Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ιστορική μελέτη πίσω από μια βιογραφία

«Πέτρος Σωκράτους Κόκκαλης (1896-1962)» (Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη): Φως σε μια κρίσιμη περίοδο

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ιστορική μελέτη πίσω από μια βιογραφία

  • A-
  • A+

Ενα νέο βιβλίο ήρθε, πολύ πρόσφατα, να εμπλουτίσει τη βιβλιογραφία σε σχέση αφενός με τη βιογραφία του γιατρού Πέτρου Σωκράτους Κόκκαλη και αφετέρου με τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές πτυχές της περιόδου που εκείνος έδρασε και γενικότερα έζησε.

Πρόκειται για το βιβλίο του αναπληρωτή καθηγητή Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Θανάση Χρήστου, «Πέτρος Σωκράτους Κόκκαλης (1896-1962). Ο αστός επαναστάτης ιατρός από τον αντιβενιζελισμό στον λενινισμό» (ελδόσεις Α.Α. Λιβάνη), το οποίο προλογίζει ο Πέτρος Σωκρ. Κόκκαλης, ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Κόκκαλη και χαιρετίζει ο Σωκράτης Πέτρου Κόκκαλης, επιχειρηματίας και πρόεδρος του Ιδρύματος Κόκκαλη.

Η έκδοση αποτελεί καρπό, επί της ουσίας, των αποτελεσμάτων της ενδελεχούς, πολύπλευρης και τεκμηριωμένης έρευνας καθώς και της προσεγμένης γραφίδας του καθηγητή Θανάση Χρήστου, η οποία ξεκίνησε το 2003 και ολοκληρώθηκε με την παρούσα έκδοση του βιβλίου, τα κείμενα του οποίου εκτείνονται σε 510 σελίδες.

Σε κάθε περίπτωση, τα γραφόμενα δεν περιορίζονται μόνο στο πλαίσιο της βιογραφικής παρουσίασης του Πέτρου Σωκράτους Κόκκαλη, αλλά επιδέχονται αξιοποίηση στο πλαίσιο συνολικότερων ιστορικών μελετών. Το αποτέλεσμα είναι ένα βιβλίο που μπορεί να το αναγνώσει κάθε πολίτης και που φωτίζει τη διαδρομή όχι μόνο ενός ανθρώπου, αλλά μιας ολόκληρης περιόδου μισού αιώνα και πλέον, στην οποία αποτυπώνονται οι πολιτικές εξελίξεις και οι κοινωνικές μεταβολές κατά τη μεσοπολεμική περίοδο και κατά τον μεταπολεμικό κόσμο.

Ετσι, ο αναγνώστης μπορεί να προσεγγίσει, συγκριτικά με το παρελθόν, το ιδεολογικοπολιτικό υπόβαθρο της σύγχρονης εποχής. Πολύπλευρη προσωπικότητα ο Πέτρος Κόκκαλης, και η βιογραφία του διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία για μια ιστορική ανάπλαση μιας ολόκληρης εποχής, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, ευστόχως, ο συγγραφέας.

Σπουδές στην Ευρώπη, κοσμοπολιτισμός, συμμετοχή στον Εθνικό Διχασμό και τον Εμφύλιο, επαφές με σπουδαίες εγχώριες και διεθνείς προσωπικότητες της πολιτικής, της επιστήμης και των τεχνών, σημαντική δράση στην Κατοχή και την Αντίσταση, συμμετοχή σε ιδεολογικές διεργασίες και μεταβολές, ριζοσπαστικές απόψεις και ιατρικά επιτεύγματα, οξυδέρκεια και δημιουργικότητα, συνθέτουν τις βασικές πτυχές μιας βαθιάς ιστορικής φυσιογνωμίας και μιας σημαντικής, από κάθε άποψη, προσωπικότητας για τον ελληνισμό.

Επεκτείνοντας τα προαναφερθέντα, διακρίνει κανείς στο βιβλίο τρία βασικά κεφάλαια, στα οποία αναπτύσσονται τα σχετικά με τη γέννηση και τον οικογενειακό βίο του Πέτρου Κόκκαλη καθώς και τις ακαδημαϊκές του δραστηριότητες στο Βερολίνο.

Στην ίδια κατεύθυνση, το τρίτο κεφάλαιο πραγματεύεται τις επιστημονικές και πολιτισμικές σχέσεις του Πέτρου Σωκρ. Κόκκαλη με τη Σοβιετική Ενωση στα κρίσιμα χρόνια της πολιτικής υπερορίας του (1949-1962). Συμπληρωματικά, πολύτιμο για τον αναγνώστη και για την οριοθέτηση της πολύπτυχης πορείας του Πέτρου Σωκρ. Κόκκαλη είναι το Χρονολόγιο των σημαντικότερων σταθμών του βίου, του έργου και της εποχής του.

Μέσα, λοιπόν, σε αυτό το περιβάλλον, βασισμένο στα ανωτέρω πολιτικά δεδομένα καθώς και σε κοινωνικά και ακαδημαϊκά στερεότυπα, φωτίζονται στο βιβλίο και ειδικότερα στο πλούσιο Παράρτημα, 21 τεκμήρια Ιστορίας για τον Πέτρο Σωκρ. Κόκκαλη.

Συγκεκριμένα, ο συγγραφέας παραθέτει πολύτιμα αρχειακά τεκμήρια με τα οποία μπορεί ο αναγνώστης να εμβαθύνει στην ανάλυση της προσωπικής πορείας και της δημόσιας δράσης του Πέτρου Σωκρ. Κόκκαλη. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις συνεντεύξεών του, άρθρων του, κειμένων του από το Σημειωματάριό του, βιογραφικών του, καθώς και άρθρων προσωπικοτήτων για τον βιογραφούμενο, όπως του Στρατή Τσίρκα, της Ρόζας Ιμβριώτη, του Μενέλαου Λουντέμη και του Δημήτρη Χατζή.

Το Παράρτημα συμπληρώνεται από Πίνακες Γενεαλογικής Διαδοχής, Ευρετήρια προσώπων, όρων και τόπων καθώς και από πλούσιο Φωτογραφικό Οδοιπορικό.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα βιβλίο άψογο και από εκδοτική και από τεχνική άποψη, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλα τα βιβλία του εκδοτικού οίκου Α.Α. Λιβάνης.

Επίσης, σε σχέση με το περιεχόμενο, είναι ένα ευρύτερο σύνολο πτυχών της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, ανάλογο πάντοτε με τις διαφορετικές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές πραγματικότητες που βίωσε ο Πέτρος Κόκκαλης αλλά και με τις στιγμές, όπου η ζωή του εντάσσεται. Κατ’ επέκταση, το βιβλίο δεν μελετά μόνο τον βίο και την επαγγελματική ή πολιτική πορεία του Πέτρου Κόκκαλη και τον αντίκτυπο αυτών σε ένα ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, αλλά, ταυτόχρονα, αναδεικνύει, επιτυχώς, την εποχή που έζησε καθώς και τις αντίστοιχες ιδεολογικές διεργασίες, τις πολιτικές εξελίξεις και τις πανεπιστημιακές πρακτικές.

Θα έλεγε κανείς ότι το βιβλίο απαντά σε ιστορικά διλήμματα, αποτελεί χρήσιμο ερμηνευτικό εργαλείο των σύγχρονων γεγονότων και περιγράφει μια εποχή, γεμάτη με ποικίλες εναλλαγές, ακαδημαϊκές επιτυχίες και ιδεολογικές διεργασίες. Χωρίς αμφιβολία, το βιβλίο είναι μια εξαιρετική ισορροπία ανάμεσα στη δημόσια και την ιδιωτική ιστορία, προσφέροντας εμπειρίες μέσα από τις πολύπλευρες και πολυσήμαντες διαδρομές της ιστορίας μιας σημαντικής προσωπικότητας όπως του Πέτρου Σωκράτους Κόκκαλη.

* Επίκουρος καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια εμπεριστατωμένη μελέτη για τον λαϊκισμό
Η νέα σειρά βιβλίων 96plus από το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο έχει στόχο να προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό βιβλία χρηστικά και έγκυρα, παρεμβάσεις σε ζητήματα αιχμής που είναι (χάρη και στο σχετικά μικρό...
Μια εμπεριστατωμένη μελέτη για τον λαϊκισμό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάνω, κάτω, ανάμεσα στις γραμμές
Να ζητάς από έναν συγγραφέα να σου πει γιατί γράφει είναι σαν να ρωτάς ένα ψάρι γιατί κολυμπά. Κατά τα τέλη της τελευταίας δεκαετίας του 20ού αιώνα, πίνοντας καφέ στο σπίτι του φίλου μου συγγραφέα Κ., τον...
Πάνω, κάτω, ανάμεσα στις γραμμές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γράφοντας βιβλία
Η αξίωση ότι μπορείς να διδάξεις τη συγγραφή είναι απατηλή όσο και η οπορτουνιστική ιδέα σύμφωνα με την οποία «όλοι γράφουν». Αντίθετα, είναι λίγοι αυτοί που γράφουν: όπως είναι και λίγοι αυτοί που διαβάζουν....
Γράφοντας βιβλία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο σκηνοποιητής
«Η υπογραφή δεν είναι η ένδειξη ενός προσώπου, είναι η παρακινδυνευμένη διαμόρφωση μιας επικράτειας». Και προφανώς δεν πρόκειται για τη θνήσκουσα χώρα μου, αλλά για την επικράτεια που εγκαθιδρύει ο δεύτερος...
Ο σκηνοποιητής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαβάζοντας βιβλία(*)
Δεν διαβάζουν βιβλία και λόγω ατάλαντων συγγραφέων. Μετά, γιατί δεν είναι της μόδας. Γιατί κυριαρχεί το κουτσομπολιό. Γιατί η συγκεχυμένη, μπερδεμένη, εκκωφαντική τηλεοπτική πάρλα υποβαθμίζει την προσοχή που...
Διαβάζοντας βιβλία(*)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην ώρα τους
Ωρα, ονομάζει ο Θάνος Σταθόπουλος το σημειωματάριό του από τις εκδόσεις Ικαρος διότι μην ξεχάσετε να μου επιστρέψετε το μολύβι μου, όπως θα πει η Μαντάμ Σωσά στον Χανς Κάστορπ στο Μαγικό Βουνό.
Στην ώρα τους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας