Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σκαραμαγκάς: πρόσβαση στη θάλασσα. Ποιοι, πώς, πού, πότε
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σκαραμαγκάς: πρόσβαση στη θάλασσα. Ποιοι, πώς, πού, πότε

  • A-
  • A+

Στο άρθρο του κ. Χρήστου Χατζηϊωσήφ « Η ΛΑΡΚΟ, ο Σκαραμαγκάς και το νέο παραγωγικό μοντέλο», που δημοσιεύτηκε στην «Εφ.Συν.» στις 7 Οκτωβρίου 2019, αναφέρεται πως στο «κλίμα γενικής σκύλευσης της περιουσίας των ναυπηγείων», παρατήρηση την οποία ο γράφων υιοθετεί, «ο Δήμος Χαϊδαρίου διεκδικεί χώρο για δημιουργία παιδικής χαράς». Το σωστό είναι πως διεκδικούμε πρόσβαση στη θάλασσα της Δυτικής Αθήνας. Το κείμενο που ακολουθεί μπορεί να φανεί χρήσιμο και για τους αναγνώστες σας.

Η προ μηνών πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής και η σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για ανάκτηση παλαιού αιγιαλού καθώς και της προβλήτας Νο 4 στον Δήμο Χαϊδαρίου ήταν καθυστερημένη, πλην όμως ευχάριστη, παρά τις προβληματικές διατυπώσεις που περιλαμβάνει.

Μπορεί να λειτουργήσει ως δημιουργική πρόκληση για ανακούφιση λαϊκών αναγκών και δικαιωμάτων που λεηλατήθηκαν άγρια.

Η διαδρομή των τελευταίων 10 χρόνων

Οταν την περίοδο 2007-2008 η Υπερ-Νομαρχία Αθηνών και ο Δήμος Χαϊδαρίου έκαναν «αντίσταση» κατά του «λιμανιού» διά μουσικών εκδηλώσεων, κάποιοι ελάχιστοι αποδείξαμε πως το «λιμάνι» ήταν μια καραμπινάτη παρανομία. Ετσι το θέμα έληξε, τουλάχιστον έως τώρα, παρότι ο Οργανισμός Λιμένα Ελευσίνας αυτοδιαφημίζεται ως αρμόδιος για τη λιμενική ζώνη Σκαραμαγκά.

Εκείνο τον καιρό, ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιάς προετοίμαζε, διά των υπηρεσιών και μελετητών του υπουργείου του, τα χωροταξικά πολλών δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων και τα λιμάνια. Μέχρι να κατασταλάξει στο τελικό κείμενο και να διαπιστώσουμε πως ο Σκαραμαγκάς δεν ήταν στα (φανερά) σχέδια, τα ξενύχτια και το άγχος για το συλλογικό αγαθό που διακυβευόταν ήταν καθημερινά. Επίσημη τοποθέτηση για λιμάνι Σκαραμαγκά θα σήμαινε και απώλεια του μικρού φυσικού υπολείμματος ακτής. Δεν πέρασε όμως.

Η σκέψη μας ήταν πώς θα οχυρωθεί το υπάρχον και πώς θα βρεθεί διέξοδος προς τη θάλασσα για όλους όσοι την έχουν ανάγκη.

Η δημιουργική κινητοποίηση του πολιτικού μηχανικού κ. Γιώργου Τερζάκη λειτούργησε πολλαπλασιαστικά. Νομική, τεχνική, περιβαλλοντική προσέγγιση με στόχο τον «τετραγωνισμό του κύκλου». Τέτοιας δυσκολίας εγχείρημα είναι ο Σκαραμαγκάς.

Τι μπορεί να γίνει σήμερα

Μια μπαζωμένη και σκυροδετημένη θάλασσα είναι ακραία, ακρότατη περιβαλλοντική ζημιά.

Ο ρυπαίνων, το Ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή εμείς που ανεχτήκαμε πολιτικές σπατάλης σε βάρος της ζωής μας, πρέπει να πληρώσουμε, δηλαδή να απομακρύνουμε τη ζημιά. Θα μας κοστίσει ο κούκος αηδόνι και δεν θα ξέρουμε τι να κάνουμε τα μπάζα.

Εδώ η τρικλοποδιά της Πολιτείας στους πολίτες είναι γιγάντια, ίσως όμως και προσομοιάζουσα στο αυγό (αβγό το γράφουν τώρα…) του Κολόμβου. Αλλωστε με τη θάλασσα τυραννιόταν κι αυτός!

Ετσι, ενώ η τεκμηρίωση για την παρανομία και τη βάρβαρη μεταβολή της ακτογραμμής είναι θετική στην αποτροπή περαιτέρω όχλησης, την ίδια ώρα η παρανομία αποτρέπει και την αξιοποίηση της μπαζωμένης έκτασης καθότι δεν επιτρέπει αδειοδότηση (και σωστά) πάνω στη θάλασσα!!!

Το σημείο αυτό θα απαιτήσει νομική επεξεργασία και προσέγγιση πρωτόγνωρη. Πρέπει να βρεθεί τρόπος διατύπωσης και ορισμού χρήσης όπου το στοιχείο προσβολής της νομιμότητας θα μετατρέπεται σε στοιχείο υπηρέτησης της προστασίας του περιβάλλοντος και υποκατάσταση του απολεσθέντος αγαθού, της ψυχαγωγίας και επαφής με το θαλάσσιο στοιχείο. Η δημιουργική (και μη καταχρηστική!!!) συνεργασία μεταξύ υπουργείου Περιβάλλοντος και Συμβουλίου της Επικρατείας, ώστε να βρεθεί συνταγματική άπαξ και κατ’ ουσίαν λύση περιβαλλοντικής ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, είναι κρίσιμη και αναντικατάστατη!!!

Στην πρόταση Τερζάκη του 2009, επιλέχθηκε η ενδεικτική διάταξη ορισμένων φιλικών λειτουργιών πολύ μικρής κλίμακας, δίχως εντυπωσιασμούς επί της «προβλήτας Νο 4». Εξαίρεση, το κατοπτρικό τεχνητό λιμανάκι στη βορειοδυτική της πλευρά, απέναντι από το «φυσικό».

Υπήρχε όμως και μία πρόκληση: νεροτσουλήθρες ανατολικά του παλαιού αιγιαλού, δίπλα στον οικιστικό ιστό (είχε προταθεί από τον γράφοντα στις 2 Μαρτίου 2006, στη σχετική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, αντί των άχαρων εμπορευματοκιβωτίων που τότε έκρυβαν τον ορίζοντα).

Περιορισμοί

Παρότι ζητάμε διακόσια είκοσι στρέμματα, γνωρίζουμε από τότε πως αναψυχή και αμμοβολή δεν μπορούν να συνυπάρχουν!

Εμείς δεν επιδιώκουμε το κλείσιμο των ναυπηγείων, αλλά τη συνύπαρξη. Πρόκληση δύσκολη, αλλά όχι ακατόρθωτη.

Γνωρίζαμε πως η προβλήτα κατά κύριο λόγο θα αξιοποιηθεί ως «ουδέτερη ζώνη» (buffer zone) ανάμεσα σε δύο χρήσεις. Γι’ αυτό και ο ενδεικτικός χαρακτήρας των προτεινόμενων χρήσεων.

Αποκτώντας την προβλήτα, διασφαλίζεις το κρίσιμο «ελεύθερο φυσικό τμήμα» και όσο καλύτερα «μονώσεις» τη ναυπηγοεπισκευαστική δραστηριότητα, τόσο περισσότερο δύνασαι να ονειρευτείς.

Εδώ η πρόκληση για τον μελετητή θα είναι ο σεβασμός και η πλήρης συμμόρφωση με αποστάσεις και μέτρα ασφαλείας σε συνδυασμό με αρχιτεκτονική προσέγγιση κάλυψης ή και συναρμογής του (ή και με το) βιομηχανικού περιβάλλοντος. Δεν θα είναι εύκολο. Πρέπει να είναι ασφαλές και γόνιμο. Ισως από τα 220 στρ. να μείνουν λιγότερα από 100.

Το πλοίο που θα δένει στη δεξαμενή σαφώς και θα δεσπόζει προς νότο. Μένει ελεύθερη η δύση, το ηλιοβασίλεμα του Σκαραμαγκά που λόγω σκέδασης του φωτός στα αιωρούμενα σωματίδια είναι εντυπωσιακό! Ελεύθερος ο βορράς και η ανατολή. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιβάλλουν σχεδιασμό περιβαλλοντικό, τεχνικό, αρχιτεκτονικό, λιμενικό κ.ά. από λευκό χαρτί. Δεν έχουμε ανάλογο προηγούμενο στην Ελλάδα!

Συμβίωση με ναυπηγείο

Γυρίζοντας στα ναυπηγεία ας θυμηθούμε πως στη δεκαετία του ’80 (δημοτικές εκλογές 1986 αν θυμάμαι καλά) είχε προταθεί από τον τότε νεοδημοκράτη υποψήφιο δήμαρχο κ. Αδρακτά η δημιουργία μαρίνας στον Σκαραμαγκά. Το θυμήθηκε και ο δήμαρχος κ. Σελέκος στο Δ.Σ. (26/9/17). Τότε στο Ηνωμένο Βασίλειο της Θάτσερ έκλειναν τα «ανεπίδεκτα εκσυγχρονισμού» ναυπηγεία και τα διαδέχονταν μαρίνες. Σε κάποιες περιπτώσεις, κάποια παραμένουν φαντάσματα! Δεν είναι αυτή η προσέγγισή μας, ούτε σχετίζεται με την πρόθεση του πρώην δημάρχου κ. Μαραβέλια για «θερμοκοιτίδες επιχειρηματικότητας/καινοτομίας», δηλαδή περαιτέρω δόμηση για κτίρια και βιοτεχνικό/βιομηχανικό πάρκο.

Εμείς σεβόμαστε τη βιομηχανία, τη θέλουμε, χρειαζόμαστε μεταποίηση και απασχόληση κι έχουμε πολλά αδρανή κτίρια και γήπεδα στην Αττική, στην Ελλάδα, να φιλοξενήσουν νέες ιδέες.

Εμείς ψάχνουμε την κάλυψη της ζωτικής ανάγκης για παραθαλάσσια ανάσα δίπλα στην πόλη μας χωρίς να ξοδεύουμε εισαγόμενα καύσιμα και αυτοκίνητα στην προσπάθειά μας για παραθαλάσσια απόδραση.

Αυτό θα είναι (πρέπει να είναι) ο λαϊκός Σκαραμαγκάς: αποτελεσματικός διαχωρισμός με το ναυπηγείο, μέσω π.χ. φυτεύσεων επί λοφοσειράς, άθληση σε ανοιχτά γήπεδα, beach volley δίπλα στη θάλασσα, λύσεις για φαγητό και ξεδίψασμα, περίπατος και ποδηλασία, ίσως καλοκαιρινός κινηματογράφος κ.ά. Ολα αυτά με ασφάλεια συγκοινωνίας, πρόσβασης και στάθμευσης.

Δύο καρπούζια στην ίδια μασχάλη;

Να πούμε και τι δεν χωρά στον Σκαραμαγκά: αμαξοστάσιο Μετρό. Προτάσεις όπως του κ. Β. Ντηνιακού και του κ. Θ. Σπηλιόπουλου για Μετρό στον Σκαραμαγκά συνεπάγονται αξιοποίηση της προβλήτας (ή τμήματός της) ως τερματικού σταθμού ή αμαξοστάσιου. Κι αυτό θα ήταν καταστροφικό. Δεν χωράνε όλα, όσο κι αν θες να ικανοποιήσεις προσδοκίες ψηφοφόρων. (Κι όποιος πει το Μετρό να φτάνει παραθαλάσσια έως Ασπρόπυργο – Ελευσίνα, ας μας πει πώς θα αντιμετωπίσει Λίμνη Κουμουνδούρου, διυλιστήρια και αγωγούς υγρών και αερίων καυσίμων κ.ά.).

Αντί επιλόγου (αντικειμενικώς εκτός ορίζοντα)

Θα χρειαστεί πρωτότυπη σκέψη και σκληρή δουλειά σε βάθος χρόνου. Τα ξαναγράψαμε, αλλά η αντιγραφή πάει σύννεφο, η δεοντολογία είναι άγνωστη, η εικονική πραγματικότητα περισσεύει, τα πειθαρχικά δεν καταργήθηκαν, τα γεγονότα και δεδομένα παραμένουν πεισματάρικα! (Εδώ αντιγράφουμε κι εμείς… Συγγνώμη αείμνηστε Βλαδίμηρε!).

Ως ύστερη γραφή καταγράφουμε την απροκάλυπτη πρόθεση ορισμένων να βρούνε θέση παραθαλάσσιου περιβαλλοντικού διαχειριστή. Σημειώνεται πως η πλεύση απαιτεί γνώση, ηθικό έρμα. Η επίπλευση επιτυγχάνεται και με την κενότητα.

* γεωλογικές και Περιβαλλοντικές Μελέτες. Μέλος Οικολογικής Ομάδας Δάσους Χαϊδαρίου

[email protected]

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελευθερία ενός εγκλεισμού
Φαίνεται πως αυτή τη στιγμή της εξέλιξης της πανδημίας στην Ελλάδα αυτό που πλήττει περισσότερο τους ανθρώπους δεν είναι ακριβώς ο κορονοϊός ως πραγματική απειλή, αλλά οι συνέπειες σε μια καθημερινότητα ενός...
Η ελευθερία ενός εγκλεισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σχολείο του μέλλοντος
Καλημέρα παιδιά. Από σήμερα το μάθημα θα είναι διαφορετικό, καθώς η κάμερα θα πρέπει να είναι διαρκώς στραμμένη πάνω μου –εγώ είμαι ο τηλεαστέρας της τάξης– όπως και το μικρόφωνο προκειμένου να μας...
Το σχολείο του μέλλοντος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συλλογική ευθύνη
Μήπως πρέπει κάποιος να επισημάνει στον κ. «παρά τω πρωθυπουργώ» ότι στην κοινωνία μας δεν υφίσταται η έννοια της «συλλογικής ευθύνης» όπως εκείνος το επισήμανε κατά την έκφραση των ευχαριστιών του κατά τη...
Συλλογική ευθύνη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μαρίνα των σκαφών
Οι μαρίνες των σκαφών είναι σαν τις φωλιές των χελιδονιών, που τον χειμώνα αντέχουν τη μοναξιά τους, ζώντας όλο τον χρόνο με τη στιγμή της επιστροφής των αποδημητικών ενοίκων τους.
Η μαρίνα των σκαφών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη μνήμη του Περικλή Κοροβέση
Είμαι η Λίνα Βαζαίου, παλαιά βιβλιοθηκάριος, και η εφημερίδα σας με κάλυπτε και εξακολουθεί να με καλύπτει πολλαπλά, πολλά χρόνια τώρα.
Στη μνήμη του Περικλή Κοροβέση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υποψήφιοι... συνταξιούχοι
Αγαπητοί, θα ήθελα να ασχοληθείτε λίγο μαζί μου. Ως τα 70 μου δούλευα, πλήρωνα ΦΠΑ, φόρο επιτηδεύματος και όλα τα συναφή, ήμουν δηλαδή μια ενεργή και καλή πολίτις.
Υποψήφιοι... συνταξιούχοι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας