Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τι σημαίνει «κατά της κλιματικής αλλαγής»;
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι σημαίνει «κατά της κλιματικής αλλαγής»;

  • A-
  • A+

Το 2009, ο κλιματολόγος της NASA Τζέιμς Χάνσεν (James Hansen) δημοσίευσε το βιβλίο με τίτλο «The storms fo my grandchildren. The truth about the coming climate catastrophe and our last chance to save humanity» («Οι καταιγίδες των εγγονών μου. Η αλήθεια για την επερχόμενη κλιματική καταστροφή και η τελευταία μας ευκαιρία να σώσουμε την ανθρωπότητα»). Σήμερα οι έντονες καταιγίδες είναι από τις πλέον ορατές ενδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η ογκώδης δουλειά της Ναόμι Κλάιν («Αυτό αλλάζει τα πάντα, καπιταλισμός εναντίον κλίματος») οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μόνο αν αμφισβητηθούν οι επιδιώξεις αλλά και οι τρόποι λειτουργίας που χαρακτηρίζουν τα καπιταλιστικά καθεστώτα, είναι πλέον δυνατόν να συγκρατηθούν αλλά και να αντιμετωπιστούν οι ώς τώρα επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Με δεδομένο ότι η ώς τώρα άνοδος της θερμοκρασίας και η ένταση των καιρικών φαινομένων δεν πρόκειται να εξαλειφθούν και η μόνη δυνατή επιδίωξη είναι να σταθεροποιηθούν, χρειάζεται στο επίπεδο της χώρας να υπάρχουν κατά τόπους σύνθετες και ανανεούμενες προβλέψεις, από τους κατάλληλους θεσμούς με το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό. Τέτοιοι θεσμοί πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επεξεργάζονται ολοκληρωμένες εκτιμήσεις των επιπτώσεων για τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες και να καταλήγουν σε σχέδια προστασίας των κοινωνιών αυτών.

Επειδή όμως τα σχέδια προστασίας δεν μπορούν ποτέ να ματαιώνουν όλες τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία, χρειάζεται να υπάρχει και δυνατότητα σχεδιασμού της αποκατάστασης των παραγωγικών δραστηριοτήτων και των συνθηκών ζωής στην περιοχή, καθώς και των χαρακτηριστικών του φυσικού ή δομημένου περιβάλλοντος.

Η περίπτωση της φωτιάς στο Μάτι και την ευρύτερη περιοχή έδειξε με δραματικό τρόπο ότι είναι απαραίτητο να υπάρχει σχεδιασμός του χώρου σε συνάρτηση με δυνατότητες εύκολης μετακίνησης οχημάτων και πρόσβασης πυροσβεστικών, ότι τα χαρακτηριστικά των γειτονικών δασικών εκτάσεων και των δενδροφυτεύσεων σε ιδιωτικούς χώρους πρέπει να ανταποκρίνονται σε σαφείς κανόνες, ότι η οργάνωση και η δυνατότητα κινητοποίησης των κατοίκων είναι καθοριστικός παράγοντας όχι μόνο για την πρόβλεψη και αντιμετώπιση των κινδύνων, αλλά και για τον σχεδιασμό των αποκαταστάσεων.

Η αποκατάσταση, που δεν αφορά μόνο το φυσικό ή δομημένο περιβάλλον, αλλά και την οικονομική δραστηριότητα που μπορεί να δεχτεί σοβαρό πλήγμα, όπως στον Δήμο Μαραθώνα συνολικά, και την κοινωνική ζωή, απαιτεί να έχουν οι Αρχές σε κάποιο επίπεδο τη δυνατότητα επεξεργασίας ενός σχεδίου αποδεκτού από την τοπική κοινωνία. Και να υπάρχει μια οντότητα που αναλαμβάνει την υλοποίηση πολλαπλών συνδυασμένων ενεργειών.

Μια τέτοια προσέγγιση θα αποτελέσει λύση, με την προϋπόθεση ότι η άνοδος της θερμοκρασίας και επομένως οι αλλαγές στο κλίμα σταθεροποιούνται σε κάποιο επίπεδο, που σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ θα πρέπει να συναρτώνται με μια μέση άνοδο κατά 1,5 βαθμό Κελσίου (σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή), ενώ έχουμε ήδη διανύσει τον ένα βαθμό. Παράλληλα επομένως είναι αναγκαίο εκτός από την αντιμετώπιση να υπάρξει και συγκράτηση της κλιματικής αλλαγής, πράγμα που σημαίνει ότι ώς τα μέσα του αιώνα πρέπει να καταργηθεί η χρήση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, ώστε να σταθεροποιηθεί η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε CO2 στο ύψος που βρίσκεται σήμερα. Ενας τέτοιος στόχος δεν συνεπάγεται μόνο τεχνολογικές προκλήσεις αλλά και κοινωνικο-οικονομικές.

Ο κόσμος όπου θα έχει επιτευχθεί αυτός ο στόχος θα έχει πραγματοποιήσει θεαματικές αναδιαρθρώσεις τόσο της παραγωγικής δομής, όσο και στις κοινωνικές σχέσεις και ιεραρχίες. Η μετάβαση από μια οικονομία της αγοράς με μεταφορές πόρων από το κράτος προς όφελος του κεφαλαίου, σε μια οικονομία όπου έχει αναδιαρθρωθεί ριζικά τόσο η παραγωγή, όσο και η απασχόληση, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς σχεδιασμό και συναίνεση, χωρίς δηλαδή την εγκαθίδρυση ενός νέου καθεστώτος.

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και πόσο μάλλον η συγκράτησή της είναι προοπτικές που δεν μπορούν να επωμιστούν πραγματικά οι κοινωνίες μας αν δεν εγκαθιδρύσουν διαδικασίες δημοκρατικού σχεδιασμού στόχων και μεθόδων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Η κούρσα των πλουσίων για τη συσσώρευση πλούτου, που θα τους προφυλάξει από την καλπάζουσα κλιματική αλλαγή, είναι μια καταστροφική χίμαιρα, ενώ οι πολιτικές ελίτ, εκτός του ότι είναι σε μεγάλο βαθμό προσκολλημένες στις βραχυπρόθεσμες επιδιώξεις του κεφαλαίου, δεν έχουν κατά κανόνα τις γνωσιακές ικανότητες που απαιτεί η κατανόηση των κινδύνων που εγκυμονεί η σημερινή περίοδος και η αντιμετώπισή τους.

Ακόμα κι αν ξεκινήσει από λίγες χώρες η συγκράτηση και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με γνώση όλων των επιπτώσεων αλλά και όλων των αναγκαίων αναδιαρθρώσεων τόσο από τους πολιτικούς θεσμούς, όσο και από τους πολίτες και τους εργαζόμενους, θα αποτελέσει αυτή η ριζοσπαστική προσέγγιση ένα παράδειγμα που θα σπεύσουν να μιμηθούν άλλοι λαοί και άλλες χώρες.

*οικονομολόγος

ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτική και ηθική ευθύνη
Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΟΗΕ έφερε σε αμηχανία όχι μόνο τους πολιτικούς του αντιπάλους αλλά και ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού. Ισχυρίστηκε ότι η τραγωδία στο Μάτι οφείλεται στην κλιματική...
Πολιτική και ηθική ευθύνη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο χρόνος έχει λήξει για το κλίμα
Πέρα από ομιλίες γεμάτες αόριστες υποσχέσεις οι κυβερνήσεις έχουν κάνει ελάχιστα για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής. Θα ήταν ειλικρινέστερο αν μας έλεγαν πόσα εκατομμύρια τόνοι άνθρακα θα ελευθερωθούν...
Ο χρόνος έχει λήξει για το κλίμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το κλίμα, πεδίο κοινωνικών συμμαχιών της Αριστεράς
Οι πολιτικές για την κλιματική αλλαγή δεν αποτελούν μια καθησυχαστική τήρηση ευρωπαϊκών δεσμεύσεων. Οι πολιτικές αυτές περιλαμβάνουν δύο σκέλη: από τη μία τις ενέργειες και αποφάσεις που μπορούν να οδηγήσουν...
Το κλίμα, πεδίο κοινωνικών συμμαχιών της Αριστεράς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να ζει ή να μη ζει ο ΟΗΕ;
Πέρασαν 73 χρόνια από την ίδρυση του ΟΗΕ, που ήταν επιστέγασμα της αντιφασιστικής νίκης στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο Προοίμιο του Χάρτη του οργανισμού οι ιδρυτές του δήλωναν πίστη «στα θεμελιώδη ανθρώπινα...
Να ζει ή να μη ζει ο ΟΗΕ;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ξηλώνεται το μοντέλο της Ευρώπης που ξέρουμε
Η οικονομική κρίση ανέδειξε προβλήματα και στρεβλώσεις καλά κρυμμένες κάτω από το ευρωπαϊκό χαλί. Φώτισε ιδεοληψίες μίας Ευρώπης που σέρνεται και θα σέρνεται για αρκετά χρόνια ακόμη πίσω από το άρμα του...
Ξηλώνεται το μοντέλο της Ευρώπης που ξέρουμε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι άνθρωποι με νοητική υστέρηση στην Ελλάδα
Με αφορμή τη σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ανθρώπων με Αναπηρία, είναι χρήσιμο να συζητηθεί η ιδιαιτερότητα των ανθρώπων με νοητική υστέρηση και η θέση τους στην ελληνική κοινωνία. Οι άνθρωποι αυτοί...
Οι άνθρωποι με νοητική υστέρηση στην Ελλάδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας