Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ευρωσκεπτικισμός και Brexit
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ευρωσκεπτικισμός και Brexit

  • A-
  • A+

Βρισκόμαστε στην εποχή της ριζικής αποδόμησης όσων θεωρούνταν θεσμικά και σημασιολογικά σταθερές στην εννοιολόγηση της κοινωνικής και πολιτικής μας πραγματικότητας. Αμφισβητούνται οι παραδοσιακές ιδεολογικές αφετηρίες μιας μετασχηματιζόμενης κοινωνίας, η οποία αναζητεί εναγωνίως ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο επαναφοράς ή, καλύτερα, εκ νέου οριοθέτησης της πολιτικής της νομιμότητας.

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση της πολιτιστικής, θρησκευτικής και εθνοτικής ποικιλομορφίας, της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, η πραγματικότητα έρχεται να ταράξει τη σταθερότητα της ισχύος των ανωτέρω αξιών. Μέλη της Ενωσης αμφισβητούν τη σημασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου ως αδιαπραγμάτευτη. Αμφισβητούνται επίσης σε άλλες περιπτώσεις η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, θέτοντας εν αμφιβόλω την αρχή της διάκρισης των εξουσιών ως δομικού στοιχείου του κράτους.

Στο χαμένο στοίχημα επομένως των προηγούμενων ετών για θεσμική και δημοκρατική εμβάθυνση, δόθηκε ο κατάλληλος χώρος να αναδυθεί ένα κλίμα σκεπτικισμού, που άσκησε κριτική είτε σε επιμέρους πολιτικές, είτε στην ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η έκφραση αυτής της προβληματικής χαρακτηρίζεται ως ευρωσκεπτικισμός.

Ο ευρωσκεπτικισμός γνώρισε πολλές διακυμάνσεις στην έντασή του αλλά και στην ιδεολογική του έκφραση. Αναμφίβολα, η δυναμική και το εύρος δράσης του κορυφώθηκαν με το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Ιούνιο του 2016 και την επικράτηση της άποψης για την αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Η πορεία προς το Brexit πέρασε μέσα από τη μεγάλη δυσαρέσκεια κυρίως των παραδοσιακά εργατικών περιοχών, ως αποτέλεσμα όμως των θατσερικών νεοφιλελεύθερων πολιτικών και της διάλυσης των εργατικών κινημάτων. Οι περιοχές αυτές βίωσαν τη συμπίεση των εισοδημάτων τους και είδαν τους μισθούς τους να έχουν όλο και μικρότερο αντίκρισμα.

Ταυτόχρονα, η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 2004 οκτώ χωρών από την Ανατολική Ευρώπη δημιούργησε νέα δεδομένα στην ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων. Υπήρξε, πράγματι, ένα μεγάλο ρεύμα μετακίνησης προς το Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς ωστόσο να υπάρξουν ουσιαστικές πρωτοβουλίες από την πολιτική ηγεσία για την αναζήτηση λύσεων σε ζητήματα που θα αποτελούσαν το πρόπλασμα της ξενοφοβίας που εκδηλωνόταν στη χώρα.

Οι μετανάστες που έφταναν στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτέλεσαν εναλλακτικό εργατικό δυναμικό, κάτι που στα μάτια των ουσιαστικά εγκαταλελειμμένων από τους πολιτικούς εκπροσώπους τους εργατών, οι οποίοι είχαν βιώσει μια τεράστια περίοδο λιτότητας, αποτέλεσε αφορμή δυσφορίας. Υπήρξαν οι -γνώριμες και στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα- φωνές που ταύτισαν τα δύο αυτά ζητήματα.

Ο Ντέιβιντ Κάμερον, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου του 2015, στήριξε την εκστρατεία του σε αυτά τα συναισθήματα του βρετανικού λαού υποσχόμενος να περιορίσει τη μετανάστευση αλλά και να προκηρύξει δημοψήφισμα για την παραμονή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε εκείνο το σημείο εμφανίστηκαν ακόμη πιο ακραίες φωνές, με κύριους εκφραστές τούς Μπόρις Τζόνσον και Νάιτζελ Φάρατζ, οι οποίες με τη διασπορά ψευδών ειδήσεων συντέλεσαν καθοριστικά στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Στην ταραχώδη περίοδο των διαπραγματεύσεων του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ενωση για το Brexit, οι φωνές αυτές κορύφωσαν τη δυναμική τους με την ανάληψη της πρωθυπουργίας της χώρας από τον Μπόρις Τζόνσον. Ο πολιτικός αμοραλισμός που συνοδεύει την πολιτική καριέρα του έχει ήδη αρχίσει να δείχνει τα αποτελέσματά του. Δεν είναι λίγες οι φωνές που μιλούν για τριγμούς στη συνοχή του Βασιλείου, μιας και η Σκοτία έχει εκφράσει με έντονο τρόπο την αντίθεσή της στο Brexit, τόσο στο δημοψήφισμα (62% των εκλογέων), όσο και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αποχώρησης. Από την άλλη, η άτεγκτη στάση του στο ζήτημα του ιρλανδικού backstop ξυπνά μνήμες από το παρελθόν αλλά και φόβους πως θα υπάρξουν εντάσεις με την επιβολή σκληρών συνόρων μεταξύ Ιρλανδίας και Βορείου Ιρλανδίας.

Ο πολιτικός ρεαλισμός, με τον οποίο πρέπει να εξετάζεται η τρέχουσα πραγματικότητα, οφείλει να συνοδεύεται από πολιτικές λύσεις με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. Η περίπτωση του Βρετανού πρωθυπουργού μπορεί να ταιριάξει μόνο με εκείνη του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, μιας και οι δυο τους μοιράζονται κοινό όραμα στην επιβολή των συμφερόντων των λίγων και ισχυρών έναντι των πολλών και αδυνάτων.

* κοινωνιολόγος, MSc στην Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία, ειδικός επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Κοινωνικών και Πολιτικών Θεσμών της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Βrexit και οι ευρωεκλογές
Χτες έγιναν ευρωεκλογές στη Μ. Βρετανία. Tα προγνωστικά που δίνουν στο Βrexit Party ηγετικό ρόλο στις ευρωεκλογές είναι άκρως ανησυχητικά και οδηγούν τη Βρετανία σε έναν δρόμο ιδιαίτερα σκοτεινό και...
Το Βrexit και οι ευρωεκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ολική διάβρωση του πολιτικού τοπίου και οι ευθύνες Μέι και Κόρμπιν
Ο μεγάλος κερδισμένος των ευρωπαϊκών εκλογών θα είναι ο δημοκόπος λαϊκιστής Φάρατζ, καθώς και τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα – στην Αγγλία κυρίως οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι ● Σε μια κατάσταση υπνικής παράλυσης...
Ολική διάβρωση του πολιτικού τοπίου και οι ευθύνες Μέι και Κόρμπιν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ψυκτικοί από το Περιστέρι και η πραγματικότητα
Οταν αποδεχόμαστε ότι το σημείο εκκίνησης, δηλαδή η διαμονή στο Περιστέρι, επικαθορίζει τις επαγγελματικές πρακτικές των κατοίκων, βρισκόμαστε σε κενό πολιτικής ή σε μια πολιτική που όχι μόνο παράγει τις...
Οι ψυκτικοί από το Περιστέρι και η πραγματικότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεγαλύτερος εχθρός η αποχή
Στην Ευρώπη, σήμερα, το αδύναμο, «άλλο» που επιχειρείται να στοχοποιηθεί είναι ο πρόσφυγας και ο μετανάστης. Αλλά όχι μόνο. Είναι ο αλλόθρησκος, ο διαφορετικός, εκείνος που διεκδικεί την ελευθερία της...
Μεγαλύτερος εχθρός η αποχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ευρωεκλογές και τα μυστήριά τους
Αν Βρετανός πολίτης μπορούσε να ρωτήσει το Μαντείο των Δελφών πόσες πιθανότητες υπάρχουν, σε πείσμα του Brexit, να γίνουν τον Μάιο ευρωεκλογές στη χώρα του, θα λάμβανε χωρίς αμφιβολία την απάντηση «ήξεις...
Οι ευρωεκλογές και τα μυστήριά τους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τη Ζυρίχη του Τσόρτσιλ στο σήμερα
Η ανασύνταξη της Ευρώπης μετά τον πόλεμο στηρίχτηκε στον στοχασμό για τον άνθρωπο. Τα ανθρώπινα δικαιώματα, και εν τέλει το ίδιο το δικαίωμα στη ζωή, γίνονται ιδεολογικό και ηθικό όχημα για την αλλοίωση των...
Από τη Ζυρίχη του Τσόρτσιλ στο σήμερα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας