Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Σοκαρισμένη...»
© Anton Skavronskiy | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Σοκαρισμένη...»

  • A-
  • A+

«Δεν συνέβη ποτέ και εξάλλου τους άξιζε». Η περίφημη αυτή φράση που χρησιμοποιήθηκε από την Αμερικανίδα Oπτον, το 1971 (όταν ανέλυε τις δημόσιες ρητορικές μετά τη σφαγή Βιετναμέζων πολιτών στο Μάι Λάι από πεζοναύτες και την αποανθρωποποίηση των Βιετκόνγκ από τους κατά τεκμήριο «πολιτισμένους της Δύσης»), εξηγεί σε σημαντικό βαθμό τους κυνικούς, βολικούς τρόπους με τους οποίους μια κοινωνία σε γνωστική και συναισθηματική σύγκρουση με αυτό που συνέβη το «διαπραγματεύεται» ώστε να μη διαταραχθεί το συλλογικό ναρκισσιστικό της προσωπείο. Και περιγράφει, ταυτόχρονα, πολλές ρητές και άρρητες στάσεις κάθε φορά που ένα ενοχλητικό γεγονός υπενθυμίζει ότι το αληθινό της πρόσωπο δεν είναι συλλογικό μα επιλεκτικό, αποτελώντας συναίρεση των προνομιακών της ομάδων.

Η κοινωνική αντιμετώπιση του θύματος και του θύτη, όπως κι οι συνεπαγόμενες αναπαραστάσεις τους, βρίσκεται σε ευθεία αναλογία με τη θέση τους στην κοινωνική (οικονομική και πολιτιστική) ιεραρχία και τον τρόπο αποτίμησης των «χαρακτηριστικών» της τελευταίας. Με άλλα λόγια, όπως αξίζει να υπενθυμίζουμε, εάν ο θύτης ενός εγκλήματος ή δυστυχήματος ανήκει στη «σωστή ομάδα» (που αποδεικνύει το σωστό της κοινωνικής εξουσίας), τότε φταίχτης ή «προκλητής» είναι το θύμα, ενώ αν ανήκει στη «λάθος», φταίει ξεκάθαρα η εγγενής ανηθικότητα ή ανικανότητα της ομάδας του.

Το κυρίαρχο χαρακτηριστικό (φυλετικό, θρησκευτικό, ταξικό, έμφυλο, πολιτικό κ.λπ.) χρησιμοποιείται με τρόπο που να νομιμοποιεί (είτε μέσα από την εκ προοιμίου αθωότητα είτε μέσα από την εκ προοιμίου ενοχή) ως «αυτονόητη» την αξιολογική κατάτμηση των «ειδών» του ανθρώπου, αλλά και ως μηχανισμός αστυνόμευσης της ίδιας της χειραγωγημένης (και όμως χειριστικής ταυτόχρονα) φύσης του ανθρώπου και της κοινωνίας του.

Τα θυμήθηκα όλα αυτά τώρα που συνειδητοποιώ πόσο «σοκαρισμένη» δηλώνει η Ελλάδα από τον «ομαδικό βιασμό του δημοσιογράφου-παρουσιαστή»... Και θυμάμαι τον καταπληκτικό βραβευμένο γιατρό, τον Denis Mukwege, που προσπαθούσε να γιατροπορέψει κακοποιημένες γυναίκες στην Αφρική κι έλεγε πάντα ως παράδειγμα πως όταν κάποτε βιάστηκε νέος ενήλικος, είχαν φρικάρει οι πάντες και εκεί, γιατί ο βιασμός του άνδρα θεωρείται αφύσικος, ενώ της γυναίκας έχει ασυνείδητα «φυσιολογικοποιηθεί»... Αυτά για πράγματα πάντοτε αφύσικα και ποτέ φυσικά...

Αν δεν παρέμβουμε όχι μόνο νομικά αλλά και στο πεδίο των αναπαραστάσεων, όχι μόνο στο επίπεδο της συλλογικής απαγόρευσης αλλά και της ιδιωτικής κατανόησης δηλαδή, τότε θα είμαστε μόνιμα στα μισά του δρόμου... Κι αυτό θυμίζει πόσο σημαντική είναι η επανάληψη αυτού που είχε πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και που το επικαιροποίησε η Βίλμα Μενίκη μέσα από το ντοκιμαντέρ «Οι Κατίνες μου»: ενός φεμινιστικού φεστιβάλ.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Σφυρίζοντας αδιάφορα στον σεξισμό
Αγαπητοί μου φίλοι, δυστυχώς και πριν από την πανδημία και την ύφεση δεν δείχνατε κανένα ενδιαφέρον και καμιά ευαισθησία για τον σεξισμό. Γιατί το στερεότυπο «γυναίκα, κουζίνα, πιάτα, νοικοκυριό» είναι βαθιά...
Σφυρίζοντας αδιάφορα στον σεξισμό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μουσεία, ποικιλομορφία και κοινωνική συνοχή
Οι στόχοι των μουσείων δεν έχουν νόημα χωρίς την κοινωνική ενέργεια των επισκεπτών/πολιτών που θα υιοθετήσουν μια αμφίδρομη σχέση, θα δώσουν δηλαδή νέα ζωή και λόγο ύπαρξης στις μουσειακές προτάσεις.
Μουσεία, ποικιλομορφία και κοινωνική συνοχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Mαργκερίτ Ντιράς για τη Μελίνα
Το κεφάλι της πάντα ψηλά. Οι κινήσεις της πάντα τέλειες. Μεγαλειώδεις. Μια θεία γυναίκα; Περισσότερο ένα θείο πλάσμα. Είναι ωραία με τον τρόπο που θα θεωρούσαμε ωραίο έναν νεαρό αθλητή. Αναμφισβήτητα, στην...
Η Mαργκερίτ Ντιράς για τη Μελίνα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα καλά και συμφέροντα
Να αναδείξουμε το ζήτημα του πολιτισμού σε κεντρικό θέμα. Για να γίνουν κοινωνοί, μέτοχοι και δημιουργοί μεγάλα τμήματα του λαού μας. Ζώντας εκτός Αθηνών δεν έχουν δει ούτε μια θεατρική παράσταση από το...
Τα καλά και συμφέροντα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δικαίωμα στη μελαγχολία και την αγκαλιά
Ζούμε σε ένα κομμάτι του κόσμου όπου δεν υπάρχει θέση για τίποτε άλλο έξω από την ευτυχία, τα νιάτα, την ομορφιά και την υγεία. Δεν μας επιτρέπεται να γεράσουμε, να παχύνουμε, να έχουμε τις μαύρες μας.
Το δικαίωμα στη μελαγχολία και την αγκαλιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκτρώσεις και η εξαφάνιση της γυναικείας επιλογής
Τους τελευταίους έξι περίπου μήνες το ζήτημα των εκτρώσεων έχει επανέλθει στον δημόσιο διάλογο. Η Ιερά Σύνοδος θεσπίζει την «Ημέρα του αγέννητου παιδιού» που θα γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά τα...
Εκτρώσεις και η εξαφάνιση της γυναικείας επιλογής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας