Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το Αιγαίο και ο νεοφιλελευθερισμός
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το Αιγαίο και ο νεοφιλελευθερισμός

  • A-
  • A+

Τήνος: ευλογημένο νησί. Η ευλογία του βρίσκεται στο βορεινό άκρο της Χώρας, στα ριζά ενός λόφου. Σε μια κάτασπρη επιβλητική εκκλησία όπου είναι η εικόνα της Παναγίας. Από το τέλος του απελευθερωτικού αγώνα εκατομμύρια πιστοί έχουν γονατίσει μπροστά της για να την παρακαλέσουν, να την ευχαριστήσουν, να την τιμήσουν. Πλούσιοι και φτωχοί, ηγεμόνες και απλοί άνθρωποι, γενναίοι και δειλοί, σοφοί και άφρονες, κομψευάμενοι και κουρελήδες, βιομήχανοι και εργατάκια...

Από αυτό το πάντρεμα του πόνου και της ελπίδας αναδύθηκε μια ακμάζουσα οικονομική δραστηριότητα: η ακτοπλοϊκή γραμμή. Ολοι οι εφοπλιστάδες με ποστάλια διαγκωνίζονταν για το ποιος θα βάλει πόδι σε αυτήν: Νομικός, Αγαπητός, Βεντούρης, Πολέμης, Καρβουνίδης, Στρίντζης...

Αυτή η γραμμή είναι η ιστορία της ελληνικής εκδοχής του καπιταλισμού. Στη «διαδρομή» από τις σιδεριές της τρίτης θέσης που διαχώριζαν τους πλούσιους από τους φτωχούς την εποχή του «Καραϊσκάκης» και τις 12 ώρες που χτυπιόσουν στη θάλασσα μέχρι τα φανταχτερά σαλόνια με τις δεκάδες επίπεδες τηλεοράσεις μπορεί να δει κάποιος πώς εξελίχθηκε το ελληνικό «μεγαλοεπιχειρείν».

Επειδή αν πιάσω το κουβάρι από τον 19ο αιώνα θα χρειαστώ ολόκερη την εφημερίδα, θα παραμείνω στα χρόνια της κρίσης. Η κρίση, λοιπόν, επηρέασε και αυτήν τη χρυσοτόκο όρνιθα. Πτωχεύσεις, αποχωρήσεις, νέοι παίκτες, καινούργια πλοία. Αυτό σημαίνει ανταγωνισμός και ελεύθερη αγορά, θα έλεγε ο κ. Μητσοτάκης, ο οποίος έχει εξοχικό στο νησί.

Πριν από λίγα χρόνια, όταν οι τιμές του πετρελαίου φλέρταραν με το κατοστάρικο, οι εφοπλιστάδες ανέβασαν κοντά στο 30% τις τιμές των εισιτηρίων των επιβατών. Μια μάνα και το παιδί της με κινητικά προβλήματα, για να εκπληρώσει το τάμα της, έπρεπε να πληρώσει μόνο για το οκτάωρο πήγαινε-έλα 108 ευρώ1 σε εισιτήρια. Αν προστεθούν: ταξί για την εκκλησία και την επιστροφή στο λιμάνι, παράπλευρες δαπάνες (μεταφορά στη Ραφήνα, οκτώ ώρες ταξίδι, δύο ώρες στο νησί, επιστροφή στο σπίτι), τότε ξεπερνάμε τα 150 ευρώ, ακόμα και με... ταπεράκι.

Ξέρετε, κύριε πρωθυπουργέ, τι είναι 150 ευρώ για κάποιον που δουλεύει πεντάωρο για 500 ευρώ; Ξέρετε τι είναι ταπεράκι;2

Οι τιμές του πετρελαίου κατρακύλησαν μετά τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ρωσίας και την άρνηση των Σαουδαράβων να περιορίσουν την παραγωγή. Την ίδια στιγμή, στο όνομα της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας... ή όπως αλλιώς «βαφτίζουν» σε αυτά τα ξακουστά αμερικάνικα πανεπιστήμια που σπουδάσατε τον εξευτελισμό της εργασίας, οι μισθοί και μαζί το μεροκάματο της μάνας με το παιδί με κινητικά προβλήματα μειώθηκαν. Ομως οι εφοπλιστάδες κράτησαν το εισιτήριο στα 27 ευρώ.

Αυτή είναι η ελεύθερη αγορά, θα απαντούσατε.

Τι σόι αλλήθωρη ελευθερία είναι αυτή, θα σας απαντούσα.

Και ήλθε η ώρα που θα μπορούσατε να πηγαίνετε ευτυχισμένος στο εξοχικό σας στο νησί. Η αγορά σάς δικαίωσε. Ενας νέος παίκτης αποφάσισε να διεκδικήσει μερικά από τα αυγά της χρυσοτόκου όρνιθας. Για να το πετύχει, έβαλε καράβια που περιόρισαν τον χρόνο του ταξιδιού στις 2 ώρες και ξεκίνησε τις προσφορές για τη σεζόν. Οι παλιοί θορυβήθηκαν αλλά δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτε άλλο παρά να τον ακολουθήσουν για τη σεζόν.

Πλέον, η μάνα και το παιδί της θα μπορούσαν να πάνε και να γυρίσουν σε τέσσερις ώρες με 70 ευρώ. Το κούρεμα του χρόνου σημαίνει όμως και λιγότερα «περιφερειακά έξοδα». Το κόστος μπορεί να συρρικνώνεται στα 100 ευρώ.

Είναι σαν να παρευρίσκομαι στη στιγμή που θα πανηγυρίζατε για την επιβεβαίωση των θεωριών της παρέας του Σικάγου που με τόση θέρμη εσείς και ο μέντοράς σας ο κ. Μάνος -άλλος με σπίτι στο νησί- υπερασπίζεστε.

Μην είστε βιαστικός, κύριε πρωθυπουργέ! Τη στιγμή που εσείς πανηγυρίζατε για τον εκλογικό σας θρίαμβο, οι εφοπλιστάδες και οι άλλοι «υπονόμευαν» τα... πιστεύω σας. Φέτος λοιπόν, οι «παλιοί» και ο «νέος» συνειδητοποίησαν ότι «βάζουν τα χεράκια τους και βγάζουν τα ματάκια τους». Φυσικά, δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν αυτό έγινε με τους τρεις καθισμένους σε ένα σαλόνι (η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να το ψάξει). Σταμάτησαν τον πόλεμο των τιμών και επανήλθαν στην... κανονικότητα.

Πλέον, για να επισκεφθεί το νησί η μάνα με το παιδί χρειάζεται για εισιτήρια από 108 ευρώ μέχρι 140 ευρώ3 συν τα υπόλοιπα που οι τιμές τους έχουν φτάσει στον Θεό.

Υπολογίζει τα λεφτά. Φέτος βγαίνουν, του χρόνου όμως; Πανικόβλητη σκέφτεται μήπως η «ελεύθερη αγορά» απαιτήσει ακόμα πιο χαμηλούς μισθούς. Την περιλούζει κρύος ιδρώτας ακούγοντας τα σχέδια για τη ΔΕΗ. Φοβάται την ώρα που οι ιδιώτες «φωτοδότες» θα αποφασίσουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα των εφοπλιστών της γραμμής. Παθαίνει κρίσεις πανικού με τα σχέδια που κάνετε με την Κεραμέως για τα σχολεία, γιατί θα χρειαστούν επιπλέον χρήματα για το άλλο παιδί που πάει Γυμνάσιο...

Κύριε πρωθυπουργέ, δεν γνωρίζω τι λέγατε με τον Δωρόθεο. Ομως αν του ζητήσατε να μεσολαβήσει στον Παντοδύναμο για να επιβεβαιωθούν οι θεωρίες σας, τότε: είτε ο Θεός σας αγνόησε, είτε ο μεσολαβητής δεν ήταν κατάλληλος, είτε οι ιδέες σας είναι τόσο στρεβλές που ούτε ο Θεός μπορεί να τις ισιώσει.


1 Μέσο κόστος για συμβατικά πλοία. Στα «γρήγορα» προηγούμενης γενιάς το κόστος ξεπερνούσε τα 200 ευρώ. 2 Στις δεκαετίες ’60, ’70 οι ταξιδιώτες κουβαλούσαν ταπεράκια με κεφτέδες και άλλα φαγώσιμα. Το ταπεράκι επανήλθε το 2010. 3 Διατηρήθηκαν κάποιες ειδικές εκπτώσεις.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τάξη, συνείδηση, γνώση
Οπως κατά την περίοδο συγκρότησης της Αριστεράς στο τέλος του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ού, ο κρίσιμος παράγοντας για την εξεύρεση απαντήσεων στα πολιτικά ερωτήματα είναι η θεωρητική και προγραμματική...
Τάξη, συνείδηση, γνώση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νόμος και εξουσία
Στις γλωσσικές μου συνήθειες είμαι δύσπιστος απέναντι στους νεολογισμούς. Και αυτό κυρίως στο ακαδημαϊκό μου πεδίο, στην κοινωνική και πολιτική θεωρία, που ιδίως κατά τις τελευταίες δεκαετίες βρίθει από...
Νόμος και εξουσία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτική αβουλία και ιδεολογικές συγχύσεις
Το ότι απαιτείται ένα άλλο μοντέλο πορείας της ανθρωπότητας, για να σταματήσει η ληστρική και καταστροφική εκμετάλλευση των ανθρώπινων κοινωνιών και ολόκληρου του πλανήτη από τη νεοφιλελεύθερη μάστιγα, αυτό...
Πολιτική αβουλία και ιδεολογικές συγχύσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κλιματική αλλαγή απαιτεί πολιτική αλλαγή
Στην ανατολική Αττική, μια περιοχή η οποία φέρει όλα τα χαρακτηριστικά του κερδοσκοπικού, στρεβλού και εντέλει, όπως η ζωή αποδεικνύει, αυτοκαταστροφικού μοντέλου ανάπτυξης που επιβλήθηκε τις τελευταίες...
Η κλιματική αλλαγή απαιτεί πολιτική αλλαγή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδεολογικός μεσαίωνας
Στα ημέτερα, παρούσα και αρκούντως προπαγανδιζόμενη η θεωρία των «δύο άκρων», σκανδαλωδώς και κατά τρόπο εξόχως αντιεπιστημονικό παραγνωρίζουσα ότι ο φασισμός υπηρέτησε πιστά την αριστοκρατία και τη...
Ιδεολογικός μεσαίωνας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το παιχνίδι τώρα αρχίζει
Ακόμη μια φορά, με κομμένη την ανάσα, η υφήλιος καθηλώθηκε στην ώρα Παρισιού. Η προεκλογική περίοδος για την προεδρική εκλογή είχε τροφοδοτήσει όλους τους εφιάλτες για το μέλλον της Ευρώπης και του κόσμου....
Το παιχνίδι τώρα αρχίζει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας