Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ποιος ρήμαξε τη μεσαία τάξη;

Η μεγάλη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης έλαβε χώρα επί Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, ενώ επί ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε τάση σταθεροποίησης

© Blvdone | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποιος ρήμαξε τη μεσαία τάξη;

  • A-
  • A+

Η μεσαία τάξη υπήρξε το κυρίως θύμα της οικονομικής κρίσης. Η μεσαία τάξη είναι αυτή που σήκωσε τα περισσότερα φορολογικά βάρη. Η μεσαία τάξη είναι αυτή που είχε τα περισσότερα όνειρα κοινωνικής ανάδειξης και πλουτισμού. Συνεπώς, είναι αυτή που έχει υποστεί και τις περισσότερες διαψεύσεις κι απογοητεύσεις. Είναι αυτή που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη πικρία, δυσαρέσκεια και θυμό. Γι’ αυτό και είναι πιο ευάλωτη στα λαϊκιστικά κελεύσματα και την πολιτική χειραγώγηση. Κι επειδή «ο τελευταίος που εθεάθη πάνω από τον τραυματία είναι και ο πρώτος ύποπτος για τον τραυματισμό του», είναι προφανές πως την ευθύνη για τα δεινά της μεσαίας τάξης πρωτίστως την αναζητά κανείς στην τελευταία κυβέρνηση της χώρας. Αν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να καταστεί ο αποδιοπομπαίος τράγος της καταστροφής της μεσαίας τάξης, τότε αυτομάτως απο-ενοχοποιούνται οι προηγούμενες κυβερνήσεις και κεφαλαιοποιεί πολιτικά τον θυμό της μεσαίας τάξης η επόμενη. Πόσο, όμως, το προφανές είναι και αληθές; Και πόσο η η εμμονή της Ν.Δ. να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ για τη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα;

«Η εχθρότητα ΣΥΡΙΖΑ στη μεσαία τάξη υπάρχει επειδή η μεσαία τάξη αποτελεί το μαξιλάρι μεταξύ των πλούσιων και των φτωχών και γι’ αυτό έπρεπε να πέσει» (καθηγητής Θοδωρής Πελαγίδης, συνέδριο του Κύκλου ιδεών, Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ, 19/6/2019). Κι αφού ο κ. Πελαγίδης είναι σύμβουλος του προέδρου της Ν.Δ., λογικό είναι ο κ. Μητσοτάκης να συμμερίζεται την άποψή του:

«Στο κοινωνικό πεδίο αποτυπώνονται οι μεγάλες διαφορές με τον ΣΥΡΙΖΑ... αυτοί που φεύγουν επέβαλαν 29 νέους φόρους, ενώ εμείς φέρνουμε ελαφρύνσεις. Κατάργησαν το ΕΚΑΣ, ενώ εμείς ενισχύουμε το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Ο ΣΥΡΙΖΑ τσάκισε τη μεσαία τάξη» (Κ. Μητσοτάκης 20/6/2019).

Ωστόσο, η πραγματικότητα τους διαψεύδει. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, ο αριθμός των φορολογουμένων με εισόδημα από 20.000 έως 60.000 (ορισμός της μεσαίας τάξης με εισοδηματικά κριτήρια) μειώθηκε 10,3 φορές περισσότερο την περίοδο των διακυβερνήσεων Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ (2009-2014) συγκριτικά με την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ (2014-2017). Συγκεκριμένα, ενώ την πρώτη περίοδο ο αριθμός των φορολογουμένων της μεσαίας τάξης μειώθηκε κατά περίπου 425.000 άτομα (από 1.458.000 σε 1.033.000), τη δεύτερη περίοδο η μείωσή τους περιορίστηκε σε 41.000 περίπου (έπεσαν στα 992.000 άτομα). Επίσης, ενώ την πρώτη περίοδο ο φόρος ανά φορολογούμενο αυξήθηκε 14,4%, τη δεύτερη αυξήθηκε 5,9% (βλ. Πίνακα και Διάγραμμα).

Τα δεδομένα αυτά πιστοποιούν ότι η μεγάλη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης έλαβε χώρα επί κυβερνήσεων Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ, ενώ επί ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε μια τάση σταθεροποίησης των επιπέδων της μεσαίας τάξης. Επιπλέον, η διαφορά πολιτικής αντιμετώπισης της μεσαίας τάξης μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ. δεν καταγράφεται μόνο στα απόλυτα νούμερα, αλλά και στην κατανομή της μεταβολής τους. Συγκεκριμένα, ενώ το 60% περίπου της μείωσης της μεσαίας τάξης επί κυβερνήσεων Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ αφορά το φτωχότερο τμήμα της μεσαίας τάξης (εισοδήματα 20-40.000), το αντίστοιχο 60% της μείωσής της επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ αφορά το πλουσιότερο τμήμα της μεσαίας τάξης (εισοδήματα 40-60.000).

Τα παραπάνω συμπεράσματα επιβεβαιώνει και η πρόσφατη ειδική έκθεση του ΣΕΒ για την υπερφορολόγηση (http://www.sev.org.gr/vivliothiki-tekmiriosi/special-report/stoichima-epiviosis-gia-ti-chora-i-antagonistiki-forologia-se-ergasia-kai-paragogi/), η οποία αποκαλύπτει, χωρίς ωστόσο να το σχολιάζει, ότι η συρρίκνωση της μεσαίας τάξης συντελέστηκε επί Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ: στη σελ. 8 φαίνεται από σχετικό πίνακα ότι οι φορολογούμενοι με εισοδήματα από 10 έως 30 χιλιάδες μειώθηκαν από 44,2% του συνόλου των φορολογουμένων το 2010 σε 33,1% το 2015 για να υποχωρήσουν ελαφρά στο 32% το 2018. Επίσης, οι φορολογούμενοι με εισοδήματα από 30 έως 60 χιλιάδες μειώθηκαν από 6,4% του συνόλου των φορολογουμένων το 2010 σε 2,8% το 2015, για να υποχωρήσουν ελαφρά στο 2,4% το 2018.

Τέλος, ένας ακόμη τρόπος ανίχνευσης της έκτασης και του χρόνου της ζημιάς που υπέστη η μεσαία τάξη είναι η εξέλιξη του μέσου και διάμεσου εισοδήματος πριν από τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (χωρίς τις συντάξεις): την περίοδο 2009-2014 το διάμεσο ισοδύναμο καθαρό εισόδημα μειώθηκε 33,6% και το μέσο εισόδημα μειώθηκε 35%, ενώ την περίοδο 2014-2018 αυξήθηκαν αμφότερα 2,7% και 1,5% αντίστοιχα..

Βεβαίως, η συρρίκνωση της μεσαίας τάξης είναι διεθνές φαινόμενο και είναι προϊόν της κρίσης του καπιταλισμού κι όχι απλά της διαχείρισής της. Αν έχουμε εισέλθει στην «εποχή της οργής» (Κριστίν Λαγκάρντ, επικεφαλής ΔΝΤ) είναι γιατί η κρίση αυτή συγκεντρώνει τον πλούτο σε λίγα χέρια, αφυδατώνοντας μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους (μεσαία τάξη) και διογκώνοντας τις κοινωνικές ανισότητες. Αυτή είναι η αλήθεια.

* δημοσιογράφος, οικονομολόγος

ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπουλη η παρέμβαση των φασιστών σε αγροτικά μπλόκα
Είναι γεγονός πως για πρώτη φορά από το 2012 που εμφανίστηκαν με αυξημένα εκλογικά ποσοστά οι φασίστες της Χρυσής Αυγής προσπαθούν να παρέμβουν όχι απλώς εκλογικά στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό ή σε μεμονωμένες...
Υπουλη η παρέμβαση των φασιστών σε αγροτικά μπλόκα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είμαστε όλοι μεσαία τάξη;
Η εκλογική συμπεριφορά της «μεσαίας τάξης» φαίνεται ότι διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επικράτηση της Νέας Δημοκρατίας στις πρόσφατες ευρωεκλογές. Η ανάλυση της ψήφου τεκμηριώνει τον παραπάνω ισχυρισμό.
Είμαστε όλοι μεσαία τάξη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας μύθος αξίας… 100-200 δισ.
Οι αυταπάτες του ΣΥΡΙΖΑ είχαν φυσικά κάποιο κόστος, το οποίο στη χειρότερη περίπτωση δεν ξεπερνά τα 54 δισ. που συνάγει η διαφορά των δύο αναλύσεων βιωσιμότητας χρέους του ΔΝΤ. Ομως ένας ορθός απολογισμός της...
Ενας μύθος αξίας… 100-200 δισ.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κακέκτυπη «επανέκδοση» του δικομματισμού από ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.
Τους ίδιους τρόπους χρησιμοποιούν σήμερα οι αρχηγοί ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ. σε μια νέα «επανέκδοση» του δικομματισμού. Ο δικομματισμός, όμως, αυτός είναι ένα κακέκτυπο του «πρωτοτύπου» που είχαν εγκαινιάσει οι ιδρυτές...
Κακέκτυπη «επανέκδοση» του δικομματισμού από ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβερνήσαντες και κυβερνώντες αποποιούνται τις ευθύνες τους
Δυστυχώς, οι σημερινοί αρχηγοί της Ν.Δ. και (ουσιαστικά) του ΠΑΣΟΚ θέλουν να ξεχάσει ο λαός τις τεράστιες ευθύνες που έχουν τα κόμματά τους και οι προκάτοχοί τους την 35ετία 1974-2009, καθώς και οι ίδιοι τη...
Κυβερνήσαντες και κυβερνώντες αποποιούνται τις ευθύνες τους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προοδευτικοί πολίτες αναζητούν κομματική έκφραση
Η κρίση δημιούργησε στη χώρα έναν νέο διπολισμό που στερούνταν ξανά την ιδεολογική αναφορά. «Μνημόνιο» και «αντιμνημόνιο» θόλωσαν τις ιδεολογικές διαφορές και έφεραν στο προσκήνιο δύο νέα στρατόπεδα. Οι...
Προοδευτικοί πολίτες αναζητούν κομματική έκφραση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας