Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πτυχές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα το 2019
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πτυχές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα το 2019

  • A-
  • A+

Οι επιπτώσεις της τεράστιας οικονομικής κρίσης που πέρασε η χώρα έχουν σοβαρό αντίκτυπο και στην εκπαίδευση συνολικά! Τα τελευταία στοιχεία αναδεικνύουν κάποια εντυπωσιακά ευρήματα, που πιστοποιούν τις δυσκολίες για να επανέλθουμε στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από το 2010.

Κυρίαρχο ζήτημα κατά την άποψή μου αποτελεί η υπογεννητικότητα, που μειώνει σοβαρά και τον αριθμό των μαθητών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), από 114.766 γεννήσεις το 2010, το 2018 είχαμε μείωση κατά 28.326, δηλαδή σε ποσοστό 24,6% φτάνοντας στις 86.440.

Το 2018 οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις κατά 33.857. Η διαφορά γεννήσεων-θανάτων μεταξύ 2011 και 2018 έχει επταπλασιαστεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2010, στο ξεκίνημα της κρίσης, οι γεννήσεις ήταν 5.682 περισσότερες από τους θανάτους!

Είναι δυσοίωνη η πρόβλεψη της Eurostat ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας το 2080 θα είναι 7,2 εκατομμύρια κάτοικοι. Είναι προφανές ότι η υπογεννητικότητα που ακολούθησε μετά το ξέσπασμα της κρίσης, και συνεπώς η μείωση του μαθητικού πληθυσμού, είναι ήδη ορατή στην προσχολική και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και περνά πλέον και στη δευτεροβάθμια.

Το σχολικό έτος 2010-11 οι εγγεγραμμένοι μαθητές στα Γυμνάσια ήταν 332.005 και στα Λύκεια 247.209. Το έτος 2017 ο αντίστοιχος αριθμός για τα Γυμνάσια ήταν 313.130 (μείωση 5,7%) και για τα Λύκεια 244.386 (μείωση 11,4%).

Για τα ΕΠΑΛ μεταξύ 2011 (113.658 μαθητές) και 2017 (98.568 μαθητές) αντίστοιχα η μείωση είναι 13,2%. Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εκπαίδευση στην Ελλάδα (2019), ο αριθμός των μαθητών σχολείου στην Ελλάδα ενδέχεται να μειωθεί σχεδόν κατά ένα πέμπτο εντός των επόμενων 20 ετών. Εκτιμάται ότι το ποσοστό των παιδιών ηλικίας 3-18 ετών θα συρρικνωθεί κατά 12% έως το 2030 και σχεδόν κατά 20% έως το 2040.

Δυστυχώς τα μνημονιακά χρόνια είχαμε και δραματική μείωση του αριθμού των εκπαιδευτικών. Το σχολικό έτος 2008-2009 είχαμε συνολικά 103.247 εκπαιδευτικούς στη δευτεροβάθμια. Σήμερα έχουμε 71.907 εκπαιδευτικούς. Εξ αυτών οι 64.282 είναι μόνιμοι εκπαιδευτικοί και οι 7.625 αναπληρωτές.

Εχουμε συνεπώς μείωση των εκπαιδευτικών στη δευτεροβάθμια από το 2008 έως το 2019 κατά 31.340 άτομα που αντιστοιχεί σε ποσοστό μείωσης 30,3%. Οι διδάσκοντες στη δευτεροβάθμια μειώθηκαν κατά 1/3 τα δέκα τελευταία χρόνια. Την ίδια περίοδο είχαμε συνολικά πάνω από 21.700 αποχωρήσεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση λόγω παραίτησης ή συνταξιοδότησης.

Οι συνολικές αποχωρήσεις των εκπαιδευτικών από όλη την εκπαίδευση για τους ίδιους λόγους ανέρχονται σε 36.000. Τέλος, μια πολύ σοβαρή παράμετρος της οικονομικής κρίσης είναι φυσικά η χρόνια έλλειψη διορισμών που αυξάνει δραματικά την ηλικιακή επιβάρυνση των καθηγητών.

Με βάση τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος my school το 72% των μόνιμων καθηγητών είναι πάνω από 50 ετών! Το 1/3 των μόνιμων καθηγητών είναι ηλικίας 51-56 ετών! Στον αντίποδα από 40 ετών και κάτω είναι μόλις το 5,6% των καθηγητών.

Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Eurostat οι εκπαιδευτικοί στην Ε.Ε. το 2017 ήταν 5,8 εκατομμύρια. Εξ αυτών το 9% ήταν κάτω των 30 ετών και το 36% άνω των 50 ετών. Το 9% των εκπαιδευτικών στην Ε.Ε. είναι πάνω από 60 ετών. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 5η θέση της σχετικής κατάταξης με τους πιο ηλικιωμένους εκπαιδευτικούς.

Είναι προφανές ότι η χρόνια αδιοριστία και οι ασφαλιστικές ρυθμίσεις που οδηγούν τους εκπαιδευτικούς να εργάζονται μέχρι και τα 67 έτη, θα επιβαρύνουν συνεχώς τα μεγέθη αυτά. Με τα δεδομένα αυτά πολλοί εκπαιδευτικοί θα έχουν σχεδόν 50 χρόνια διαφορά ηλικίας με τους μαθητές τους! Κάτι που αποτελεί σοβαρό παιδαγωγικό ζήτημα. Το αίτημα για μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών γίνεται πολύ πιο επιτακτικό με βάση τα στοιχεία αυτά.

Και επειδή οι ανάγκες των μαθητών δεν μπορούν να καλυφθούν με διδασκαλία εξ αποστάσεως, αυξάνονται δραματικά οι ελαστικές μορφές εργασίας στην εκπαίδευση.

Τη φετινή σχολική χρονιά εργάζονται σχεδόν 31.000 αναπληρωτές σε όλη την εκπαίδευση. Η προηγούμενη σχολική χρονιά έκλεισε με 31.300 αναπληρωτές σε όλες τις δομές της δημόσιας εκπαίδευσης. Οι αναπληρωτές στη δευτεροβάθμια έφτασαν το 15% επί των μόνιμων εκπαιδευτικών, όταν το σχολικό έτος 2010-11 ήταν 8%. Τα δύο τρίτα των υπηρετούντων εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης έχουν συμβάσεις αναπληρωτή.

Καταληκτικά, παρά τις προσλήψεις 31.000 αναπληρωτών, 40 μέρες μετά το άνοιγμα των σχολείων τα εκπαιδευτικά κενά παραμένουν πολύ σοβαρά. 1.700 στη δευτεροβάθμια, με πολλά κενά να υπάρχουν στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα χάνονται χιλιάδες ώρες λόγω των κενών σε Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία. Δεν έχουμε καμία εξέλιξη για τις προσλήψεις στο πρόγραμμα για Μια Νέα Αρχή στα ΕΠΑΛ και την προσφυγική εκπαίδευση.

Την ίδια στιγμή η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας διακηρύσσει σε κάθε ευκαιρία ότι οι μόνιμοι διορισμοί θα γίνουν, αφού πρώτα γίνει καταγραφή των εκπαιδευτικών αναγκών και των κενών, των δημογραφικών εξελίξεων, των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων και φυσικά των δημοσιονομικών περιθωρίων. Επί του παρόντος οι 4.500 μόνιμοι διορισμοί είναι πολύ αμφίβολο αν θα ολοκληρωθούν εντός του 2019 και στον προϋπολογισμό του 2020 δεν έχει εγγραφεί ούτε 1 ευρώ για μόνιμους διορισμούς! Η «κανονικότητα» στα σχολεία δεν μπορεί φυσικά να επέλθει με «αόρατους» εκπαιδευτικούς. Και αυτό πρέπει να το καταλάβουν άμεσα στο υπουργείο Παιδείας.

*Αιρετός εκπρόσωπος των εκπαιδευτικών στο Κεντρικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο του υπουργείου Παιδείας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και... άγιος ο Θεός!
Η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως ανακοίνωσε οτι το κυβερνητικό πλάνο περιλαμβάνει, «αυτονομία» των σχολικών μονάδων και των Πανεπιστημίων, αξιολόγηση και σύνδεσή τους με τη χρηματοδότηση.
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και... άγιος ο Θεός!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
Τον ρόλο του μάντη των συμφορών έχουν αναλάβει εργολαβικά κάποιοι (φορείς, άτομα, ενώσεις) το τελευταίο διάστημα. Και δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ούτε το ψέμα ούτε τη διαστρέβλωση, για να πείσουν ότι οι...
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιδόσεις μαθητών και αξιολόγηση εκπαιδευτικών
Από την επίσημη αξιολόγηση ουσιαστικά «αγνοούνται» ή καταγράφονται τυπικά οι αμέτρητοι κοινωνικοί και εκπαιδευτικοί παράγοντες που επηρεάζουν και συνδιαμορφώνουν την εκπαιδευτική διαδικασία και το εκπαιδευτικό...
Επιδόσεις μαθητών και αξιολόγηση εκπαιδευτικών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
Με βάση τις τελευταίες εξαγγελίες του υπουργού Παιδείας, αναπτύσσεται ο προβληματισμός σχετικά με το μέλλον των πανελλαδικών εξετάσεων και το σύστημα που θα τις αντικαταστήσει. Κανείς φυσικά δεν αναφέρεται...
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκπαίδευση, ο μεγάλος ασθενής;
Ολα είναι θέμα παιδείας, συνηθίζουμε να λέμε, αλλά φτιάξαμε μια παιδεία σε μόνιμη «ύπνωση». Και θέλουμε να την αξιολογήσουμε κιόλας. Αλλά η αξιολόγηση ας αρχίσει αυτή τη φορά από τα πάνω: από τις πολιτικές που...
Εκπαίδευση, ο μεγάλος ασθενής;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παιδεία: ποια συναίνεση;
Το σημερινό δασκαλοκεντρικό σχολείο της αποστήθισης, της τεμαχισμένης γνώσης, του κομφορμισμού και της συμμόρφωσης δεν μπορεί να εκπαιδεύσει ανθρώπους έτσι που να μπορούν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις τού...
Παιδεία: ποια συναίνεση;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας