Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η αναθεώρηση του Συντάγματος ως εργαλείο κατάργησης του εκλογικού νόμου
EUROKINISSI / ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η αναθεώρηση του Συντάγματος ως εργαλείο κατάργησης του εκλογικού νόμου

  • A-
  • A+

Η αλλαγή του εκλογικού συστήματος είναι στη χώρα μας ζήτημα συνταγματικού ενδιαφέροντος. Μάλιστα, η ρύθμιση του άρθρου 54 παρ. 1 Συντ., που προβλέπει ότι καθεμιά μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου εφαρμόζεται από τη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση, εκτός αν έχει υπερψηφιστεί με πλειοψηφία των 2/3 του όλου αριθμού των βουλευτών, συνδέεται με τη δημοκρατική αρχή: πρόκειται για κανόνα που διασφαλίζει την ανόθευτη έκφραση του εκλογικού σώματος, καθώς δεν επιτρέπει στους κυβερνώντες και στις κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες που τους στηρίζουν να μεταβάλλουν τους κανόνες της εκλογικής διαδικασίας για να εξυπηρετούν τις πρόσκαιρες κομματικές τους στοχεύσεις.

Στο παραπάνω πλαίσιο, ο ισχύων εκλογικός νόμος που προσομοιάζει σε σύστημα απλής αναλογικής δεν εφαρμόστηκε στις εκλογές της 7 Ιουλίου, αλλά θα πλαισιώσει τις προσεχείς εκλογές, ακόμη και αν έχει εν τω μεταξύ τροποποιηθεί από τη νέα Βουλή.

Η επαναφορά του συστήματος της ενισχυμένης αναλογικής αποτέλεσε εξαγγελία της κυβέρνησης της Ν.Δ., που φαίνεται ότι έχει εξασφαλίσει και τη σύμπραξη του ΚΙΝ.ΑΛΛ. Ωστόσο, τα δύο κόμματα δεν διαθέτουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των 200 βουλευτών, ώστε να καταργηθεί ο εκλογικός νόμος με την υιοθέτηση του νέου. Ετσι, η πολιτική και κοινοβουλευτική απορία της κυβέρνησης μετατρέπεται σε συνταγματικό παιγνίδι.

Δεδομένου ότι στην πρώτη φάση της αναθεώρησης του Συντάγματος συμπεριλήφθηκε στις υπό τροποποίηση διατάξεις η πρώτη παράγραφος του άρθρου 54 Συντ., προτείνεται η αναθεωρητική Βουλή να μειώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία και πια ο εκλογικός νόμος να ισχύει άμεσα, εφόσον υπερψηφιστεί από 180 βουλευτές. Τούτο, παρότι η πρώτη Βουλή αποφάσισε ότι η αναθεώρηση του άρθρου 54 παρ. 1 θα αφορά μόνον την προσθήκη εδαφίου, με το οποίο θα κατοχυρώνονται τα αναλογικά χαρακτηριστικά του εκλογικού συστήματος.

Συζήτηση για την αναθεώρηση της ρύθμισης που επιβάλλει την αυξημένη πλειοψηφία για την άμεση εφαρμογή του εκλογικού νόμου δεν διεξήχθη, το θέμα δεν τέθηκε καν. Βέβαια, οι συνήγοροι της πρότασης υποστηρίζουν ότι η αναθεωρητική Βουλή δεν δεσμεύεται από τις προτάσεις της προηγούμενης και ότι είναι ελεύθερη να προσδώσει στις νέες συνταγματικές διατάξεις την κατεύθυνση που απορρέει από τις θεσμικές και πολιτειακές θεωρήσεις της.

Στην επίμαχη περίπτωση, όμως, και ανεξάρτητα από την ορθότητα ή μη της παραπάνω θέσης, δεν μπαίνει τέτοιο ζήτημα: η αναθεωρητική Βουλή καλείται να μεταβάλει κανόνα που δεν αποτέλεσε αντικείμενο των διαδικασιών της πρώτης φάσης της αναθεώρησης και που προφανώς δεν εντάσσεται στο περιεχόμενο της σχετικής απόφασης.

Επιπλέον, η αναθεωρητική Βουλή καλείται να μεταβάλει κανόνα που είχε υιοθετηθεί το 2001 με ευρύτατη πλειοψηφία και που η εφαρμογή του περιόριζε την κυβερνητική αυθαιρεσία κατά τη μετάπλαση του εκλογικού νόμου, να κάμψει δηλαδή μια δημοκρατική εγγύηση. Το ενδεχόμενο να μετατραπεί η αναθεωρητική διαδικασία σε όχημα εξυπηρέτησης πολιτικών επιδιώξεων είναι ορατό και είναι υποχρέωση τόσο της αναθεωρητικής Βουλής όσο και της συνταγματικής επιστήμης να το αποτρέψει.

* Αναπληρώτρια καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογικός νόμος και συνταγματική αναθεώρηση
Λύνοντας ένα πολιτικό πρόβλημα της τρέχουσας συγκυρίας μέσω της αναθεώρησης μιας επιτυχημένης συνταγματικής διάταξης, ενδεχομένως να δημιουργούμε προβλήματα που δεν προβλέπουμε τώρα και δεν μπορούμε να...
Εκλογικός νόμος και συνταγματική αναθεώρηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναγκαία η δομική αλλαγή στη διαμόρφωση της Βουλής
Σε μια εποχή που οι τεχνοκράτες των αγορών επιδιώκουν την υποταγή της πολιτικής στα οικονομική συμφέροντα και όχι τις κοινωνικές ανάγκες, οφείλουμε, ευκαιρίας διθείσης, να αντιδράσσουμε πολιτικά και όχι...
Αναγκαία η δομική αλλαγή στη διαμόρφωση της Βουλής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ατολμος εκλογικός νόμος
Συνήθως οι χειρισμοί των κυβερνήσεων που καταθέτουν και ψηφίζουν εκλογικούς νόμους στρέφονται στο τέλος εναντίον τους. Γιατί οι προβλέψεις αφορούν υπολογισμούς, επόμενης ή μεθεπόμενης εκλογής, μικροκομματικών...
Ατολμος εκλογικός νόμος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ως πολιτική πράξη
Σε όλες τις πολιτικές κοινωνίες, οι οποίες ως πολιτικές οντότητες έχουν ως θεμέλιό τους τη δημοκρατική αρχή, οι κοινοβουλευτικές εκλογές και η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας θεωρούνται κορυφαίες πολιτικές...
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ως πολιτική πράξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμνοκορδακισμοί, αλλιώς, συμβολισμοί των συμβόλων
Οι αμνοκορδακισμοί –το να θεωρούμε θύμα τον εαυτό και ταυτόχρονα να νοιώθουμε πληρότητα εαυτού καθώς μετέχουμε σε πολιτικές διαδικασίες μαζί με χιλιάδες άλλους‒ είναι σύμπτωμα πολιτικής που εκπλήσσει δυσμενώς...
Αμνοκορδακισμοί, αλλιώς, συμβολισμοί των συμβόλων
ΑΠΟΨΕΙΣ
1963: κυβέρνηση με ανοχή η Ενωση Κέντρου
​Επειδή μεταδίδεται και επαναλαμβάνεται ότι η μοναδική «μειοψηφική» κυβέρνηση ανοχής στην Ελλάδα ήταν εκείνη που σχημάτισε ο Δημήτριος Βούλγαρης, ο επονομαζόμενος «Τζουμπές» το 1874, υπενθυμίζουμε ότι η πρώτη...
1963: κυβέρνηση με ανοχή η Ενωση Κέντρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας