Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ευρωπαϊκή αδράνεια και μεταναστευτικές ροές
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ευρωπαϊκή αδράνεια και μεταναστευτικές ροές

  • A-
  • A+

Από τον 17ο αι. η παγκόσμια πολιτική, οικονομική και πολιτισμική κυριαρχία της Ευρώπης υπήρξε αδιαμφισβήτητη, με αποκορύφωμα τον 19ο αι. όταν οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις επέτειναν την επέκταση της παγκόσμιας κυριαρχίας τους εντάσσοντας μικρά εθνικά κράτη σε ζώνες επιρροής. Με την πτώση όμως των αυτοκρατοριών της και μέχρι το τέλος και του ΒΠΠ οι ενδοευρωπαϊκοί ανταγωνισμοί έπαψαν να είναι κοσμοϊστορικής σημασίας.

Οταν μεταπολεμικά η παγκόσμια κυριαρχία εκχωρήθηκε στις ΗΠΑ και στη Σοβιετική Ενωση, το ζήτημα της οικονομικο-πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης απασχόλησε Ευρωπαίους φιλοσόφους και πολιτικούς. Με τους αντιαποικιοκρατικούς αγώνες στη συνέχεια και την απώλεια των αποικιών της, η Ευρώπη επιχείρησε να υλοποιήσει το σχέδιο ενοποίησής της, χωρίς όμως να το ολοκληρώσει, συντηρώντας έτσι, άγνωστο για πόσο ακόμα, μια οικονομική κοινοπραξία μεσαίων και μικρών δυνάμεων, οι οποίες ασφυκτιούν με τους όρους σύμπραξης που υπέγραψαν και τις συνέπειες της μνημονιακής πολιτικής που κάποιες υπέστησαν.

Το ερώτημα για ποιους λόγους η Ε.Ε. παραμένει κοινοπραξία κρατών ιεραρχημένων με βάση το ΑΕΠ τους ή τον ρόλο που ενδέχεται να παίξουν σε επικείμενες εξελίξεις, δεν είναι ρητορικό. Οι κυβερνήσεις των μελών της Ε.Ε. ωστόσο το παρακάμπτουν. Η αδράνεια είναι ίδιον ανωριμότητας, αλλά και γνώρισμα γεροντισμού.

Φυσικά η γερασμένη πολιτικά ήπειρος που εκπροσωπεί η Ε.Ε., αθετώντας την αλληλοϋποστήριξη των μελών της σε θέματα ζωτικής σημασίας, αδυνατεί να παίξει δραστικό ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό διανομής φυσικών πόρων και πλούτου. Και όσο αδρανεί να αντιμετωπίσει και το οξύ πρόβλημα των μεταναστευτικών ροών, δυσχεραίνει τη θέση της, αφού η έκβασή τους στο άμεσο και εγγύς μέλλον θα περιπλέκεται ακόμα περισσότερο για ολόκληρο τον πλανήτη.

Η προχειρότητα της λύσης χρηματοδότησης της Τουρκίας και της Ελλάδας που υπέγραψε η Ε.Ε. έναντι της υποχρέωσής τους να αποθηκεύουν επ' αόριστον στα εδάφη τους τους εισρέοντες πληθυσμούς, αρνούμενη τον ισομερισμό τους και κρατώντας κλειστά τα σύνορα ευρωπαϊκών χωρών, εξηγεί την αναποτελεσματικότητά της. Τα χοτ σποτ στα σύνορα της Ευρώπης αποτελούν επικίνδυνο μέτρο για τις ενδο-ευρωπαϊκές και διεθνείς ισορροπίες.

Ηδη η Τουρκία απαιτεί επιπλέον οικονομική ενίσχυση, απειλώντας με την πολεμική εισβολή της στη βόρεια Συρία να στείλει χιλιάδες χιλιάδων στα νερά του Αιγαίου. Η τουρκική ηγεσία επωφελείται και πιέζει, όχι βέβαια την Ε.Ε., αλλά την Ελλάδα με την πρόθεση να υλοποιήσει τα ντε φάκτο σχέδια υφαρπαγής εδαφών. Και καθώς η χώρα μας αδυνατεί να τους ενσωματώσει στις καταρρακωμένες δομές της (εργασίας, εκπαίδευσης, περίθαλψης), εκ των πραγμάτων θα δημιουργείται μια εκρηκτική κατάσταση.

Η Ευρώπη ξεπέρασε τα δεινά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με την οικονομική στήριξη των ΗΠΑ και το σχέδιο Μάρσαλ. Ανάλογο σχέδιο μπορούσε να εκπονήσει η ίδια για την εγκαταλειμμένη στη μοίρα της Αφρική, αν, αντί για οικονομική κοινοπραξία, ήταν ήδη μια θαλερή συνομοσπονδία ισότιμων δημοκρατικών και όχι ολιγαρχούμενων ευρωπαϊκών χωρών.

Με τη μορφή αυτή θα είχε τη βούληση και την οικονομική ευχέρεια να το κάνει, έχοντας αντιμετωπίσει με πνεύμα συνεργασίας την υπερχρέωση ορισμένων μελών της, την πολιτική αποστέρησης που τους επέβαλε και τους ανταγωνισμούς στο εσωτερικό της. Ενισχυμένη κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα ήταν σε θέση να υλοποιήσει στρατηγικά σχέδια οικονομικής βοήθειας των χωρών που εξάγουν χιλιάδες μεταναστών με τεχνολογία, εργαλεία, αγροτικά μηχανήματα, μεθόδους καλλιέργειας ερημοποιούμενων εκτάσεων, προγράμματα οργάνωσης, εξοπλισμού και διαχείρισης νοσοκομείων, σχολείων κ.λπ.

Τέτοιου είδους παραγωγικές επενδύσεις θα αποθάρρυναν τους προερχόμενους από την Αφρική ή την Εγγύς Ανατολή να εγκαταλείπουν τα εδάφη τους και να περιφέρονται ως απάτριδες νομάδες απανταχού στην Ευρώπη. Πράγμα που σήμερα η Ε.Ε. αδυνατεί να πράξει λόγω των ενδοευρωπαϊκών ανταγωνισμών που υποθάλπει ο ριψοκίνδυνος ηγεμονισμός της ισχυρότερης οικονομικά Γερμανίας.

Καθώς όμως δεν επιτεύχθηκε εγκαίρως η συνομοσπονδοποίηση των εθνικών κρατών της Ε.Ε., που θα απέτρεπε τον κίνδυνο να συνθλιβούν ορισμένα υπό την πίεση υπερεθνικών μηχανισμών ηγεμονισμού, σε δυσχερή θέση από τις συνεχώς εντεινόμενες μεταναστευτικές ροές είναι η επιτηρούμενη Ελλάδα, αλλά και η ηγεμονεύουσα Γερμανία.

Το εύλογο ερώτημα είναι αν η εξάρτηση αφρικανικών κρατών από την Ευρώπη όπως και εκείνων της Εγγύς Ανατολής από τη Ρωσία είναι λύση. Στη σύγχρονη ιστορία του πλανήτη η εξάρτηση εξαθλιωμένων ή κατεστραμμένων χωρών παγιώθηκε ως αναγκαία, χωρίς όμως να είναι διά παντός ανυπέρβλητη. Και είναι πάντως προτιμότερη από το εμπόριο όπλων που μετατρέπει τις χώρες αυτές σε ζώνες ατέρμονων πολέμων.

Οσο υπάρχει προοπτική για το μέλλον, η βαθμιαία απεξάρτηση των εξαρτημένων χωρών είναι δυνατή, όπως θα ήταν και για τη χώρα μας, αν το πολιτικό μας σύστημα μεριμνούσε και επαγρυπνούσε ώστε η ευμάρεια της κοινωνίας να συμβαδίζει με τις δυνατότητες της πραγματικής οικονομίας της και το ύψος της παραγωγικότητάς της.

Δυστυχώς αυτό δεν συνέβη και η χώρα μας σύρεται σήμερα σε περιπέτειες με άγνωστη έκβαση.

*ομ. καθηγήτρια Φιλοσοφίας, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τους σύγχρονους Οδυσσείς
Το προσφυγικό είναι ένα φαινόμενο που πρέπει να αντιμετωπιστεί ολιστικά και συντονισμένα, με συντεταγμένες προσπάθειες όλων των κρατών της Ευρώπης. Με τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου που θα...
Για τους σύγχρονους Οδυσσείς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεν αρμόζουν στη χώρα μας καταστάσεις εξαίρεσης
Οι συνθήκες εγκλωβισμού και συνωστισμού και η συνακόλουθη αδυναμία επαρκούς εξατομικευμένης προσέγγισης και μέριμνας σε άτομα που έχουν ήδη βιώσει τραυματικές εμπειρίες παραβιάζουν βάναυσα τα δικαιώματά τους.
Δεν αρμόζουν στη χώρα μας καταστάσεις εξαίρεσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδηγός της μεταναστευτικής πολιτικής στην Ε.Ε. ο φόβος
Ενισχυμένη για ακόμη μια φορά βγαίνει η Frontex από την ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία. Αποκτά μεγαλύτερη αυτονομία απέναντι στα κράτη-μέλη και οι δυνάμεις της ενισχύονται σημαντικά, ενώ ο προϋπολογισμός της...
Οδηγός της μεταναστευτικής πολιτικής στην Ε.Ε. ο φόβος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα διακυβεύματα για την Ευρώπη
Η ήπειρος της Γαλλικής Επανάστασης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους πρόνοιας σήμερα μοιάζει να μην έχει το κουράγιο να υπερασπιστεί ακριβώς εκείνες τις αξίες που την έκαναν ξεχωριστή. Τις αξίες που...
Τα διακυβεύματα για την Ευρώπη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συμβολισμοί και προσχήματα στη Σύνοδο Κορυφής για το προσφυγικό
Τελικά ποιος ευθύνεται για τη σημερινή εικόνα της Ε.Ε. στο προσφυγικό; Οι χώρες του Βίζεγκραντ που υπηρετούν την ακροδεξιά ιδεολογία και με κάθε τρόπο θέλουν να υπηρετήσουν τις εσωτερικές ανάγκες οικοδόμησης...
Συμβολισμοί και προσχήματα στη Σύνοδο Κορυφής για το προσφυγικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναντίρρητη η ανάγκη αλλαγής στρατηγικών επιλογών στο προσφυγικό
Η κρίση του προσφυγικού αντιμετωπίστηκε με τρόπο που δημιούργησε και άλλες κρίσεις κι έτσι δεν επέλυσε κάτι με τρόπο θετικό, αποτελεσματικό, οριστικό. Με τον τρόπο που τον προηγούμενο καιρό η μία κρίση...
Αναντίρρητη η ανάγκη αλλαγής στρατηγικών επιλογών στο προσφυγικό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας