Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι κλειστές πόρτες του Σαρτρ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι κλειστές πόρτες του Σαρτρ

  • A-
  • A+

Ενώ διάβαζα την κωμωδία «Κεκλεισμένων των θυρών» του Σαρτρ, έκανα κάποιες παρατηρήσεις. Οι τρεις πρωταγωνιστές που τυραννιούνται στην υπαρξιακή τους κόλαση, κατάλληλα διακοσμημένη με λίγα έπιπλα και πολλή φιλοσοφία από τον Σαρτρ, προσπαθούν να εξηγήσουν πώς κατέληξαν εκεί, σε εκείνον τον απαίσιο τόπο χωρίς διέξοδο, και αφήνονται σε ένα είδος παιχνιδιού της αλήθειας, βγάζοντας στην επιφάνεια το παρελθόν τους και τα λάθη που έκαναν όταν ήταν ακόμη ζωντανοί.

Ο πρώτος είναι ο Γκαρσίν, ένας ειρηνιστής δημοσιογράφος και συγγραφέας, που γεννήθηκε και έζησε στο Ρίο. Η δεύτερη είναι η Ινές, μια κακιά λεσβία που ερωτεύεται τη γυναίκα του ξαδέλφου της. Η τρίτη είναι η Εστέλ, μια σνομπ, πολύ όμορφη, πολύ ξανθιά και πολύ σικ. Η ζωή της είναι ένα ατέλειωτο ρομάντσο. Αυτοί είναι οι τρεις κολασμένοι που μας διηγείται ο Σαρτρ.

Στην κλειστοφοβική αστική κόλαση του Σαρτρ, περισσότερο από τους πρωταγωνιστές και τις ιστορίες τους μιλάνε οι ιδέες του Σαρτρ. Μπαίνουν στη σκηνή όλα τα κλασικά θέματα του γαλλικού υπαρξισμού της δεκαετίας του 1950, με αποκορύφωση την κραυγή που είναι ένα αληθινό coup de théâtre: «Η κόλαση είναι οι Αλλοι». Και ενώ οι πρωταγωνιστές διηγούνται τις άλλοτε αστείες και άλλοτε σοβαρές περιπέτειές τους, αυτές περνάνε σε δεύτερη μοίρα, γίνονται καθημερινότητα, όπως τις διαβάζουμε αδιάφορα στις εφημερίδες, είναι «η ζωή». Δεν είναι η πλοκή στην οποία εμπλέκονται, αλλά η κατάσταση των πρωταγωνιστών.

Ποιο είναι όμως το νόημα που ήθελε να δώσει ο Σαρτρ στην κωμωδία του, όταν την έγραφε, το μακρινό 1945; Επειδή είναι γνωστό ότι ο Σαρτρ δεν πιστεύει ούτε στην Κόλαση ούτε σε κανένα άλλο υπερπέραν, η Κόλαση δεν είναι άλλο από την αναπαράσταση ενός κάποιου τύπου ζωής. Ποιας ζωής; Εκείνης των ζωντανών νεκρών. Και ποιοι είναι για τον Σαρτρ οι ζωντανοί νεκροί; Εκείνοι που είναι ξεκομμένοι από τον κόσμο της Ιστορίας και, λόγω της λανθάνουσας συνείδησής τους, καταλήγουν σε μια νεκρική κατάσταση χωρίς να το καταλάβουν.

Πώς θα μπορούσαν να βγουν από αυτή την κατάσταση; Θα μπορούσαν να βγουν μόνο αν δεν ήταν ζωντανοί-νεκροί, μόνο αν κατάφερναν να συνειδητοποιήσουν τις πραγματικές καταστάσεις της ύπαρξής τους σε μια συγκεκριμένη ιστορική στιγμή και, αποκτώντας συνείδηση, να πράξουν ανάλογα. Με πράξεις που στοχεύουν στο να αλλάξουν την κατάστασή τους των ζωντανών νεκρών, δηλαδή αν έψαχναν την ελευθερία. Κι αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα της κωμωδίας του Σαρτρ: η αναγκαιότητα αδιάκοπης αναζήτησης της ελευθερίας.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Donna Anna
Donna Anna: Ιo moro! (Πεθαίνω)Don Ottavio: Simulate. (Προσποιηθείτε)«Don Govianni», Scena XX Δεν πρόκειται να ξεμπερδέψει εύκολα ο πλάνος της...
Donna Anna
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Η τάξη μας»
Είχα μόλις αφήσει πίσω μου την Ομόνοια, κατέβαινα την Αγίου Κωνσταντίνου με προορισμό το Εθνικό Θέατρο. Λίγο πριν από τις εννιά το βράδυ, πλησίαζα το πανέμορφο κτίριο Τσίλερ όπου στεγάζεται το Εθνικό. Ξαφνικά,...
«Η τάξη μας»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ντάριο Φο και οι άλλοι
Χτύπησαν, ειρωνεύτηκαν και προσπάθησαν να μηδενίσουν όχι μόνο τον Ντάριο Φο αλλά και όλους τους Έλληνες φίλους του και, ιδιαίτερα εμάς που με τα έργα του και τη ζεστή φιλία του προσθέσαμε μια σπάνια σελίδα στη...
Ο Ντάριο Φο και οι άλλοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σφραγίζει την εποχή μας
Μεγάλο έργο, απρόσμενα επίκαιρο, η «Φόνισσα» κατορθώνει να δώσει τη γλώσσα και τη μορφή που ο Παπαδιαμάντης ονειρεύτηκε, σε ένα έργο που δεν χρειάζεται μετάφραση. Μπορώ να πω πια με βεβαιότητα πως πρόκειται...
Σφραγίζει την εποχή μας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια Αντιγόνη απ’ το Ντεν Μπος
Μπορεί ένας Ελληνας να παρακολουθήσει αρχαία τραγωδία στα αγγλικά; Με αυτήν τη σκέψη και με χαμηλά τις προσδοκίες μπήκα στο «Compagnie Theatre» του Αμστερνταμ. Ηταν η τρίτη φορά που είδα Αντιγόνη στο θέατρο...
Μια Αντιγόνη απ’ το Ντεν Μπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Και μετά το σκάνδαλο τι;
Στα όσα συνέβησαν στο Μέγαρο Μουσικής, στη βράβευση του Σάκη Ρουβά και την καταγγελία/άρνηση βράβευσης από τη Χρυσούλα Διαβάτη, κάποιοι εντόπισαν το σκάνδαλο και κάποιοι άλλοι την ευκαιρία για σκανδαλοθηρία....
Και μετά το σκάνδαλο τι;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας