Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Κίνα μπροστά σε καθοριστικές αποφάσεις

Στιγμιότυπο από την ειρηνική κατάληψη στο αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ που διέλυσε βίαια η αστυνομία.

AP PHOTO
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Κίνα μπροστά σε καθοριστικές αποφάσεις

  • A-
  • A+
Εάν ο Σι Τζινπίνγκ πνίξει στο αίμα την εξέγερση στο Χονγκ Κονγκ, είναι βέβαιο ότι η Κίνα θα χάσει την Ταϊβάν. Καιρός να σκεφτεί καλά ο Κινέζος πρόεδρος ποια στρατηγική θ’ ακολουθήσει για το διαχρονικό κι όχι μικρόχρονο καλό της χώρας του.

Απέναντι στις μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας του φιλοδημοκρατικού πνεύματος των πολιτών του Χονγκ Κονγκ εναντίον της κινεζικής «δικτατορίας», ο Κινέζος προεδρος Σι Τζινπίνγκ δεν ξέρει πώς να δράσει. Οι ώς τώρα κινήσεις του, πέρα από όποια ρητορική, δείχνουν αβεβαιότητα. Η κοινή πολιτική λογική λέει ότι του μένουν τρεις βασικές λύσεις, μεταξύ των οποίων πρέπει να βρει τη διέξοδο στο πρόβλημα.

Η πρώτη λύση είναι η βίαιη στρατιωτική αντιμετώπιση των διαδηλώσεων. Οπως δηλαδή στις 4 Ιουνίου του 1989, στην κεντρική πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου, η κινεζική ηγεσία κατέπνιξε στο αίμα την ειρηνική καθιστική διαδήλωση των φοιτητών που ζητούσαν δημοκρατική ελευθερία στη χώρα, έτσι και τώρα ο Κινέζος πρόεδρος θα μπορούσε να πνίξει και πάλι βίαια στο αίμα τη μαζική αντίδραση των πολιτών του Χονγκ Κονγκ.

Μια τέτοια αντίδραση δεν είναι δύσκολη στρατιωτικά για το Πεκίνο. Διαθέτει όλα τ’ αναγκαία μέσα για να το κάνει επιτυχώς. Ομως αυτή η αντιδημοκρατική συμπεριφορά εγκυμονεί γεωπολιτικούς κινδύνους.

Τότε, το 1989, οι δυτικοί είχαν επιβάλει αρχικά σκληρές κυρώσεις στην Κίνα με ένα στρατιωτικό εμπάργκο που ισχύει ώς σήμερα. Στη συνέχεια όμως «ξέχασαν» την σφαγή της Τιενανμέν, πιστεύοντας ότι η πολυπόθητη αλλαγή στο κινεζικό σύστημα θα επέρχετο χάρη στη μεγάλη βιομηχανική ανάπτυξη της Κίνας, την οποία και δεν δίσταζαν τότε ν’ αποκαλούν «εργαστήριο του Κόσμου».

Το 2001 μάλιστα δεν δίστασαν ή μάλλον έσπευσαν να τη βάλουν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, χωρίς βέβαια να προβλέψουν ότι ο ασιατικός γίγαντας θα εκμεταλλευόταν υπέρ του την ελεύθερη ανταλλαγή, μην επιτρέποντας ταυτόχρονα σε κανέναν από τους δυτικούς συνεταίρους του να ριζώσουν τις τράπεζές τους ή τις ασφαλιστικές εταιρείες τους στο κινεζικό έδαφος. Αν κι έβλεπαν οι δυτικοί ότι η Κίνα δεν εφάρμοζε κανένα κράτος δικαίου στη χώρα της, εν τούτοις αφελώς πίστεψαν ότι η χώρα αυτή θα εφάρμοζε με ακρίβεια τους διεθνείς κανόνες και νομοθεσία.

Μετά όμως την «κινεζική» εμπειρία τους οι δυτικοί δεν είναι πλέον διατεθειμένοι να δείξουν την ίδια ανεκτική συμπεριφορά απέναντι στο αυτοκρατορικό καθεστώς της Κίνας, όπως έδειξαν στις αρχές του 2000. Ηδη είναι γνωστό ότι μετά τη σκληρή γραμμή Τραμπ, που επεβλήθη από το 2018 στο Νταβός, η Δύση δεν ανέχεται πλέον καμία κλοπή της τεχνολογίας της από την Κίνα.

Επίσης γεωπολιτικά δεν αποδέχονται οι δυτικοί το ότι το Πεκίνο έχει επιβάλει την κυριαρχία της στα νότια της θάλασσας της Κίνας, περιφρονώντας το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Γι’ αυτό κι είναι έτοιμοι να πουλήσουν εύκολα όπλα σ’ όποια ασιατική χώρα σηκώνει κεφάλι κι αμφισβητεί το Πεκίνο, όπως έκαναν για παράδειγμα ήδη με τον σκληρό αντίπαλο των Κινέζων, το Βιετνάμ.

Για όλους αυτούς τους λόγους η στρατιωτική επιλογή δεν θα ήταν εύκολη αυτήν τη φορά για την Κίνα. Θα ήταν μια περιπέτεια με πολλούς κινδύνους, μιας και η οικονομία της ήδη υποφέρει από την τελωνειακή «τιμωρία» των προϊόντων της που της επιβάλλει ο Τραμπ. Κι ακόμα σε περίπτωση χρήσης βίας στο Χονγκ Κονγκ και συνεπώς παραβίασης της συμφωνίας του 1997 με τους Βρετανούς «μία χώρα, δύο συστήματα», θα μπορούσε να υποστεί ένα εμπάργκο πολύ πιο επώδυνο και σκληρό από τη Δύση.

Η δεύτερη λύση είναι η πολιτική του «εκφυλισμού». Που σημαίνει να ξαναγίνει χρήση της στρατηγικής η οποία είχε εφαρμοστεί το 2014, τότε που η φοιτητική εξέγερση «της ομπρέλας» υπέρ του εκδημοκρατισμού της εκτελεστικής εξουσίας του Χονγκ Κονγκ από την κινεζική επιρροή ατόνησε προοδευτικά με το πέρασμα του καιρού. Με τη διαφορά όμως ότι τώρα η εξέγερση απλώθηκε σε όλες τις κοινωνικές τάξεις και τους συνεταιρισμούς, μ’ εξαίρεση τις περίφημες μαφιόζικες «τριάδες» που ‘ναι πάντα πιστές στην υπηρεσία τις κινεζικής εξουσίας. Κοντολογίς τα 7.000.000 των κατοίκων του Χονγκ Κονγκ δεν δείχνουν ότι θα υποχωρήσουν εύκολα αυτή τη φορά.

Η τρίτη λύση θα ήταν να βρει την ευκαιρία η Κίνα να μεταρρυθμίσει το σύστημα του Κομμουνιστικού Κόμματος και να ιδρύσει επιτέλους ένα πραγματικό κράτος δικαίου στην επικράτειά της. Αλλά ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δεν φαίνεται να είναι αυτής της λογικής.

Από τη νεότητά του υπήρξε πάντα μαθητής της σκληρής γραμμής του Κομμουνιστικού Κόμματος. Κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης ήταν πιστός οπαδός των σκληρών, αν και ο πατέρας του υπέστη αδίκως διώξεις από τους ακραίους και φανατικούς. Αργότερα μάλιστα, όταν ήταν στην ανώτατη εξουσία, ήταν αυτός ο οποίος κατάργησε τον όρο που είχε θέσει ο Μάο και ο οποίος περιόριζε σε δύο θητείες, κάθε μία των πέντε χρόνων, την προεδρική περίοδο διακυβέρνησης.

Ξέρει άρα ο Σι Τζινπίνγκ ότι στην Ιστορία οι αυτοκράτορες είχαν πάντα κακό τέλος; Ξέρει ότι οι μεγάλοι άντρες της Ιστορίας δεν υπηρέτησαν ποτέ τα προσωπικά τους συμφέροντα αλλά αυτά της πατρίδας τους βάζοντας τις βάσεις ισχυρών και διάρκειας δημοκρατικών θεσμών, όπως για παράδειγμα έκαναν ο Τζορτζ Ουάσινγκτον ή ο Κάρολος ντε Γκολ; Είναι πολύ πιθανόν να το ξέρει γιατί είναι ένας ηγέτης υποψιασμένος και ενημερωμένος.

Μπορεί όμως να μη θέλει να δεχτεί αυτή την ιστορική αλήθεια, γιατί έχει τυφλωθεί από την επιθυμία του να κάνει τη χώρα του πρώτη παγκόσμια αναμφισβήτητη δύναμη ώς το 2049, ημερομηνία των γενεθλίων των εκατό χρόνων από την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν θα ‘ταν ο πρώτος ή ο τελευταίος πολιτικός άντρας που καταστράφηκε από την «Υβρι» του, όπως μας περιγράφει κι αναφέρει τόσο σωστά ο Θουκυδίδης. Εχει άλλωστε μπροστά του το σύγχρονο παράδειγμα της Ρωσίας.

Πνίγοντας στο αίμα το Ντονμπάς η Μόσχα έχασε την Ουκρανία. Εάν κάνει κάτι ανάλογο στο Χονγκ Κονγκ, η Κίνα είναι βέβαιο ότι θα χάσει την Ταϊβάν. Καιρός να σκεφτεί καλά ο Κινέζος πρόεδρος ποια στρατηγική θ’ ακολουθήσει για το διαχρονικό κι όχι μικρόχρονο καλό της χώρας του.

*Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης στο Παρίσι, συγγραφέας, εικαστικός

ΑΠΟΨΕΙΣ
Διπλή πρόκληση
Διπλή πρόκληση για το Πεκίνο συνιστά η παρατεταμένη εξεγερσιακή αναταραχή στο Χονγκ Κονγκ, καθώς όλες οι επιλογές και μορφές καταστολής εμπεριέχουν υψηλό ποσοστό κινδύνων.
Διπλή πρόκληση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι συμβαίνει στο Χονγκ Κονγκ;
Πάνω από μια δεκαετία έχει ανοίξει ένας παγκόσμιος διάλογος σχετικά με την κυρίαρχη δύναμη για τον 21ο αιώνα. Στο πλαίσιο αυτού του διαλόγου η Κίνα παρουσιάζεται ως η επικρατέστερη υποψήφια και οι ΗΠΑ ως η...
Τι συμβαίνει στο Χονγκ Κονγκ;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το στοίχημα της σταθερότητας
Η ισχύς της Κίνας είναι εμφανής, αυτό άλλωστε ήταν και το μήνυμα των επετειακών εορτασμών. Ομως η νέα κορύφωση των διαδηλώσεων στο Χονγκ Κογκ θέτει το ερώτημα αν υπάρχει μια δυναμική αποσταθεροποίησης.
Το στοίχημα της σταθερότητας
ΑΣΙΑ/ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ
Πύραυλοι στο Πεκίνο, σφαίρες στο Χονγκ Κονγκ
Ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη στο Πεκίνο η στρατιωτική παρέλαση για την 70ή επέτειο από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, επεισόδια σημειώνονταν στην πρώην βρετανική αποικία κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.
Πύραυλοι στο Πεκίνο, σφαίρες στο Χονγκ Κονγκ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γι’ αυτό δεν θα λυθεί ποτέ το «πρόβλημα» των Εξαρχείων
Ακόμα και αν με κάποιο τρόπο η Δεξιά ξεμπέρδευε με εμάς ως συγκεκριμένα πρόσωπα και ομάδες, άλλα πρόσωπα και άλλες ομάδες θα εμφανίζονταν στη θέση μας, χωρίς καν να έχουμε μεριμνήσει εμείς γι’ αυτό. Θα...
Γι’ αυτό δεν θα λυθεί ποτέ το «πρόβλημα» των Εξαρχείων
ΑΣΙΑ/ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ
Μια ανθρώπινη αλυσίδα υπέρ της δημοκρατίας στο Χονγκ Κονγκ
Χιλιάδες αντικυβερνητικοί διαδηλωτές στο Χονγκ Κονγκ στάθηκαν ο ένας πίσω από τον άλλο κατά μήκος τριών οδικών αρτηριών στο νησί Χονγκ Κονγκ, όπως επίσης στο Νιου Τεριτόρις και τη χερσόνησο Καουλούν,...
Μια ανθρώπινη αλυσίδα υπέρ της δημοκρατίας στο Χονγκ Κονγκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας