Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αξιοπρέπειες...
EUROKINISSI/ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αξιοπρέπειες...

  • A-
  • A+

Πολλοί, ακόμα κι ανάμεσα σε όσους έχουν σπουδάσει το Δίκαιο, πιστεύουν ότι η αξιοπρέπεια είναι έννοια με ασαφές περιεχόμενο. Συναντάται σε Συντάγματα, συνθήκες και νόμους, οι πολίτες τη νιώθουν διαισθητικά, κάποτε παλεύουν γι' αυτήν, αλλά δεν καταφέρνουν να την ορίσουν. Γι' αυτό συχνά την υποτιμούν, άλλοτε ηθελημένα, άλλοτε σκόπιμα και βολικά.

Γιατί, παράδοξα ή όχι, φιλόσοφοι και νομικοί στην πραγματικότητα έχουν κατορθώσει να συμφωνήσουν για έναν σαφή εννοιολογικό πυρήνα. Δέχονται ότι η αξιοπρέπεια στηρίζεται στην αναγνώριση της ατομικής προσωπικότητας - ευθύνης και του αυτοπροσδιορισμού του ανθρώπου. Επομένως, αντίστροφα, ότι η αξιοπρέπεια προσβάλλεται όταν ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται σαν άψυχο πράγμα, σκουπίδι, χωρίς ατομική προσωπικότητα.

Ας περάσουμε όμως στο θέμα. Πριν από 4-5 χρόνια στη χώρα μας είχε εμφανιστεί ένα αποκρουστικό φαινόμενο: χρυσαυγίτες μοίραζαν σε δημόσιους χώρους τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης μόνο σε Ελληνες. Ο αποκλεισμός των αλλοφύλων γινόταν πανηγυρικά και καταφρονητικά: «Αν δεν είσαι Ελληνας, να πας στην πατρίδα σου να φας κι αν είναι μακριά, μέχρι τότε ας μείνεις νηστικός». Η πείνα είναι ανθρώπινη ιδιότητα, ο αλλόφυλος δεν ενδιαφέρει! Οι στάσεις αυτές πρόσβαλλαν βαριά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αφού ισοπέδωναν την ατομική προσωπικότητα όσων ανήκαν σε μια ανεπιθύμητη φυλή.

Ο Ελληνας νομοθέτης κινητοποιήθηκε. Με νόμο που ψηφίστηκε το 2015 ποινικοποίησε την παραπάνω συμπεριφορά ως πλημμέλημα (361 Β) κατά της τιμής του ανθρώπου, αφού η προσωπικότητα όντως αποτελεί έναν προστατευόμενο πυρήνα της τελευταίας. Η συζήτηση που έγινε τότε είχε κοινωνική απήχηση και συνέβαλε στην κάμψη του φαινομένου.

Τέλος καλό; Οχι, δυστυχώς. Γιατί ο νέος Ποινικός Κώδικας, πολύ σημαντικό κατά τα λοιπά έργο λόγω της γενικής φυσιογνωμίας του, έσπευσε να καταργήσει την ειδική αυτή ρύθμιση. Ωσάν να δοκιμάστηκε και να απέτυχε! Ωσάν η ρατσιστική καταφρόνηση να έχει παύσει να απασχολεί τη Γη και να παράγει επιθετικότητα. Η οπισθοδρομική αυτή αποποινικοποίηση άφησε κατά το πλείστον αδιάφορο τον Τύπο καθώς και τη σημερινή κυβέρνηση.

Η αξιοπρέπεια για τους αρχαίους Ρωμαίους (ως dignitas) ήταν η αρετή του εξέχοντος. Ο σύγχρονος πολιτισμός όμως καταλαβαίνει εδώ και χρόνια το αντίστροφο. Αξιοπρέπεια θωρεί αυτήν την ελάχιστη ουσία που υπάρχει και πρέπει να αναγνωρίζεται χωρίς εξαίρεση σε κάθε ανθρώπινο πλάσμα. Βρίσκεται στο βλέμμα της μάνας-πρόσφυγα που κρατά αγκαλιά το μωρό της καθώς ανεβαίνει στο όχημα της Αστυνομίας στα Εξάρχεια.

Ανθρώπινα σκουπίδια υπάρχουν μόνο στην ιδεολογία των βαρβάρων. Κάποιοι σκέφτονται ακόμη αρχαιορωμαϊκά, θεωρούν τον εαυτό τους σπουδαίο και αδιαφορούν για την αξιοπρέπεια των «κατωτέρων». Ας ελπίσουμε ο νομοθέτης να το διορθώσει.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ, πρ. υπ. Δικαιοσύνης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Aπονη ζωή
Η χώρα μας ήδη γνωρίζει τα βασικά: ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα ισχύουν για όλους, αλλιώς δεν αξίζουν το όνομά τους. Και ότι η προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το τεράστιο προσφυγικό πρόβλημα ως θέμα ασφάλειας και...
Aπονη ζωή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παιχνίδια με τις αρχές και τους θεσμούς
Η περιπέτεια μιας υπουργικής τροπολογίας, κατά τη συζήτηση ενός σχεδίου νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης στη Βουλή, ανέδειξε μερικά από τα σημαντικότερα στοιχεία παθογένειας του πολιτικού μας συστήματος.
Παιχνίδια με τις αρχές και τους θεσμούς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεν φταίει (μόνο) το δικαστήριο!
Φταίει η επιμονή της Ηριάννας να σταθεί δίπλα στον σύντροφό της όταν εκείνος κυνηγήθηκε γιατί είχε -λέει- φιλίες με δύο μέλη των Πυρήνων. Φταίει το κύμα συμπαράστασης που γέμισε το Εφετείο. Φταίνε εκείνοι που...
Δεν φταίει (μόνο) το δικαστήριο!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δικαιοσύνη, ισότητα και διαφθορά
Η διερεύνηση πιθανών ποινικών ευθυνών του πρώην υπουργού Γιάννου Παπαντωνίου για τα εξοπλιστικά έχει αρχίσει και συνεχίζεται. Πρόσφατα, όπως είναι ευρύτερα γνωστό, η Βουλή παρέπεμψε σχετική υπόθεση στα αρμόδια...
Δικαιοσύνη, ισότητα και διαφθορά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια ζωή στη ζυγαριά
Ακόμη μία επιστολή συμπαράστασης για την Ηριάννα, τη φοιτήτρια που καταδικάστηκε σε κάθειρξη 13 ετών επειδή παλιότερα ο σύντροφός της είχε φιλική σχέση με δύο μέλη των «Πυρήνων της Φωτιάς».
Μια ζωή στη ζυγαριά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εναλλακτικές ποινές και τσέπες
Ο Αρειος Πάγος καλείται τις επόμενες μέρες να πάρει μία σημαντικότατη απόφαση: κατά πόσο μπορεί να μετατραπεί σε χρηματική ποινή η φυλάκιση έως και πέντε έτη. Η εξαγορά ποινής διχάζει εδώ και χρόνια τους...
Εναλλακτικές ποινές και τσέπες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας