Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Αγαπημένη...»
AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Αγαπημένη...»

  • A-
  • A+

Κανένα «μεγάλο κείμενο» δεν θα είχε γραφτεί αν «οι λέξεις στο χαρτί» δεν επιχειρούσαν να προκαλέσουν, να διευρύνουν και τελικά να τροποποιήσουν την εμπειρία και τη γνώση μας για την πραγματικότητα. Καμιά λέξη στο χαρτί δεν θα ήταν άξια να επιβιώσει αν δεν μας έπαιρνε από το χέρι και δεν μας έφερνε αντιμέτωπους με την ιστορική στιγμή που μας λαχαίνει και τα ερωτήματα που αυτό το κινούμενο στοίχημα μπροστά στην ομορφιά και στην ασχήμια δίποδο πλάσμα αενάως γεννά.

Τούτον τον Αύγουστο (ανάμεσα σε τόσα άλλα) ο πλανήτης ξημέρωσε με την είδηση του θανάτου της Τόνι Μόρισον. Για τη λογοτεχνική ανθρωπότητα χάθηκε μια (κυριολεκτικά) τεράστια μορφή. Για τον δικό μου μικρόκοσμο χάθηκε μια πατρίδα...

Κανείς και καμιά δεν είχε δικαίωμα να γράφει τόσο καλά. Κανείς και καμιά δεν είχε το δικαίωμα να συγκινεί τόσο. Κανείς και καμιά δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει τόσο πυκνά, τόσο εξαιρετικά την αλληγορία για να μιλήσει για τη φυλή της, για το φύλο της, για την πόλη της, για την τάξη της, ξεπερνώντας τα για να μιλήσει στο τέλος για μας και για τη γη μας...

Κανείς και καμιά δεν είχε το δικαίωμα να σου κόβει κυριολεκτικά την ανάσα, όχι από βία ή από τη χυδαιότητα του μίσους, αλλά από τον απίστευτο λυρισμό που ξέπλενε ως ωκεανός τις σκοτεινές από την αληθινή ιστορία μας σελίδες.

Γιατί αν το σκεφτούμε η «ιερότερη» λειτουργία της γραφής είναι να μπαίνει σφήνα στις κυρίαρχες ρητορικές δίνοντας φωνή σε όσους δεν έχουν. Κι η Μόρισον, ιέρεια του ανίερου, αποηρωοποίησε τη λευκή αστική Αμερική φωτίζοντας μια υπαρκτή, δύσκολη κι αγαπημένη άλλη που ξεβόλευε και τα δικά μας στερεότυπα γι’ αυτήν.

Κανείς και καμιά δεν μπορούσε να χρησιμοποιεί μια τόσο πυκνή γραφή που έπρεπε κυριολεκτικά να παραμερίσεις τα κλαδιά και τα αγριόχορτα της πολυδαίδαλης ανθρώπινης ιστορίας για να βρεις και να πάρεις έναν χώρο ανάσας. Και όμως. Το έκανε η ίδια. Η Τόνι Μόρισον. «Η Αγαπημένη». Εκανε γιογιό ένα ολόκληρο φυλετικό, έμφυλο, ταξικό και ακαδημαϊκό κατεστημένο, όντας 10πλάσια καλή για να πάρει Νόμπελ (εκκινώντας στη ζωή ως προλετάρια, μαύρη και γυναίκα) τις δεκαετίες που το Νόμπελ είχε σοβαρότητα μεγάλη και ουσιαστικότερο ανταγωνισμό. Σε έναν κόσμο (κακά τα ψέματα, κι αυτό περιλαμβάνει κι εμάς και τους φίλους μας) μετριοτήτων υπήρξε Εξαιρετική. Πώς να την ευχαριστήσεις. Πώς να την αποχαιρετήσεις... Αλλά δεν χρειάζεται. Θα βρίσκεται πάντα εδώ. Στο ράφι της βιβλιοθήκης σου. Και θα συνομιλεί μαζί σου στα δύσκολα. Ως το Τέλος.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί, Σκούρτη
Στην κηδεία του Γιώργου Σκούρτη διαπιστώσαμε με έκπληξη ότι βασικοί θεατρικοί κρατικοί φορείς δεν είχαν στείλει ούτε στεφάνι. Το ίδιο ισχύει και για τα ιδιωτικά θέατρα. Αλλά κι ο χώρος του βιβλίου έκανε πάταγο...
Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί, Σκούρτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Καλές παραστάσεις στον Αδη, Μπαρμπα-Τζωρτζ!
Ο ξεροκέφαλος Γιώργος Σκούρτης, που όλα ήθελε να γίνονται όπως τα είχε σκεφτεί αυτός και που οποιαδήποτε αλλαγή τού προκαλούσε εκνευρισμό και επιθετικότητα και γινόταν άδικος, ήταν παρ’ όλα αυτά ένας πολύ...
Καλές παραστάσεις στον Αδη, Μπαρμπα-Τζωρτζ!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κληρονομιά μιας προοδευτικής ιστοριογραφίας
Οι νεκρολογίες μάς θύμισαν τα μονοπάτια βίου τους, τη διανοητική τους προσφορά, τους τρόπους με τους οποίους συνεισέφεραν σε ό,τι καταλαβαίνουμε σήμερα ως Ιστορία. Ωστόσο, οι νεκρολογίες είναι μια πρακτική που...
Η κληρονομιά μιας προοδευτικής ιστοριογραφίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Il Candelato...
Εμαθα τον θάνατο του Λουκά Θεοχαρόπουλου, παλιού στελέχους του Κέντρου Σοσιαλιστικών Μελετών και δοκιμιογράφου σε διάφορα περιοδικά λόγου και τέχνης, από την ποιήτρια Φλώρα Ορφανουδάκη. Σκέφτομαι τώρα πόσο οι...
Il Candelato...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τελικά ο Τζέιμς Τζόυς έμεινε στη Ζυρίχη
Ο Τζέιμς Τζόυς πέθανε στη Ζυρίχη στις 13 Ιανουαρίου του 1941, όπου και ήταν γραφτό του να ταφεί. Σύμφωνα με βιογραφία του από τον Ρίτσαρντ Έλλμαν, ο λόγος ίσως να βρίσκεται στα οικογενειακά του προβλήματα, στο...
Τελικά ο Τζέιμς Τζόυς έμεινε στη Ζυρίχη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οχι ακόμα!…
Επηρεασμένη ακόμα απ’ την πρόσφατη απώλεια του Δημήτρη Μαρωνίτη ένιωσα πως ο άνθρωπος αυτός ίσως ήταν για μένα κάτι περισσότερο απ’ ό,τι μέχρι τώρα είχα σκεφτεί. Ανάμεσα στα «τι κάνεις;» και στα «τι κάνετε;»,...
Οχι ακόμα!…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας