Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και οι οικονομικές ανισότητες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και οι οικονομικές ανισότητες

  • A-
  • A+

Μπροστά μας έχουμε την πολιτική της ανάπτυξης χωρίς έλεγχο, με μόνο ορίζοντα τα κέρδη (κυβέρνηση Ν.Δ.) και μια πολιτική που δεν έχει αναδειχθεί, αλλά που πρέπει επειγόντως να προταχθεί και η οποία να προστατεύσει τους ανθρώπους και τη φύση, σε βάρος του μεγάλου πλούτου και της ανεξέλεγκτης εκμετάλλευσης της φύσης. Δεν υπάρχει πολιτική και για το 99% των κοινών ανθρώπων και για το 1% των πλουτοκρατών, επί ίσοις όροις. Δεν υπάρχει πολιτική προστασίας των βιοχώρων χωρίς γεωγραφικούς φραγμούς για το κεφάλαιο

Οι οικονομικές ανισότητες και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος θεωρούνται πλέον ως οι κύριες απειλές για τον πλανήτη και τους κατοίκους του. Η ευτυχέστερη περίοδος στον δυτικό κόσμο θεωρείται η περίοδος μέχρι τη δεκαετία του ’80 όταν ο μεταπολεμικός κόσμος απολάμβανε αγαθά που είχε στερηθεί, όπως τα βασικά αγαθά διατροφής, υγεία και ασφάλιση εγγυημένη από το κράτος και μπροστά είχε το όραμα μιας δικαιότερης κοινωνίας και μιας μεγαλύτερης ανάπτυξης χωρίς να έχουν αναδυθεί ακόμη οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι.

Ηταν η εποχή που οι οικολογικές αναζητήσεις και τα κινήματα θεωρούνταν μονοθεματικοί για να μην πούμε εμμονικοί προβληματισμοί, που στόχευαν στην απόκρυψη των ταξικών διαφορών και της ουσίας των προβλημάτων. Εξαιρετικά σπάνια υπήρχε αφύπνιση της συνείδησης των κατοίκων του δυτικού κόσμου όταν συνέβαιναν ατυχήματα τύπου Σεβέζο στην Ιταλία (1976), Μποπάλ στην Ινδία (1984), Τσερνομπίλ στη Σοβιετική Ενωση (σημερινή Ουκρανία, 1986), αλλά κι αυτά ξεχνιούνταν γρήγορα και θεωρούνταν περιστασιακό τίμημα στον βωμό της ανάπτυξης.

Μιας ανάπτυξης που ακόμη άφηνε περιθώρια με καθαρό νερό στη θάλασσα για να κολυμπάμε, καθαρό νερό να πίνουμε, καθαρό αέρα να αναπνέουμε και αγροτικά προϊόντα που παρά τα λιπάσματα δεν έβγαιναν ακόμη από μια ολοκληρωτικά μολυσμένη γη. Τι έγινε όμως και άλλαξαν τα πράγματα;

Ας θυμηθούμε την εποχή Ρέιγκαν, Θάτσερ, την αρχή της παγκοσμιοποίησης, την εποχή που βγήκε το τζίνι του νεοφιλελευθερισμού, που θα έβαζε τέλος στην Ιστορία, θα δημιουργούσε ατέλειωτα περιθώρια κέρδους για τις δυτικές χώρες και τα πλουσιότερα στρώματα, σε βάρος βέβαια του Τρίτου Κόσμου αλλά και των εργαζόμενων των αναπτυγμένων χωρών, οι οποίοι μπορούσαν να εφησυχάζουν παίρνοντας μέρος στην εικονική πραγματικότητα των πιστωτικών καρτών και της απόκτησης ενός σπιτιού και πολλών καταναλωτικών αγαθών, φυσικά με υποθήκη του εργατικού τους μέλλοντος, ίσως και των παιδιών τους.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, εκτάσεις γης αποψιλώνονται, πόλεις κτίζονται για να κατοικηθούν από φτηνό εργατικό δυναμικό (πρωταρχική συσσώρευση), η ύπαιθρος εγκαταλείπεται από τον μικρό κλήρο, ρέματα μέσα σε πόλεις φράζονται, παραλίες τσιμεντώνονται, λύματα εκρέουν σε θάλασσες και ποτάμια.

Η «δημιουργική καταστροφή» της γης άφησε σημάδια ανεξίτηλα και ορισμένες συνέπειες είναι ήδη μη αναστρέψιμες. Η αύξηση της θερμοκρασίας, το λιώσιμο των πάγων στην Ανταρκτική και στον Βόρειο Πόλο, οι ακραίες φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, πλημμύρες), τα έντονα καιρικά φαινόμενα σε τοπικό επίπεδο αποτελούν ενδείξεις αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος σε σημείο μη ελεγχόμενο κι ας προσπαθούν ηγέτες όπως ο Τραμπ να επιμένουν ότι με ορισμένα χρήματα θα διορθωθεί η κατάσταση ή ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι απάτη των επιστημόνων.

Κι αυτά, όταν δίνονται, όπως στην τελευταία σύσκεψη των G7, είναι ελάχιστα. Χαρακτηριστικά, δόθηκαν 22 εκατ. δολάρια για τις πυρκαγιές στον Αμαζόνιο – λιγότερα από όσα δίνουν καθημερινά οι Αμερικανοί για ποπ κορν. Φυσικά, μένει στο περιθώριο ο αυταρχικός Μπολσονάρο, ο οποίος ευνοεί την αποψίλωση του Αμαζονίου για να καλλιεργηθεί σόγια. Μια προσπάθεια που τα τεχνικά μέσα δυστυχώς επιτρέπουν, σε αντίθεση με εκείνη του Χένρι Φορντ τη δεκαετία του ’20, όταν θέλησε να ελέγξει την ίδια περιοχή για παραγωγή καουτσούκ για τα ελαστικά των αυτοκινήτων του και απέτυχε. Το κεφάλαιο συναντά, όπως το έθετε ο Μαρξ, φραγμούς που ενυπάρχουν στην ίδια τη φύση του, ίσως όμως μπορεί να φτάσει μέχρι την καταστροφή των ανθρώπων.

Το ζητούμενο είναι αν το περιβάλλον μας και οι πόλεις μας είναι φτιαγμένα για ανθρώπους ή για κέρδη. Μπορούμε να αδιαφορούμε για το περιβάλλον στο όνομα προστασίας της «ιερής αγελάδας» της ιδιοκτησίας, της συχνά καταπατημένης γης ή αυθαιρέτων, και να μην υπάρχει χώρος για προσβάσεις ή ζώνες πυροπροστασίας; Αντέχουμε τόσες εξατμίσεις και για πόσο; Μήπως πρέπει να μειώσουμε τις ανέσεις μας χάριν του κοινωνικού καλού;

Μπροστά μας έχουμε την πολιτική της ανάπτυξης χωρίς έλεγχο, με μόνο ορίζοντα τα κέρδη (κυβέρνηση Ν.Δ.) και μια πολιτική που δεν έχει αναδειχθεί αλλά που πρέπει επειγόντως να προταχθεί και η οποία να προστατεύσει τους ανθρώπους και τη φύση, σε βάρος του μεγάλου πλούτου και της ανεξέλεγκτης εκμετάλλευσης της φύσης. Δεν υπάρχει πολιτική και για το 99% των κοινών ανθρώπων και για το 1% των πλουτοκρατών, επί ίσοις όροις. Δεν υπάρχει πολιτική προστασίας των βιοχώρων χωρίς γεωγραφικούς φραγμούς για το κεφάλαιο. Οι ισχυρές αντιφάσεις οδηγούν σε σύντομο χρόνο σε σύγκρουση ή καταστροφή.

Η νέα Αριστερά οφείλει να είναι ώριμο τέκνο των αναγκών της εποχής, για μείωση των ανισοτήτων και προστασία του περιβάλλοντος, κατά προτεραιότητα.

* Υποστράτηγος ε.α., πρώην υπουργός

Οικολογία και τεχνολογία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τεχνολογία: η οικολογική σκοπιά
Ο 21ος αιώνας χαρακτηρίζεται από την ιλιγγιώδη ανάπτυξη της Τεχνολογίας, δηλαδή της ραγδαίας αντικατάστασης καθημερινών και αναγκαίων λειτουργιών της δράσης του Ανθρώπου από μηχανικά μέσα.
Τεχνολογία: η οικολογική σκοπιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θέλουμε διαφορετικές δομές
Ζούμε σε δύσκολες συνθήκες, κάποιοι από μας σε τραγικές συνθήκες. Ζούμε την εποχή της ανεξέλεγκτης «αγοράς», της αφθονίας της «προσφοράς» αλλά και της αδυναμίας «ζήτησης» βασικών αγαθών, από πολλούς. Ζούμε...
Θέλουμε διαφορετικές δομές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ευφυής αντιμετώπιση της ερημοποίησης και βιο-οικονομία
Για την φετινή Παγκόσμια Ημέρα για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης, η Γραμματεία της Διεθνούς Σύμβασης για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης (ΔΣΚΕ) διακηρύττει «η γη έχει αληθινή αξία, επενδύστε σ’ αυτήν»...
Ευφυής αντιμετώπιση της ερημοποίησης και βιο-οικονομία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ωμός καπιταλισμός ή ελεγχόμενη ανάπτυξη;
Είναι πλέον σαφές ότι κατακλυζόμαστε από χωρικές επενδύσεις και σχέδια και πιστεύω ότι η τάση αυτή θα ενταθεί στα χρόνια που έρχονται. Αυτό είναι απότοκο διεθνών μακρο-διαδικασιών υφαρπαγής γης που εντείνονται...
Ωμός καπιταλισμός ή ελεγχόμενη ανάπτυξη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κέρδισε τον κόσμο, έχασε τους Γερμανούς
Η ΑΝΓΚΕΛΑ ΜΕΡΚΕΛ κυβερνά αυτή τη χώρα για δώδεκα χρόνια. Επέβαλε ένα βάρος δισεκατομμυρίων στους Γερμανούς προκειμένου να προστατευθεί ο ευρωπαϊκός Νότος από την κατάρρευση και για να προωθήσει την εικόνα της...
Κέρδισε τον κόσμο, έχασε τους Γερμανούς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόγνωση ανέμων, τραγωδία των κοινών
Ομως αν, για ακόμα μία φορά, η τρέχουσα σκέψη πιστεύει ότι η ύφεση ή η καταστροφή είναι αποτέλεσμα ανεύθυνων αποφάσεων των κυβερνητικών υπευθύνων, για ακόμα μία φορά, σε μια παράλληλη κλίμακα, η περιβαλλοντική...
Πρόγνωση ανέμων, τραγωδία των κοινών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας