωνιστή της κινηματογραφικής παράστασης με την «πρώτη περιεκτική λίστα των μεταρρυθμιστικών μέτρων», που απέστειλε στον πρόεδρο του Eurogroup ως υπουργός Οικονομικών («Non paper», 24.02.2015). Δηλαδή, τη σωρεία ρηματικών ενεργειών που υπόσχονται τη διεκδίκηση «αριστείας» ως μορφής «αναβάθμισης», «εξορθολογισμού», «εκσυγχρονισμού», «μεγιστοποίησης», «δραστικής βελτίωσης», «χρησιμοποίησης στο έπακρο» και «νέας κουλτούρας».

Κυρίως, αδυνατώ να μην εστιάσω το ενδιαφέρον στη «δραστική βελτίωση της αποδοτικότητας των τμημάτων και μονάδων που διοικούνται από την κεντρική και τοπική κυβέρνηση», στην «κατανομή αμοιβών μέσω αύξησης της παραγωγικότητας» και στην «αξιοκρατική τοποθέτηση ατόμων σε θέση ευθύνης» (ή: να «επανδρώσει επαρκώς, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά»). Σε κάθε περίπτωση η «δημιουργική ασάφεια» ευνοεί την ταυτολογία: να «βασιστεί η αξιολόγηση υπαλλήλων σε πραγματική αξιολόγηση», μολονότι ο ίδιος ο υπουργός ορθά διαπίστωνε από το 2006 ότι η χώρα μας «δεν διαθέτει πλούσια ιστορική εμπειρία και κουλτούρα αξιολόγησης» («Το πραγματικό και το κεκτημένο. Το Πανεπιστήμιο σε μετάβαση», πρόλ. Γ.Α. Παπανδρέου, Αθήνα 2006, 187)... Ιδίως τώρα που επιβάλλεται, από την «Κύρια Σύμβαση Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης» να καταστεί «επιτυχής η ολοκλήρωση της αξιολόγησης» («review»).

Γιατί όχι, να είναι αξιοσημείωτη, ιδίως τώρα η αναγνωστική εγρήγορση, ώστε τα αναδημοσιευόμενα κείμενα (εννοώ στο: «Η γένεση της Μνημονιακής Ελλάδας», 2014) που προσκομίζονται ως τεκμήρια της υπό εξέταση έστω «μνημονιακής εποχής» να μην έχουν υποστεί περικοπές (οι τέσσερις σελίδες να μην έχουν καταντήσει τέσσερις αράδες) και αντίστοιχα να μην έχουν τεθεί σε κρησάρα επιλεκτικής μνήμης (για παράδειγμα σε ό,τι αφορά την «απόσυρση» ή την «επιστροφή» της Αριστεράς που τελευταία εμφανίζεται να βηματίζει κατά «αιώνες»).

Επιπλέον, γιατί να μην τίθεται και μια σειρά ερωτήσεων που είναι, και τότε και τώρα, μάλλον χρήσιμη:

  • 1. Τι εξακολουθεί να ονομάζεται «χαμηλή ανταγωνιστικότητα» της εγχώριας οικονομίας;
  • 2. Ποιες παραγωγικές επενδύσεις, πώς και από πού αναμένονται;
  • 3. Τι προβάλλουμε για την «προσέλκυση» ξένων επενδυτών;
  • 4. Από πότε άρχισε και πώς διευρύνθηκε ο «εργοδοτικός» ρόλος του κράτους;
  • 5. Πώς δραστηριοποιήθηκε ο συνδικαλισμός με εργοδοτική και κυβερνητική «διαπλοκή»;
  • 6. Πρόσφατα μόλις διαπιστώθηκε η ανάγκη εκσυγχρονισμού της τεχνογνωσίας, η άρση της πολυνομίας, η πάταξη του χρηματισμού και ο περιορισμός της «γραφειοκρατίας»;
  • 7. Πώς η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται στο έλεος της κερδοφορίας του κεφαλαίου και η πλειονότητα των πολιτών να υφίσταται διαρκή μείωση των εισοδημάτων τους;
  • 8. Για ποιους λόγους ό,τι διαδραματίζεται θα μπορούσε να ονομασθεί «εσωτερική υποτίμηση»;
  • 9. Με την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας να περιέρχεται στα χέρια ιδιωτών κεφαλαιούχων «αξιόπιστων» ή όχι;
  • 10. «Η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες»: ποια είναι η «προϊστορία» του συνθήματος, ποιος το μορφοποίησε και ποιοι σήμερα το εκλαϊκεύουν;
  • 11. Τι συνεπάγεται τελικώς η πολιτική αυτού του συνθήματος, ευρώ ή δραχμή;
  • 12. Τι θα ήταν μια «νέα Μεταπολίτευση» εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης;
  • 13. Θα επρόκειτο για παραίτηση «απ’ την ασυλία της εθνικής κυριαρχίας» ή από την απειλή αποπληρωμής όλου του χρέους;

Χωρίς καμία απόπειρα ανταλλαγής απόψεων, στο βιβλίο που κατέστη σενάριο; Για παράδειγμα, η εύκολη γενίκευση δίνει και παίρνει: η «ελληνική Αριστερά αρνείται και κρίνει ριζοσπαστικά τη Μνημονιακή Ελλάδα», με δύο μόνο κείμενα του Mαρξ στο χέρι να κραδαίνονται κολοβά ως προς το «τι δεν είδε», μετατρέποντας τη «γενική κοινωνική γνώση» (από τα «Προσχέδια» του Κεφαλαίου) σε «γενική διανόηση». Με επιθυμία συχνά και βαρύγδουπα: «Δεν θα βγούμε από το ευρώ»!, «Να συμμαχήσουμε με το ΔΝΤ!», «Ούτε καν ως διαπραγματευτικό ατού», «Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει ό,τι έκανε η Αργεντινή»...

* ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας του Παν/μίου Ιωαννίνων

ΑΠΟΨΕΙΣ
«Τζόκερ»
Χρειάστηκαν αιώνες για να καταλάβουμε ότι κάθε ψυχικά άρρωστος δεν είναι και επικίνδυνος, ότι οι εχέφρονες από τους αρρώστους δεν διαχωρίζονται πάντα με σίγουρες γραμμές, ότι τα εγκλήματα των «λογικών» είναι...
«Τζόκερ»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Τζόκερ και ο Γιάνης
Ο «Τζόκερ» είναι, χωρίς αμφιβολία, μια εκπληκτική ταινία. Κινηματογράφος πολύ υψηλών προδιαγραφών και μια πολιτική ματιά, συνεκτική και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.
Ο Τζόκερ και ο Γιάνης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Joker
Τον κανόνα της πολιτικής του εκφοβισμού είχε ενστερνιστεί ο Ιταλός πολιτικός θεωρητικός της Αναγέννησης, Νικολό Μακιαβέλι, γράφοντας πως «πρέπει να σημειωθεί ότι όταν ο νέος κυβερνήτης καταλαμβάνει την εξουσία...
Joker
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μυρωδιά της φτώχειας
Αρκετά με τον Joker. Ινάφ και νισάφ’ πια. Νομίζω ότι έχει απορροφήσει μεγαλύτερο από το μερίδιο του ενδιαφέροντός μας που δικαιοούνταν. Και πολύ παραπάνω από το ενδιαφέρον της τσέπης μας.
Η μυρωδιά της φτώχειας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Joker και η άκριτη υιοθέτηση στερεοτύπων
Η διαδεδομένη αντίληψη που υποστηρίζει ότι άμα βλέπει κανείς βίαιο περιεχόμενο, κινδυνεύει να αντιγράψει και να επαναλάβει όσα βλέπει πάσχει από σειρά επιστημονικών και μεθοδολογικών προβλημάτων.
Ο Joker και η άκριτη υιοθέτηση στερεοτύπων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πού παίζονται οι ελληνικές ταινίες;
Κάθε φορά που υποδέχομαι τους καινούργιους φοιτητές μου, τους ρωτάω για τις αγαπημένες τους ταινίες. Από τον ξένο κινηματογράφο μού αραδιάζουν αμέτρητες. Οταν όμως φτάνουν στον ελληνικό, το βλέμμα παγώνει....
Πού παίζονται οι ελληνικές ταινίες;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας