Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο και συλλογικές διαπραγματεύσεις
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο και συλλογικές διαπραγματεύσεις

  • A-
  • A+

Αναμφίβολα, η πρόσφατα εκλεγμένη κυβέρνηση της Ν.Δ. αποφάσισε να αξιοποιήσει τη νωπή λαϊκή εντολή για να επιβάλει χωρίς αντιστάσεις την πολιτική της σε όλους τους τομείς προτεραιότητάς της. Οι εργασιακές σχέσεις είναι μεταξύ αυτών, εφόσον η συγκράτηση των μισθών και η συμπίεση του εργατικού κόστους αποτελούν, μαζί με τη χαμηλή φορολογία, ακρογωνιαίο λίθο του πολιτικού της σχεδίου για την ανάπτυξη της χώρας.

Με τις διατάξεις του αναπτυξιακού πολυνομοσχεδίου για τα εργασιακά θέματα, φαίνεται να επιστρέφει στις εκκρεμότητες του δεύτερου μνημονίου που έμεινε ανολοκλήρωτο. Λόγω των πρόωρων εκλογών του Ιανουαρίου 2015 που έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, η κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου δεν πρόλαβε να υλοποιήσει και μεταβίβασε στον ΣΥΡΙΖΑ τη μνημονιακή δέσμευση για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου των εργασιακών σχέσεων, της συνδικαλιστικής δράσης και της λειτουργίας των συνδικάτων.

Η αλλαγή που αυτή προετοίμαζε από κοινού με την τρόικα και τον ΣΕΒ θα κατοχύρωνε τα «κεκτημένα» των δύο μνημονίων ως προς την πλήρη περιθωριοποίηση των κλαδικών συμβάσεων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων, προσθέτοντας και νέα μέτρα, τα οποία στη συνέχεια οι κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ αναγκάστηκαν να διαπραγματευτούν με τους θεσμούς, ιδίως το ΔΝΤ.

Οι κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ κατόρθωσαν τελικά να αποτρέψουν με ελάχιστες αβαρίες τα εξυφαινόμενα σχέδια (νομιμοποίηση λοκάουτ, περιορισμός προσφυγής των συνδικάτων στη διαιτησία και του δικαιώματος απεργίας) αλλά δεν μπόρεσαν να καταργήσουν τις μνημονιακές ανατροπές στις συλλογικές συμβάσεις που οδήγησαν στη δραματική μείωση της διαπραγματευτικής ικανότητας των συνδικάτων του ιδιωτικού τομέα και του ποσοστού κάλυψης των μισθωτών από συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Εντέλει, η αδυναμία συλλογικής διαπραγμάτευσης, μαζί με τα γνωστά δεινά της κομματικοποίησης, της γραφειοκρατικοποίησης και των εσωτερικών διαιρέσεων και συγκρούσεων, οδήγησε το συνδικαλιστικό κίνημα σε πλήρη αδράνεια και τα συνδικάτα σε τεράστια απώλεια κύρους.

Προπαντός, όμως, η τελευταία κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έβαλε τη σφραγίδα της στις αλλαγές της μεταμνημονιακής περιόδου στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν του σχεδίου της κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου, του ΣΕΒ και της τρόικας επί δεύτερου μνημονίου. Επανατοποθετώντας τις κλαδικές συμβάσεις στην καρδιά του συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων και ρύθμισης των όρων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έδωσε ταυτόχρονα το φιλί της ζωής στα συνδικάτα, δίνοντάς τους πίσω το πεδίο δράσης που είχαν χάσει με τα μνημόνια, ενώ με την επαναφορά της επεκτασιμότητας βελτίωσε τους μισθούς και τους λοιπούς όρους εργασίας χιλιάδων εργαζομένων.

Επιστρέφοντας στη μνημονιακή λογική, το αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο θέτει ξανά στο στόχαστρο τις εθνικές κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, βάζοντας εμπόδια στη σύναψη και στην εμβέλειά τους με τέσσερις διακριτές επεμβάσεις.

Πρώτον, εισάγει εξαιρέσεις από το πεδίο κάλυψής τους για εν δυνάμει χιλιάδες επιχειρήσεις με οικονομικά προβλήματα και με αδιευκρίνιστες προϋποθέσεις που θα ορίσει με υπουργική απόφαση ο υπ. Εργασίας. Οι εξαιρέσεις είναι τυπικά δυνητικές για τους κοινωνικούς ανταγωνιστές, εφόσον είναι μεν στη διακριτική ευχέρεια των τελευταίων να τις εισαγάγουν στην κλαδική σύμβαση, αλλά όταν δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη αυτές μπορεί να επιβληθούν αυτοδίκαια μέσω επιχειρησιακών.

Δεύτερον, το πολυνομοσχέδιο νομιμοποιεί τις προς τα κάτω παρεκκλίσεις τοπικών κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας από τους όρους των αντίστοιχων εθνικών κλαδικών, σε πλήρη αντίθεση με τα διεθνώς ισχύοντα.

Τρίτον, δυσκολεύει τόσο πολύ την επέκταση των εθνικών κλαδικών συμβάσεων και προβλέπει τέτοιες εξαιρέσεις από την εφαρμογή της, που στην πράξη υπονομεύει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις σε αυτό το επίπεδο, με το να παρέχει αντικίνητρα στους εργοδότες να συμμετέχουν στις εργοδοτικές οργανώσεις.

Τέταρτον, τυπικά μεν διατηρεί, αλλά στην πράξη καταργεί τη δυνατότητα μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία των συνδικαλιστικών οργανώσεων του ιδιωτικού τομέα. Ακυρώνει δηλαδή ένα μέσο πίεσης των συνδικάτων για τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων, δίνοντας κίνητρα στις εργοδοτικές οργανώσεις να μην προσέρχονται ή να είναι αδιάλλακτες στις διαπραγματεύσεις.

Οι παραπάνω επεμβάσεις δεν ακυρώνουν μόνο το έργο της προηγούμενης κυβέρνησης στο πεδίο των συλλογικών εργασιακών σχέσεων. Πλήττουν ευθέως τον ίδιο τον θεσμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων και απειλούν τα συνδικάτα του ιδιωτικού τομέα με πλήρη αφανισμό. Αγνοώ εάν και κατά πόσο αυτό αποτελεί συνείδηση των ίδιων των συνδικάτων και εάν αυτή η συνείδηση θα μπορούσε να τα οδηγήσει στη συγκρότηση κοινού μετώπου.

Αναμφίβολα, όμως, οι απεργιακές κινητοποιήσεις με αφορμή το αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή όπου η θανάσιμη απειλή που αυτό αντιπροσωπεύει για το συνδικαλιστικό κίνημα μπορεί δυνητικά να καταστεί η αφετηρία για την αντιμετώπιση της μεγάλης πρόκλησης της ανασυγκρότησής του στη βάση της γνήσιας εκπροσώπησης και προώθησης των συμφερόντων των εργαζομένων της χώρας.

* καθηγήτριας Οικονομικών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, τέως προέδρου και διοικήτριας ΟΑΕΔ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Δίκαιη ανάπτυξη ή ΔΝΤ. Το σενάριο του τρόμου
Μια κοινωνία αισιόδοξη δεν μπορεί να αποδεχτεί τη μετατροπή του 8ωρου σε 12ωρο ούτε την καθιέρωση της 7ήμερης εργασίας. Μια κοινωνία αισιόδοξη δεν θα αποδεχθεί την κατάργηση των επικουρικών συντάξεων. ΄Η την...
Δίκαιη ανάπτυξη ή ΔΝΤ. Το σενάριο του τρόμου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας μύθος αξίας… 100-200 δισ.
Οι αυταπάτες του ΣΥΡΙΖΑ είχαν φυσικά κάποιο κόστος, το οποίο στη χειρότερη περίπτωση δεν ξεπερνά τα 54 δισ. που συνάγει η διαφορά των δύο αναλύσεων βιωσιμότητας χρέους του ΔΝΤ. Ομως ένας ορθός απολογισμός της...
Ενας μύθος αξίας… 100-200 δισ.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συζήτηση στην Ευρώπη και τα επίμονα διλήμματα
ΑΡΘΡΟ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΠΑ ΣΤΗΝ «ΕΦ.ΣΥΝ.»: Για όλο και περισσότερες δυνάμεις, το ζητούμενο είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης αλλά και η διάχυσή της στο σύνολο της Ενωσης. Αντικειμενικά συγκλίνουν σ' αυτούς τους στόχους,...
Η συζήτηση στην Ευρώπη και τα επίμονα διλήμματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο φόβος των νέων μέτρων κατατρώει την ανάπτυξη και τις προσδοκίες νίκης του ΣΥΡΙΖΑ
Κυβερνητικοί παράγοντες είναι απολύτως βέβαιοι ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει εκλογική νίκη όταν θα είναι διάχυτος ο φόβος των νέων μέτρων. Ειδικά όταν έχει ήδη ψηφιστεί ο νόμος για τη μείωση του...
Ο φόβος των νέων μέτρων κατατρώει την ανάπτυξη και τις προσδοκίες νίκης του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επιτροπή «σοφών» και ο «άταφος νεκρός»
Η δημοσιοποίηση του πορίσματος της επιτροπής «σοφών» για τα εργασιακά ανοίγει τον δρόμο για τη διαπραγμάτευση που θέτει το τρίτο μνημόνιο. Τα τρία κεντρικά ερωτήματα που γεννώνται συμπυκνώνονται στα ακόλουθα,...
Η επιτροπή «σοφών» και ο «άταφος νεκρός»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθελοτυφλούν μπροστά στην καταστροφή που προκάλεσαν
Εθελοτυφλώντας μπροστά στις παραπάνω οδυνηρές για τη χώρα και το λαό συνέπειες των μέτρων των μνημονίων που εφάρμοσαν οι ίδιοι και οι προκάτοχοί τους στη διάρκεια της πενταετίας, τόλμησαν να υποστηρίξουν ότι η...
Εθελοτυφλούν μπροστά στην καταστροφή που προκάλεσαν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας