Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενσυναίσθηση και πολιτική
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενσυναίσθηση και πολιτική

  • A-
  • A+

Η μεγαλύτερη κρυφή μάχη που δίνουμε καθημερινά είναι της διατήρησης της ευαισθησίας και της ανθρωπιάς μας. Πώς να μη συνηθίσουμε να προσπερνάμε τη δυστυχία των άλλων που βρέθηκαν σε αυτή τη ζωή πιο ευάλωτοι από εμάς.

Είτε έχουμε μπροστά μας πανικόβλητους πρόσφυγες που μόλις προσέγγισαν μιαν ακτή της Λέσβου είτε τον άστεγο της γειτονιάς μας είτε έναν εξαθλιωμένο χρήστη ναρκωτικών, πάντα ορθώνεται μπροστά μας η πρόκληση να προσπεράσουμε ή να κρατήσουμε ζωντανή την ενσυναίσθηση. Αυτό που συχνά δεν συνειδητοποιούμε είναι πόσο η έμπρακτη διατήρηση της ανθρωπιάς αποτελεί πολιτική πράξη. Συνηθίζουμε να αντιμετωπίζουμε το συναίσθημα σαν κάτι που δεν σχετίζεται με την πολιτική, τα κοινά, τη δημόσια σφαίρα.

Το ερώτημα που γεννάται είναι κατά πόσον γίνεται να κάνουμε πολιτική χωρίς συναίσθημα. Για τι και για ποιον κάνουμε πολιτική; Αν χάσουμε την ευαισθησία μας, αν πάψουμε να συγκινούμαστε από τον ανθρώπινο πόνο, τι είδους πολιτική μπορούμε να παράγουμε;

Ολόκληρο το σώμα των νομικών αρχών για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στερεύει από νόημα αν χαθεί η πρωταρχική ευαισθησία προς τον άνθρωπο. Τον άνθρωπο ως ατομικότητα και όχι ως κουκκίδα στο πλήθος, τον άνθρωπο με όνομα και όχι ως νούμερο σε μια στατιστική έκθεση.

Η δυστυχία, όταν αποκτά όνομα, έχει άλλη υπόσταση. Γι’ αυτό έχει νόημα να ξέρουμε ότι η γυναίκα που κάηκε στη Μόρια πριν από λίγες μέρες ήταν η Faride Tajik, ότι είναι η 9χρονη Αΐσα ένα από τα πολλά παιδιά με σύνδρομο παραίτησης στο ίδιο κολαστήριο. Η ανωνυμία συντείνει στην εξοικείωση με την ανθρώπινη οδύνη.

Ενας βασικός λόγος αποτυχίας εγχειρημάτων που συνδέονται με ευάλωτες ομάδες είναι ότι προσπερνώνται οι προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων στην προσπάθεια να φτιαχτούν μοντέλα διαχείρισης κρίσεων. Ο τεχνοκρατικός λόγος επικρατεί της ανθρωπιάς και οι άνθρωποι των γραφείων δεν σκονίζονται από την πραγματικότητα του πεδίου.

Πριν από χρόνια στη Μυτιλήνη, στο πλαίσιο των Αρχαιολογικών Διαλόγων με θέμα την αρχαιολογία της αναγκαστικής μετανάστευσης, είχα ξεκινήσει μια ομιλία μου σε ένα κατά παράκλησή μου συσκοτισμένο αμφιθέατρο βάζοντας τους παρευρισκόμενους να ακούσουν μέσα στο σκοτάδι τον ήχο της θάλασσας, αναπαράγοντας έτσι την ατμόσφαιρα του ταξιδιού με τις λαστιχένιες βάρκες μέσα στη νύχτα. Υστερα μέσα στο σκοτάδι διάβασα ονόματα πνιγμένων από τα μνήματα στο πρόχειρο νεκροταφείο της Λέσβου.

Τα πιο πολλά δεν ήταν καν ονόματα. Ηταν ανώνυμα στοιχεία, όπως άγνωστο βρέφος, αγόρι, ετών 1 ή άγνωστη γυναίκα, ετών 25, μαζί με αριθμούς πρωτοκόλλου θανάτου και ταφής. Κάποιος στο ακροατήριο βρήκε πολύ συναισθηματικό το όλο πράγμα για ένα πανεπιστημιακό αμφιθέατρο και μια επιστημονική διοργάνωση, για να λάβει απάντηση από μια κοινωνική ανθρωπολόγο ότι την ημέρα που θα χάσουμε την ικανότητά μας να συγκινούμαστε δεν θα έχει πια νόημα να κάνουμε επιστήμη. Νομίζω πως το ίδιο ακριβώς ισχύει και για την πολιτική.

*καλλιτέχνις-ακτιβίστρια

ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόσφυγες και ηθική της συνοίκησης
Κανείς μας δεν έχει το «δικαίωμα» να αποφασίζει με ποιους θα συνοικήσει στην πολυκατοικία του, τη γειτονιά του ή την πόλη του. Για παράδειγμα, ανεξάρτητα από το αν μας είναι αρεστοί ή αντιπαθείς οι συγκάτοικοί...
Πρόσφυγες και ηθική της συνοίκησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ατελείωτο δράμα της Συρίας
Ο πόλεμος στη Συρία μπαίνει σε μία διαρκή, σκοτεινή κατάσταση, γεγονός το οποίο όχι, μόνο, θα προκαλέσει το νέο και συνεχιζόμενο εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, αλλά και θα εξαλείψει οποιαδήποτε...
Το ατελείωτο δράμα της Συρίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κοινωνική ένταξη των προσφύγων
Με αφορμή το προσφυγικό, φρονώ ότι θα έπρεπε να ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση για το ζήτημα της κοινωνικής ένταξης των νέων πληθυσμών. Τη συζήτηση αυτή θα πρέπει να τη διέπουν κάποιοι βασικοί άξονες που να...
Η κοινωνική ένταξη των προσφύγων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο πρόσφυγας Χριστούλης
Γεννήθηκα με το χρώμα της σκούρας σοκολάτας. Όσο κι αν ο κόσμος αγαπά τη σοκολάτα, μάλλον αποστρέφεται το χρώμα της. Αλλιώς δεν εξηγείται το γιατί, δεν έφερε κανείς μπαλόνια χρωματιστά στη μαμά μου, όταν ο...
Ο πρόσφυγας Χριστούλης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι θάνατοι προσφύγων «δεν πουλάνε»
Δεν είναι όλοι θεατές σ’ αυτό το έργο της πραγματικής ζωής. Κάποιοι –και εννοώ τους ανώνυμους– κάνουν κάτι, κι εδώ ακόμα και το λίγο μετράει. Κάποιοι άλλοι απλώς ανεμίζουμε το λάβαρο της δικής μας ευαισθησίας....
Οι θάνατοι προσφύγων «δεν πουλάνε»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να σώσουμε το ΠΙΚΠΑ Λέσβου
Το ΠΙΚΠΑ Λέσβου κινδυνεύει με άμεσο κλείσιμο. Πρόκειται για μια αυτόνομη δομή φιλοξενίας προσφύγων, ανοιχτή στην τοπική κοινωνία και βασισμένη αποκλειστικά σε κινήσεις αλληλεγγύης. Υπογράψτε την έκκληση για να...
Να σώσουμε το ΠΙΚΠΑ Λέσβου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας