Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
3η του Σεπτέμβρη 1974: διαρκές ορόσημο για τις προοδευτικές δυνάμεις
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

3η του Σεπτέμβρη 1974: διαρκές ορόσημο για τις προοδευτικές δυνάμεις

  • A-
  • A+
Σήμερα η δημοκρατική-προοδευτική παράταξη έχει ανάγκη από νέα έκφραση. Χρειάζεται ένας σύγχρονος, προοδευτικός και ριζοσπαστικός πολιτικός σχηματισμός, ο οποίος θα εκφράζει την παράδοση των αγώνων για ελευθερία, δημοκρατία, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση, με τους σύγχρονους αγώνες ενάντια στη λιτότητα, την περιστολή των εργασιακών δικαιωμάτων, την ιδιωτικοποίηση των κοινωνικών αγαθών, τους ασύδοτους κανόνες της αγοράς, τη λεγόμενη «μεταδημοκρατία», που επιβάλλεται όχι τόσο με τη δύναμη των όπλων όσο με τη δύναμη του χρήματος και της επικοινωνίας

Η 3η του Σεπτέμβρη του 1974 είναι μιας σπουδαίας σημασίας μέρα στην Ιστορία της δημοκρατικής-προοδευτικής παράταξης του τόπου μας. Αποτέλεσε τη νέα αφετηρία για μια καινούργια και νικηφόρα πορεία. Η κατάρρευση της χούντας (μετά την τραγωδία της Κύπρου) κι οι συνέπειές της διαμόρφωσαν ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό τοπίο. Τα προδικτατορικά κόμματα παρουσιάζονταν ανίκανα και απροετοίμαστα να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες και προκλήσεις.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου αντιλήφθηκε ορθά την ανάγκη για δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα, ο οποίος θα εξέφραζε όλους εκείνους τους πολίτες που διαχρονικά –από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κι έπειτα– ήταν αποκλεισμένοι από τα κέντρα εξουσίας κι αντιμετώπιζαν ποικίλες δυσκολίες στην κοινωνική τους δραστηριότητα. Ολους αυτούς οι οποίοι, ευφυώς, ονομάστηκαν μη προνομιούχοι.

Η ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη απαντούσε στα βασικά προτάγματα της εποχής της. Διέγνωσε τις αιτίες των παθογενειών της ελληνικής κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος προτείνοντας παράλληλα ρηξικέλευθες λύσεις. Το σημαντικότερο που κατάφερε ήταν ότι παρότρυνε και συστράτευσε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να ασχοληθούν με το νέο εγχείρημα, δίνοντας την ψυχή τους.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα απέκτησε τοπικές και κλαδικές οργανώσεις. Μη έχοντας ισχυρή πρόσβαση στα ΜΜΕ της εποχής, χωρίς σημαντικούς οικονομικούς πόρους και χωρίς ισχυρό δίκτυο «κομματαρχών», ο Ανδρέας Παπανδρέου προώθησε την ιδέα της «αυτοοργάνωσης». Κάλεσε όλους όσοι συμφωνούσαν με τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της Διακήρυξης να φτιάξουν οργανώσεις είτε στην περιοχή τους είτε στους χώρους δουλειάς.

Μέσα σε λίγα χρόνια το ΠΑΣΟΚ γιγαντώθηκε. Αύξησε τα μέλη του, σχεδόν με γεωμετρική πρόοδο. Ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας με το συντριπτικό ποσοστό του 48,07% το 1981 και πέτυχε να αλλάξει τη χώρα, να εκδημοκρατίσει τους θεσμούς, να ζήσουν οι πολίτες καλύτερα και χωρίς τον φόβο του χωροφύλακα. Συνέδεσε το όνομά του με όλα τα επιτεύγματα της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας. Η χώρα έζησε –και συνεχίζει να ζει– τη μακροβιότερη περίοδο πολιτικής και κοινωνικής ομαλότητας στην Ιστορία του ελληνικού κράτους.

Οι δημοκρατικές τομές κι οι μεταρρυθμίσεις που προώθησε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ -ιδιαίτερα την πρώτη περίοδο 1981-1989- δεν έχουν, ίσως, προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Από την κατάργηση των πιστοποιητικών κοινωνικών φρονημάτων και την αναγνώριση της Ενιαίας Εθνικής Αντίστασης έως τον εκσυγχρονισμό του οικογενειακού δικαίου και τη δημιουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Το ΠΑΣΟΚ πέτυχε πολλά και στην ύστερη φάση του, όπως η ίδρυση του ΑΣΕΠ και των ΚΕΠ, η δημιουργία μεγάλων έργων υποδομής που άλλαξαν την εικόνα της χώρας και βελτίωσαν τη ζωή των πολιτών. Ακόμα και στην τελευταία περίοδο της διακυβέρνησής του (2009-2011) προώθησε μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια όπως η Διαύγεια και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Τα φαινόμενα διαφθοράς, η αλαζονεία της εξουσίας, η έλλειψη εσωκομματικών δημοκρατικών διαδικασιών αλλά, κυρίως, η ένταξη στο νεοφιλελεύθερο στρατόπεδο και η ταύτιση με συντηρητικές πολιτικές οδήγησαν το άλλοτε κραταιό κίνημα λαού στο περιθώριο της πολιτικής ζωής.

Σήμερα η δημοκρατική-προοδευτική παράταξη έχει ανάγκη από νέα έκφραση. Χρειάζεται ένας σύγχρονος, προοδευτικός και ριζοσπαστικός πολιτικός σχηματισμός (ο μετασχηματισμός του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να οδηγήσει σ’ ένα τέτοιο σχήμα), ο οποίος θα εκφράζει την παράδοση των αγώνων για ελευθερία, δημοκρατία, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση, με τους σύγχρονους αγώνες ενάντια στη λιτότητα, την περιστολή των εργασιακών δικαιωμάτων, την ιδιωτικοποίηση των κοινωνικών αγαθών, τους ασύδοτους κανόνες της αγοράς, τη λεγόμενη «μεταδημοκρατία», που επιβάλλεται όχι τόσο με τη δύναμη των όπλων αλλά με τη δύναμη του χρήματος και της επικοινωνίας.

Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα κατάσταση. Υπάρχει ο κόσμος -ο προοδευτικός- που αναζητά εναγωνίως πολιτική έκφραση. Αναζητά απαντήσεις στα σύγχρονα αλλά και διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζει. Προσμένει τη δημιουργία ενός πολιτικού φορέα που θα τον κάνει να πιστέψει ξανά στην αξία της πολιτικής. Να ασχοληθεί και πάλι με τα κοινά και να σηκωθεί από την κατάθλιψη του καναπέ του.

Εχουμε, λοιπόν, τον κόσμο που προσμένει κάτι νέο και ελπιδοφόρο. Εχουμε, επίσης, τον πολιτικό ηγέτη –που δεν είναι άλλος από τον Αλέξη Τσίπρα–, ο οποίος θα είναι ο μπροστάρης αυτής της νέας προσπάθειας. Είναι ο ηγέτης που χαίρει διεθνούς αναγνώρισης και κυρίως της εμπιστοσύνης του 31,5% του εκλογικού σώματος.

Αυτό που μένει να διαμορφώσουμε, συλλογικά και δημοκρατικά, είναι οι συνθήκες και οι προϋποθέσεις που θα μας οδηγήσουν στη δημιουργία ενός μαζικού, ανοιχτού, δημοκρατικού, ζωντανού και σύγχρονου πολιτικού σχηματισμού, ο οποίος θα είναι ικανός να επηρεάσει τα δημόσια πράγματα, τουλάχιστον για τα επόμενα 30 χρόνια.

Στον δρόμο αυτό που έχουμε μπροστά μας, η 3η του Σεπτέμβρη του 1974 αποτελεί ένα διαρκές ορόσημο για όλους εμάς που αγωνιζόμαστε για μια δικαιότερη κοινωνία κι ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μας.

* Κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
18 Οκτώβρη 1981. Τότε και τώρα
​18 Οκτώβρη 1981! Ημερομηνία-σταθμός για τον προοδευτικό χώρο, γιατί η τότε κυβερνητική θητεία άφησε προσανατολισμό με θετικό πρόσημο για την κοινωνία και την πολιτική ιστορία της χώρας. Ωστόσο, παραμένει...
18 Οκτώβρη 1981. Τότε και τώρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεγάλες ομάδες, μεγάλα κόμματα
Οταν η επιρροή ενός κόμματος στις δυναμικές ηλικίες είναι σχεδόν μηδενική, τότε το κόμμα αυτό δεν έχει μέλλον. Περισσότεροι οπαδοί συγκεντρώνονται στις κηδείες ιστορικών στελεχών παρά σε κομματικές εκδηλώσεις....
Μεγάλες ομάδες, μεγάλα κόμματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προοδευτικοί πολίτες αναζητούν κομματική έκφραση
Η κρίση δημιούργησε στη χώρα έναν νέο διπολισμό που στερούνταν ξανά την ιδεολογική αναφορά. «Μνημόνιο» και «αντιμνημόνιο» θόλωσαν τις ιδεολογικές διαφορές και έφεραν στο προσκήνιο δύο νέα στρατόπεδα. Οι...
Προοδευτικοί πολίτες αναζητούν κομματική έκφραση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διστακτικά και ανοίκεια
Η αλήθεια είναι ότι το ποσοστό δυνητικής επιρροής του Κινήματος Αλλαγής δεν είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των ποσοστών επιρροής που κατέγραφαν έως τον Σεπτέμβριο τα δύο κόμματα –η ΔΗΣΥ και το Ποτάμι–...
Διστακτικά και ανοίκεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παρέμβαση στις διεργασίες της ευρύτερης Αριστεράς
Η χρόνια κρίση που βιώνουμε, η φθορά των θεσμών, η αμφισβήτηση των αξιακών κωδίκων, η ανεπάρκεια του πολιτικού προσωπικού, η αναποτελεσματικότητα των μνημονιακών επιλογών, το δυσμενές διεθνές περιβάλλον και τα...
Παρέμβαση στις διεργασίες της ευρύτερης Αριστεράς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το πάθος για εξουσία
Στις φιλελεύθερες δημοκρατίες η εξουσία δεν είναι πάντα έκδηλη, συχνά είναι «αόρατη», οι εξουσιαστικές σχέσεις δεν εκδηλώνονται με πολύ θόρυβο, αλλά κατ’ οικονομίαν. Σε εμάς δεν συμβαίνει αυτό, γεγονός που από...
Το πάθος για εξουσία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας