Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το αντίκρισμα μιας ρητορικής
Presidential Press Service via AP, Pool
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το αντίκρισμα μιας ρητορικής

  • A-
  • A+

Ποιο είναι το πραγματικό αντίκρισμα της σκληρής ρητορικής του Ερντογάν που απείλησε την Ε.Ε. με ανεξέλεγκτες προσφυγικές ροές και άφησε να πλανάται το ερώτημα αν η Αγκυρα θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων;

Πρώτον θα πρέπει να υπογραμμίσουμε από ποιο βήμα εκτοξεύθηκαν οι απειλές του Ερντογάν.

Η ομιλία πραγματοποιήθηκε προχθές στις επετειακές εκδηλώσεις για τα εκατό χρόνια από το Συνέδριο του Σίβας –της Σεβάστειας– όπου ο Κεμάλ κήρυξε ανυπακοή στον σουλτάνο και ξεκίνησε τον ένοπλο αγώνα κατά της Συνθήκης των Σεβρών. Ο παραλληλισμός είναι σαφής: όπως ο Κεμάλ, ο Ερντογάν δεν διστάζει να σηκώνει ανάστημα απέναντι στις Μεγάλες Δυνάμεις, όταν το απαιτεί το συμφέρον της πατρίδας.

Με τον Ερντογάν αντιμέτωπο ταυτόχρονα με τις ΗΠΑ στη Βορειοανατολική Συρία και με τη Ρωσία στη Βορειοδυτική και κυρίως στην περιοχή του Ιντλιμπ, το τελευταίο που μπορεί να βοηθήσει την προώθηση των τουρκικών συμφερόντων είναι ακόμη και η καχυποψία ότι η Τουρκία μπορεί να τρέφει πυρηνικές φιλοδοξίες.

Παρ’ όλη την ψυχροπολεμική μεταξύ τους ένταση, αν σε κάτι συμφωνούν Ουάσινγκτον και Μόσχα είναι να μη διευρυνθεί η Λέσχη των Πυρηνικών Δυνάμεων. Αν η Τουρκία υιοθετήσει πρόγραμμα πυρηνικής τεχνολογίας που να μπορεί να στηρίξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, τότε θα τιναζόταν στον αέρα ό,τι έχει απομείνει από τη Συμφωνία του 2015 για το Ιράν, ενώ στην πυρηνική κούρσα θα έμπαιναν η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος.

Με τη Συμφωνία ΗΠΑ - Τουρκίας για τη δημιουργία Ζώνης Ασφαλείας στη Βορειοανατολική Συρία να είναι επί της ουσίας στον αέρα, η απειλή Ερντογάν ότι θα επαναπροωθήσει εκεί ένα εκατομμύριο πρόσφυγες είναι βέβαιο ότι θα βραχυκυκλώσει ό,τι έχει ήδη συμφωνηθεί στη δύσκολη και μακρόσυρτη διαπραγμάτευση Αγκυρας - Ουάσινγκτον.

Σε ό,τι αφορά, τώρα, την απειλή για ανεξέλεγκτες προσφυγικές ροές προς την Ε.Ε., δεν μπορεί να υπάρξει ορθολογική ερμηνεία για ποιο λόγο η Τουρκία –που βρίσκεται σε ταυτόχρονη ρευστότητα και αβεβαιότητα απέναντι στις ΗΠΑ και στην Ρωσία– θα ήθελε να ανοίξει μια μετωπική αντιπαράθεση με την Ε.Ε. με απρόβλεπτες παρενέργειες.

Παρά την κατά καιρούς εκατέρωθεν εμπρηστική ρητορική, Ε.Ε. και Τουρκία έχουν διαμορφώσει ένα modus vivendi ευέλικτης ειδικής σχέσης, με την κλινικά νεκρή ενταξιακή διαπραγμάτευση να υφίσταται τυπικά. Αν για τη Μέρκελ και τον Μακρόν είναι πολιτικά αδιανόητη ακόμη και η συζήτηση για έναν μακροπρόθεσμο ενταξιακό ορίζοντα της Τουρκίας στην Ε.Ε., το ίδιο και περισσότερο ισχύει και για τον Ερντογάν. Το προσωποπαγές αυταρχικό και συγκεντρωτικό προεδρικό καθεστώς της Αγκυρας είναι εξ ορισμού ασύμβατο με την ουσιαστική πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την προσαρμογή της τουρκικής πλευράς στο κοινοτικό κεκτημένο.

Ετσι, οι απειλές για ένα νέο 2015 που εκτόξευσε από το Σίβας προς την Ε.Ε. ο Ερντογάν μάλλον πρέπει να θεωρηθεί ότι εντάσσονται στην συγκρουσιακή ρητορική των δύο πλευρών για εσωτερική κατανάλωση. Η ουσία βρίσκεται αλλού: ότι ο Ερντογάν έχει αναδείξει το αφήγημα της πολιορκημένης από τη Δύση και τους νέους Σταυροφόρους Τουρκίας ως μόνιμο σημείο αναφοράς της ρητορικής του. Ετσι, υποθηκεύει και ακόμη χειρότερο περιπλέκει την αναζήτηση ρεαλιστικών συμβιβασμών με τις Μεγάλες Δυνάμεις και διακινδυνεύει τη φερεγγυότητα του στα μάτια των ξένων συνομιλητών του. Η ομιλία στο Σίβας ήταν ρητορική μηδενικού αντικρίσματος.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Τουρκία ως περιφερειακός ταραξίας
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα συνεχίσει να εκβιάζει, να απειλεί, να χρησιμοποιεί στρατιωτική βία αλλά και τα εκατομμύρια των προσφύγων στην Τουρκία ως μοχλό πίεσης. Μέχρι τώρα η πολιτική αυτή έχει αποδώσει. Αλλά...
Η Τουρκία ως περιφερειακός ταραξίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποια Ευρώπη;
Το σκηνικό που επιτρέπει στον Ερντογάν να ασκεί ωμό εκβιασμό με τις προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές έχει στηθεί από το φθινόπωρο του 2015, όταν οι χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης έκλεισαν τα...
Ποια Ευρώπη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεν αρμόζουν στη χώρα μας καταστάσεις εξαίρεσης
Οι συνθήκες εγκλωβισμού και συνωστισμού και η συνακόλουθη αδυναμία επαρκούς εξατομικευμένης προσέγγισης και μέριμνας σε άτομα που έχουν ήδη βιώσει τραυματικές εμπειρίες παραβιάζουν βάναυσα τα δικαιώματά τους.
Δεν αρμόζουν στη χώρα μας καταστάσεις εξαίρεσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα μετα-οθωμανικά οράματα του Ταγίπ Ερντογάν
Ο Ερντογάν έχει εντείνει την εκστρατεία του για την επιβολή του στον παγκόσμιο μουσουλμανικό χώρο εν είδει προάσπισης των δικαιωμάτων των μουσουλμάνων των πρώην οθωμανικών περιοχών ενέργεια που θεωρει καθήκον...
Τα μετα-οθωμανικά οράματα του Ταγίπ Ερντογάν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναντίρρητη η ανάγκη αλλαγής στρατηγικών επιλογών στο προσφυγικό
Η κρίση του προσφυγικού αντιμετωπίστηκε με τρόπο που δημιούργησε και άλλες κρίσεις κι έτσι δεν επέλυσε κάτι με τρόπο θετικό, αποτελεσματικό, οριστικό. Με τον τρόπο που τον προηγούμενο καιρό η μία κρίση...
Αναντίρρητη η ανάγκη αλλαγής στρατηγικών επιλογών στο προσφυγικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δύο χρόνια συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και τα «αόρατα» τραύματα των εγκλωβισμένων προσφύγων
Με την υπογραφή της συμφωνίας E.E. - Τουρκίας δημιουργήθηκε σε κάθε νησί του ανατολικού Αιγαίου ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης προσφύγων με την προκλητική ονομασία hotspot. Το hotspot της Μόριας στη Μυτιλήνη και...
Δύο χρόνια συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και τα «αόρατα» τραύματα των εγκλωβισμένων προσφύγων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας