Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια φιλική κριτική στο πρόγραμμα Βαρουφάκη
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια φιλική κριτική στο πρόγραμμα Βαρουφάκη

  • A-
  • A+

Το ΜέΡΑ25 του κ. Βαρουφάκη διεκδικεί με αξιώσεις την είσοδό του στην ελληνική Βουλή μετά το θετικό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών και τη δυναμική προβολή ενός προγράμματος που στηρίζεται πρωτίστως στην αναδιάρθρωση του χρέους, τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων των επόμενων 20 ετών στο 1-1,5% του ΑΕΠ (από 3,5% σήμερα) και τη δραστική μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Πρόκειται για ένα αριστερό κεϊνσιανό πρόγραμμα που εντάσσεται σε ένα γενικότερο πρόγραμμα δημοκρατικής και θεσμικής αλλαγής της Ευρώπης. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την προσπάθεια η κίνηση Βαρουφάκη να λάβει πανευρω- παϊκά χαρακτηριστικά, να στελεχωθεί με κάποιους σημαίνοντες διανοητές και να διανθιστεί με στοιχεία συμμετοχικής δημοκρατίας (βλ. συμβούλια κληρωτών και εκλεγμένων πολιτών), προσδίδει στο πρόγραμμα του ΜέΡΑ25 ελκυστικό και φιλολαϊκό προφίλ.

Ωστόσο, το πρόγραμμα του ΜέΡΑ25 πάσχει από μία βασική αντίφαση. Αν και δηλώνει θεμελιακά φιλοευρωπαϊκό και ο κ. Βαρουφάκης τονίζει την αντίθεσή του στο Grexit, ταυτόχρονα συνδέει άμεσα την υλοποίησή του με τη ρήξη με την ευρωζώνη. Δεν θέλει να επιστρέψει στο εθνικό νόμισμα, αλλά κάνει ό,τι μπορεί για να αποπέμψουν την Ελλάδα από την ΟΝΕ. Για τον απλό λόγο ότι δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί με τις Βρυξέλλες την αναδιάρθρωση του χρέους και τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, αλλά να τα επιβάλει μονομερώς προκαλώντας έτσι την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.

Να πιστεύει, άραγε, ότι η Ε.Ε. μπορεί να εκβιαστεί και να υποχωρήσει, όπως το επιχείρησε αποτυχημένα το 2015 επειδή, όπως λέει, δεν τον άφησαν τότε να κουρέψει τα ελληνικά ομόλογα του προγράμματος SMP της ΕΚΤ;

Ομως, η εκτίμησή του πως μια τέτοια κίνηση θα εμπόδιζε την ΕΚΤ να σώσει την Ιταλία και κατ’ επέκταση την ευρωζώνη δεν ευσταθεί γιατί τα ελληνικά κρατικά ομόλογα, ήδη πριν από το PSI (2012), είχαν ανταλλαγεί, ακριβώς για να μην μπορούν να κουρευτούν.

Η προσδοκία της ρήξης αποτυπώνεται και στην πρόταση για δημόσιο εξωτραπεζικό σύστημα πληρωμών, το οποίο υποτίθεται θα ξεπερνούσε τον σκόπελο του κλεισίματος των τραπεζών από την ΕΚΤ και της επιβολής κεφαλαιακών ελέγχων, προσφέροντας ρευστότητα και χρόνο στο σύστημα ώστε να παραμείνει, έστω προσωρινά, η Ελλάδα στην ευρωζώνη.

Ομως, ο χρόνος μετρά μόνο αν προτίθεσαι να διαπραγματευτείς… ή να προετοιμαστείς για το Grexit. Επιπλέον, ένα τέτοιο ηλεκτρονικό σύστημα πληρωμών θα είχε σοβαρό έλλειμμα λειτουργικής υποδομής, θα ήταν ευάλωτο στους χάκερ, ενώ θα αντιμετώπιζε τον οξύ ανταγωνισμό των τραπεζών, στις καταθέσεις των οποίων θα έπρεπε να στηριχτεί για να λειτουργήσει, έστω βραχύβια.

Ομως, το βασικό πρόβλημα του ΜέΡΑ25 είναι η μη κατανόηση της σημασίας των πρωτογενών πλεονασμάτων. Γιατί η ύπαρξή τους καθόλου δεν σημαίνει ότι τα έσοδα του κράτους είναι περισσότερα από τα έξοδα, όπως εσφαλμένα δήλωσε πρόσφατα ο κ. Βαρουφάκης (11/4/19, συνέντευξη στη Στάη στο Οpen).

Το πρωτογενές πλεόνασμα δεν σημαίνει και πλεόνασμα του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης. Ο κ. Βαρουφάκης πρέπει να γνωρίζει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα είναι το δημοσιονομικό ισοζύγιο μείον τις πληρωμές για τόκους. Συνεπώς αν οι δαπάνες για τόκους είναι στο 3,5% του ΑΕΠ, τότε το αντίστοιχο πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% σημαίνει ότι ο προϋπολογισμός της γενικής κυβέρνησης είναι ισοσκελισμένος. Οι, δε, ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί αποτελούν υποχρέωση και της συνθήκης της Ε.Ε. (ένα από τα δημοσιονομικά κριτήρια) για όλες τις χώρες.

Αρα η πρόταση του Βαρουφάκη για θεσμοθέτηση στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος 0% έως 1,5% (Τομή 1η προγράμματος) θα δημιουργήσει:

● πρώτον, αντίστοιχα ελλείμματα στη γενική κυβέρνηση, τα οποία για να καλυφθούν θα πρέπει να προσφεύγει το κράτος σε δανεισμό και
● δεύτερον, προστριβή και σύγκρουση με την Ε.Ε. λόγω αθέτησης των όρων βιωσιμότητας του χρέους και παραβίασης των ευρωπαϊκών κανόνων.

Βεβαίως, το πρόγραμμα του ΜέΡΑ25 αρνείται την υφιστάμενη ανάλυση βιωσιμότητας –λόγω υψηλών και αντιαναπτυξιακών πρωτογενών πλεονασμάτων– και παραπέμπει στην αναδιάρθρωση του χρέους:

«Το ΜέΡΑ25 θα θεσμοθετήσει (μέσω της ανταλλαγής ομολόγων/υποσχετικών):

◼ ετήσιες αποπληρωμές χρέους προς την τρόικα (ESM-ΔΝΤ-ΕΚΤ) ανάλογες με τον ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ και το θεσμοθετημένο πρωτογενές πλεόνασμα (βλ. Τομή 1η), και

◼ προσδιορισμό συνολικού ύψους χρέους προς την τρόικα (κεφάλαιο και τόκους) ανάλογο με το ύψος του ονομαστικού ΑΕΠ.

Περιληπτικά, η προτεινόμενη ανταλλαγή χρέους προδιαγράφει κούρεμα αντιστρόφως ανάλογο της μεγέθυνσης της οικονομικής δραστηριότητας και των συνολικών εισοδημάτων».

Από την παραπάνω διατύπωση αντιλαμβάνομαι ότι ο κ. Βαρουφάκης προτείνει ένα σταδιακό κούρεμα του χρέους στο 100% του ΑΕΠ αναλόγως του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης (με ορίζοντα 20ετίας;). Αυτό, ωστόσο, έχει ήδη επιτευχθεί μερικώς επί ΣΥΡΙΖΑ.

Σύμφωνα με την Εκθεση του ESM την περίοδο μέχρι και το 2022 οι ετήσιες αποπληρωμές χρέους προς ESM και EFSF είναι μηδενικές ενώ μέχρι και το 2032 οι ετήσιες αποπληρωμές θα αυξάνονται με 0% αντί να αυξάνονται όσο το ονομαστικό ΑΕΠ που θέλει να θεσμοθετήσει ο κ. Βαρουφάκης επιβαρύνοντας έτσι επιπλέον τον προϋπολογισμό.

Η ρύθμιση της αναδιάρθρωσης του χρέους που πέτυχε η κυβέρνηση αντιστοιχεί σε μείωση (κούρεμα) κατά 55% μέχρι το 2060, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις του ESM. Επιπλέον υπάρχει δέσμευση από τους δανειστές για περαιτέρω ρύθμιση του χρέους από το 2033. Συνεπώς και η δεύτερη πρόταση για θεσμοθέτηση του συνολικού ύψους του χρέους δεν έχει ιδιαίτερη αξία.

Η ουσία της διαφοράς στην πρόταση Βαρουφάκη δεν είναι τόσο στο εύρος του κουρέματος αλλά στον μονομερή τρόπο επιβολής του, ο οποίος θέλει να αγνοεί τις χρονικές ανάγκες μεταρρύθμισης της ίδιας της ευρωζώνης με συνέπεια να οδηγεί στη ρήξη και το Grexit.

Πέρα από το πρόγραμμα Βαρουφάκη και τις όποιες αντιρρήσεις σε αυτό, ωστόσο, αλγεινή εντύπωση προκαλεί η πολεμική που ασκεί στον ΣΥΡΙΖΑ ότι δήθεν προκάλεσε την «ερήμωση της χώρας (χειρότερη όπως τονίζει από το Grexit)», έφερε «4ο Μνημόνιο» και με την έξοδο στις αγορές «βουλιάζει τη χώρα στον βούρκο της μακροπρόθεσμης πτώχευσης» εξ ου και το σύνθημα περί «χαμένης ψήφου στον ΣΥΡΙΖΑ».

Αυτή η ρητορική εξομοιώνει, στη βάση του Μνημονίου, την πολιτική ΣΥΡΙΖΑ με αυτήν των Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ και αγνοεί επιδεικτικά την πραγματικότητα της ανάπτυξης, της εξόδου από τα μνημόνια και της άσκησης ουσιαστικής κοινωνικής πολιτικής.

Θα πρέπει να είναι κανείς τυφλός για να μη διακρίνει ότι επί ΣΥΡΙΖΑ:

● οι άνεργοι μειώθηκαν κατά 360.000 (έναντι αύξησης κατά 790.000 την περίοδο 2009-2014),
● τα άτομα σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού μειώθηκαν κατά 540.000 (έναντι αύξησης κατά 870.000 αντίστοιχα το 2009-2014),
● τα άτομα με υλικές στερήσεις μειώθηκαν κατά 560.000 (έναντι αύξησης κατά 1.124.000 αντίστοιχα)
● οι εισοδηματικές ανισότητες μειώθηκαν από 6,5% (Gini) έως 25,5% (S80/S20) και
● ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε 11% (έναντι μείωσης 22% πρωτύτερα).

Κρίμα, κ. Βαρουφάκη.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Χρήμα πονηρό, αμφίσημο, αλεπουδίσιο
Μόνο εφόσον το νόμισμα είναι όντως μοναδικό, τότε μοναδική είναι και η νομισματική κυριαρχία στον χώρο που το μοναδικό νόμισμα συγκροτεί και ελέγχει. Η Κεντρική Τράπεζα που το ζεσταίνει δεν ανήκει σε κυρίαρχο...
Χρήμα πονηρό, αμφίσημο, αλεπουδίσιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διεθνικό πολιτικό όραμα κόντρα στην υπεροπτική μεμψιμοιρία
Η συλλογική μνήμη ενός ηρωικού παρελθόντος μετατρέπεται εύκολα σε μεμψιμοιρία από έναν λαό που νιώθει ότι, αντίθετα με τους προγόνους του, απέτυχε να...
Διεθνικό πολιτικό όραμα κόντρα στην υπεροπτική μεμψιμοιρία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ιταλία και το ευρώ
Οι ισχυροί έχουν επιλέξει να εμφανίσουν τη σύγκρουση της ιταλικής κυβέρνησης με το Βερολίνο, το Παρίσι και το διευθυντήριο των Βρυξελλών ως μία αντιπαράθεση μεταξύ λαϊκιστών και ευρωπαϊστών. Μια βολική...
Η Ιταλία και το ευρώ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι είδους νόμισμα είναι το ευρώ;
Μπορεί το ευρώ, ένα ιδιότυπο τεχνοκρατικό νόμισμα, να λειτουργήσει κατά τις επόμενες δεκαετίες στην Ευρώπη, εάν η ίδια η Ευρώπη ως οντότητα δεν μετασχηματιστεί; Το ερώτημα είναι υπαρξιακό για την ίδια την...
Τι είδους νόμισμα είναι το ευρώ;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γερούν, ιδού το υπουργείο σου
ΆΡΘΡΟ ΓΙΑΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΣΤΗΝ «ΕΦ.ΣΥΝ.»: Ηταν ματαιότητα εκείνο το «όχι» και η συνεπής σύγκρουση με τους διάφορους Γερούν; Εξαρτάται από μία και μοναδική εκτίμηση που καλούμαστε να κάνουμε ως λαός. Τι φοβόμαστε...
Γερούν, ιδού το υπουργείο σου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελληνικός παραλογισμός: «Όχι» σε νέα μέτρα αλλά «ναι» στο ευρώ
Η Ε.Ε. όλο και πιο απροκάλυπτα τελευταία, μοιάζει να λειτουργεί σαν μία αμιγώς κερδοσκοπική πολυεθνική, με το «διοικητικό συμβούλιό» της να απαρτίζεται ως επί το πλείστον από... Γερμανούς. Το να περιμένουμε...
Ελληνικός παραλογισμός: «Όχι» σε νέα μέτρα αλλά «ναι» στο ευρώ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας