Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θανατική ποινή
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θανατική ποινή

  • A-
  • A+

«Να επιβάλλεται θανατική ποινή σε όσους διαπράττουν εγκλήματα μίσους και μαζικές δολοφονίες». Αυτή ήταν η βασική αντίδραση του Ντ. Τραμπ απέναντι στα δύο πολύνεκρα και τραγικά περιστατικά στο Οχάιο και στο Τέξας, στις ΗΠΑ. Δεν χρειάζεται να επαναλάβω τους φοβερούς αριθμούς των θυμάτων. Η «Εφ.Συν.» δημοσίευσε στοιχεία, ο Τ. Παππάς τα συνόψισε σε άρθρο (10-11 Αυγ. 2019) και πρόσθεσε το εντυπωσιακό νούμερο: στις ΗΠΑ αντιστοιχούν 1,2 όπλα ανά κάτοικο.

Με πρώτη ματιά η αναζήτηση αιτίων προσκρούει στον φαύλο κύκλο. «Η κότα γέννησε τ’ αυγό ή το αυγό την κότα;» Η άνετη οπλοφορία, δηλαδή, και η συμβολική ανατίμηση της αξίας της ανθρωποκτονίας (έσχατη και αποτελεσματικότερη όλων λύση!) αυξάνουν τις δολοφονίες ή μήπως ισχύει το αντίστροφο, όπως φαίνεται να πιστεύει ο Ντ. Τραμπ; Η αναζήτηση αιτίων προφανώς είναι και δυνατή και πολύτιμη. Η ύπαρξη τόσων χωρών που κατήργησαν τη θανατική ποινή και μετρούν πλέον λιγότερες δολοφονίες με τις στατιστικές τους δίνει μια πρώτη βέβαιη απάντηση. Υπάρχει όμως και ένας εξίσου ασφαλής και πολύ συντομότερος δρόμος για να βρούμε τη σωστή. Η ανάλυση του μηνύματος.

Πραγματικά, το συμβολικό μήνυμα ότι μια θανάτωση (ποινή) φέρνει την κάθαρση λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Πρώτα στο ατομικό-ψυχολογικό. Ο πολίτης μαθαίνει ότι ο σκοτωμός είναι η απόλυτη και καθαρή λύση. Το μαθαίνει πανηγυρικά και δημόσια, σήμερα πιο κομψά μέσω του Τύπου, στο παρελθόν είχαμε τον δήμιο στην κεντρική πλατεία ή την κρεμάλα στο περίοπτο δέντρο.

Ο συνειρμός «θανάτωση ίσον αποτελεσματική λύση» λειτουργεί φυσικά έναντι πάντων. Εμπνέει όχι μόνο κρατικούς δήμιους, αλλά και μαφιόζους και περιστασιακούς νταήδες τη στιγμή της δράσης. Η δύναμη των συνειρμών είναι άλλωστε αναγνωρισμένη ήδη από τους κλασικούς (Φρόιντ, Σκίνερ), ενώ και τα σκυλάκια του Παβλόφ έχουν γίνει διάσημα. Ο συνειρμός καθορίζει συμπεριφορές πολύ ταχύτερα απ’ όσο τα επιχειρήματα.

Το μήνυμα λειτουργεί εξίσου δραστικά όμως και σ’ ένα δεύτερο επίπεδο, συλλογικό-πολιτικό. Κλασικός ήδη της Κοινωνιολογίας ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν έχει παρατηρήσει πόσο η εξοικείωση με μια ιδέα συμβάλλει στην αναπαραγωγή της και στη διάδοση. Στην πολιτική τα πράγματα είναι ακόμη σαφέστερα. Η ιδέα ότι η βία αποτελεί πρώτη επιλογή και πανάκεια για κάθε κοινωνική «νόσο», μαζί με την προσήλωση σε μια κοινή πατριαρχική καταγωγή (κοινό αίμα), ορίζει τον σκληρό πυρήνα της Ακροδεξιάς.

Τα συνθήματα και οι εκκλήσεις για θανατική ποινή επομένως δεν αποπροσανατολίζουν απλώς από ενεργά αίτια και αποτελεσματικές λύσεις. Χαρακτηρίζουν τον ρατσισμό και την Ακροδεξιά, φορτίζουν τα αποθέματά της σε μίσος και απανθρωπιά και την ενισχύουν.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ, πρ. βουλευτής

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορική η δίκη, ορατά τα αποτελέσματα
Η δίκη της Χ.Α. προχωράει: δεκάδες μάρτυρες, πολλά στοιχεία, πλούσια δικογραφία. Σημαντική η κατάθεση του πρώην χρυσαυγίτη Σταύρου, σπουδαίοι οι μάρτυρες κατηγορίας που ακολουθούν, κρίσιμα τα αναγνωστέα που θα...
Ιστορική η δίκη, ορατά τα αποτελέσματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δύναμη των κινημάτων απέναντι στον Τραμπ
Είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε σε ποιο βαθμό ο πρόεδρος Τραμπ θα υλοποιήσει τις προεκλογικές του υποσχέσεις και, εν τέλει, πόσες από αυτές θα κατορθώσει να κάνει πράξη. Το σίγουρο είναι ότι καθημερινά,...
Η δύναμη των κινημάτων απέναντι στον Τραμπ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προεκλογική φαντασμαγορία
Η διπλωματική προεκλογική φαντασμαγορία που προωθεί ο Τραμπ είχε καταστεί εδώ και καιρό ασύμβατη με την παραμονή του Μπόλτον ως επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Προεκλογική φαντασμαγορία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αφγανικό σταυρόλεξο
Ουδείς αμφιβάλλει ότι το σχέδιο συμφωνίας ΗΠΑ-Ταλιμπάν, που προβλέπει την άμεση αποχώρηση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών και το κλείσιμο πέντε βάσεων σε...
Αφγανικό σταυρόλεξο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προτεραιότητες και διλήμματα της πολιτικής Τραμπ στη Μ. Ανατολή 
Υπάρχει η εντύπωση ότι η διακυβέρνηση Τραμπ έχει έναν απροσδόκητο και αλλοπρόσαλλο χαρακτήρα που δημιουργεί έντονη δυσπιστία σε αντιπάλους και συμμάχους. Αν όμως εξετάσουμε πιο προσεκτικά τις κινήσεις, θα...
Προτεραιότητες και διλήμματα της πολιτικής Τραμπ στη Μ. Ανατολή 
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η λαϊκιστική Ακροδεξιά δεν χωράει στην Ελλάδα
Το ακροδεξιό λαϊκιστικό κίνημα μπορεί να έχει απλώσει τα δίχτυα του ακόμη και σε χώρες όπως η Σουηδία ή η Δανία, αλλά ευτυχώς δεν έχει αγκαλιάσει άλλες χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και εν μέρει η Ισπανία.
Η λαϊκιστική Ακροδεξιά δεν χωράει στην Ελλάδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας