Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
O Μαουρίσιο Μάκρι παραμονεύει στη γωνία;

Μαουρίσιο Μάκρι

AP Photo / Natacha Pisarenko

O Μαουρίσιο Μάκρι παραμονεύει στη γωνία;

  • A-
  • A+

H εικόνα ξετυλίγεται ζωντανή παρά τα τριάντα πέντε χρόνια που έχουν περάσει από τότε. Πρωταγωνιστές, οι καθηγητές Οικονομικών που στις παραδόσεις τους κυριαρχούσε μία λατινική φράση: Ceteris paribus. Γιατί στην ευχή επέμεναν σε μία λατινική φράση που στα ελληνικά θα μπορούσε να αποδοθεί ως: «υπό την προϋπόθεση ότι οι λοιποί όροι θα παραμείνουν αμετάβλητοι»; Μήπως επειδή τους βολεύει προκειμένου να υποστηρίξουν την αξιοπιστία των οικονομικών τους μοντέλων;

Μία δεκαετία αργότερα, όταν ο ένας μετά τον άλλο άρχισαν να αναρριχώνται σε κορυφαίες πολιτικές και οικονομικές θέσεις, άρχισαν να επαναφέρουν στον δημόσιο λόγο τους διάφορες εκδοχές του «Ceteris paribus». Αυτήν τη φορά, όμως, όχι για να διδάξουν τους φοιτητές, αλλά για να απολογηθούν στους πολίτες για τις αποτυχίες τους. Αναφέρονταν σε αυτήν όταν η επιδείνωση της οικονομικής ή της πολιτικής κατάστασης τους ανάγκαζε να παίρνουν δυσάρεστα μέτρα. Ηταν φανερό: αυτή η λατινική φράση χρησιμοποιούνταν με τον ίδιο τρόπο που γιατροί λένε τη λέξη «επιπλοκή» για να δικαιολογήσουν έναν απροσδόκητο θάνατο. Πρόσφερε άλλοθι σε οικονομολόγους και πολιτικούς για την αποτυχία τους. Τι θα γινόταν όμως αν αντί για μέτρο αποτυχίας αξιοποιούνταν σαν ζύγι στην αξιολόγηση προγραμμάτων και πολιτικών;

Η αλήθεια είναι ότι το οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ δεν σε εκπλήσσει. Ακολουθεί σοσιαλδημοκρατικές πεπατημένες. Δεν θα ήταν υπερβολή αν το παραλλήλιζε κανείς με το οικονομικό πρόγραμμα του Φρανσουά Ολάντ. Αυτό που ο Camille Pecastaing, καθηγητής στη Σχολή Ανώτερων Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, το 2012, είχε χαρακτηρίσει «νέο γαλλικό σοσιαλισμό». Σημειώνεται ότι πριν αναρριχηθεί στην προεδρική καρέκλα, η ανισότητα ήταν το νόημα της ζωής του Ολάντ: ποτέ άλλοτε δεν έδειχνε τόση μαχητικότητα όπως όταν κατήγγειλε την υποκρισία της αστικής τάξης, πάντοτε παραπονούμενος σχετικά με τις αναδιανεμητικές πολιτικές του κράτους και τις μεθοδεύσεις διατήρησης των προνομίων των αστών.

Χρησιμοποιούσε ως ακαδημαϊκός ψυχρούς αριθμούς για να υποστηρίξει τις απόψεις του. Ουσιαστικά και τηρουμένων των αναλογιών κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τις οικονομικές παραμέτρους του προγράμματος που ανακοίνωσε στην εβδομάδα που πέρασε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και ο υπουργός των Οικονομικών του. Ψυχροί αριθμοί που όμως όταν αθροιστούν καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα: το οικονομικό πρόγραμμα του κυβερνώντος κόμματος αποπειράται να αναδιανείμει και να εξευμενίσει τη μεσαία τάξη και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Κοντολογίς ένα απολύτως προβλέψιμο πρόγραμμα με ορατές τις αβεβαιότητες και τις μεταβλητές.

Αν μετρήσει –σύμφωνα με το σκεπτικό που υποκρύπτει το «Ceteris paribus»– τις αβεβαιότητες που υπάρχουν στις εξαγγελίες, τότε θα διαπιστώσει ότι αυτές δεν είναι πολλές. Το πρόγραμμα δεν αμφισβητεί τα πρωτογενή πλεονάσματα. Βασίζεται σε ρεαλιστικούς και εγκεκριμένους από τους δανειστές ρυθμούς ανάπτυξης. Τα δημόσια οικονομικά κινούνται στο πλαίσιο των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει απέναντι στους δανειστές.

Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα πρόγραμμα σοσιαλδημοκρατικής κατεύθυνσης, μετριοπαθές, από το οποίο λείπει ο ριζοσπαστισμός της Αριστεράς και το οποίο έχει συνταχθεί λαμβάνοντας υπόψη τις ελληνικές «ιδιαιτερότητες» των υψηλών δαπανών εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, των υψηλών πρωτογενών ελλειμμάτων και της πρωτοφανούς γήρανσης του πληθυσμού, που τα επόμενα χρόνια θα επηρεάζει όλο και περισσότερες κατηγορίες δαπανών του προϋπολογισμού αλλά και τα μεγέθη του συστήματος της κοινωνικής ασφάλισης. Ενα πρόγραμμα που θα μπορούσε να έχει εκπονήσει οποιοδήποτε ευρωπαϊκό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα παλαιάς κοπής.

Ακόμα και αν αγνοήσει κανείς τις «παρεξηγήσεις» και τις «ερμηνευτικές ανακοινώσεις» που έχει κατά καιρούς εκδώσει ο άλλος βασικός διεκδικητής της λαϊκής εντολής, η Ν.Δ., το οικονομικό της πρόγραμμα περιέχει πολλά καντάρια «Ceteris paribus». Οι όροι που θα πρέπει να ικανοποιούνται προκειμένου να υλοποιηθεί είναι πολλοί. Ετσι, η υλοποίηση των εξαγγελιών προϋποθέτει ότι οι βασικές παραδοχές του δεν θα πρέπει να ανατραπούν. Πρόκειται για τις παραδοχές που αφορούν: υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, προσέλκυση επενδύσεων και μείωση των πρωτογενών ελλειμμάτων. Αυτά θα πρέπει να ισχύουν για να προχωρήσει στο επόμενο βήμα. Δηλαδή, σε μειώσεις φόρων χωρίς ανάλογες περικοπές δαπανών.

Αν προσπαθήσει κανείς να βρει κάποιο ανάλογο παράδειγμα στην πρόσφατη παγκόσμια ιστορία, τότε θα πρέπει να φτάσει στη μακρινή Αργεντινή του 2015 και στον Mαουρίσιο Μάκρι. Αυτός, για να κερδίσει τις εκλογές, ανακοίνωσε ένα προεκλογικό πρόγραμμα που έβριθε υποσχέσεων για: σαρωτικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, δημοσιονομική σταθερότητα, επενδύσεις, μείωση φορολογίας, υποχώρηση του πληθωρισμού, φιλικό περιβάλλον στους επενδυτές... Ομως, το «Ceteris paribus» δεν του έκανε το χατήρι και τελικά εφάρμοσε λιτότητα.

Μείωσε τις κρατικές επιδοτήσεις στις τιμές του νερού, της ενέργειας, των διοδίων, ακόμη και της στέγασης. Αύξησε τους φόρους στη μεσαία τάξη και στα χαμηλά εισοδήματα. Εδωσε φορολογικά κίνητρα στις επιχειρήσεις. Εφάρμοσε νέα δασμολογική πολιτική που οδήγησε σε έκρηξη των τιμών και εκτίναξη του πληθωρισμού. Αύξησε το δημόσιο χρέος. Και έτσι, η ανάπτυξη παρέμεινε προεκλογική εξαγγελία. Πού τελικά οδήγησε η στροφή προς τα δεξιά, όπως τη χαρακτήρισε λίγο πριν από τις εκλογές του 2015 η Maria Murillo, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Columbia; Στην επιστροφή του ΔΝΤ.

Τελικά, η ζωή έχει αποδείξει ότι δεν έχει τόση σημασία το πρόγραμμα όσο οι παραδοχές του. Και αυτό που κανείς λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να αμφισβητήσει είναι ότι όλες οι παραδοχές του οικονομικού προγράμματος που έχει εξαγγείλει η Ν.Δ. είναι εξαιρετικά... ευαίσθητες.

Ευλόγως το ερώτημα που αναφύεται είναι πώς θα αντιμετωπίσει τα ασφυκτικά προβλήματα που θα ανακύψουν –με δεδομένες τις υποχρεώσεις από την ενισχυμένη εποπτεία– αν:

● οι επενδυτές δεν κάνουν ουρές,

● η ανάπτυξη δεν εκτιναχθεί,

● τα πρωτογενή πλεονάσματα παραμείνουν στο 3,5% του ΑΕΠ;

Πόσος Μάκρι θα μπει στη ζωή μας; Τόσος ώστε ο πρόεδρος της Ν.Δ. να φτάσει μέχρι και το... ΔΝΤ;

* Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Αχέροντας και οι εκλογές
Η αλήθεια είναι ότι η κυβερνώσα Αριστερά έκανε λάθη και παραλείψεις. Προσπάθησε να δώσει ιδεολογική ταυτότητα στα θύματα των Μνημονίων τη στιγμή που δεν ήταν ιδιοκτησία κανενός. Ούτε της Ακροδεξιάς ούτε της...
Ο Αχέροντας και οι εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η χαμένη ευκαιρία του ΣΥΡΙΖΑ
Οι αναλύσεις για την εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρονται στην οργή, την απογοήτευση, την απόγνωση. Αλλά η ανάγνωση του αποτελέσματος με βάση το θυμικό είναι ο πιο εύκολος τρόπος για να κουκουλώσεις τα λάθη...
Η χαμένη ευκαιρία του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο δυσβάστακτος λογαριασμός από ένα πολιτικό καλοκαίρι
Η χώρα για παραπάνω από ένα μήνα ακόμα θα βρίσκεται σε προεκλογικό αναβρασμό με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Ουσιαστικά ναρκοθετείται ολόκληρος ο δημοσιονομικός σχεδιασμός. Και τι θα γίνει τότε;
Ο δυσβάστακτος λογαριασμός από ένα πολιτικό καλοκαίρι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Αίσωπος στις ευρωεκλογές
Αν όλοι αυτοί οι σύγχρονοι Αίσωποι της πολιτικής φοβούνταν πραγματικά την Ακροδεξιά, για να την πολεμήσουν, θα έκαναν το αυτονόητο: Θα πολεμούσαν τα αίτια που μετέτρεψαν τον νάνο σε γίγαντα. Θα άλλαζαν...
Ο Αίσωπος στις ευρωεκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φαρισαϊσμός και ευρωεκλογές
Αν η μικροπολιτική είναι η τροφή των καφενείων τότε οι λαϊκιστές είναι κάτι σαν τον «κακό δράκο» του παραμυθιού. Πλέον, οι ηγέτες της Ε.Ε. απέμειναν με δύο επιλογές: είτε να αλλάξουν πολιτική είτε να παίξουν...
Φαρισαϊσμός και ευρωεκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μικρές αλλά διδακτικές ιστορίες για το ΔΝΤ
Αν μελετήσει κάποιος τα ιστορικά στοιχεία για τις «πολιτικές προϋποθέσεις» που επιβάλλει το ΔΝΤ, κατανοεί τις σκοπιμότητες των δανείων. Οδήγησαν σε μία άνευ προηγουμένου αναδιάρθρωση των οικονομιών και...
Μικρές αλλά διδακτικές ιστορίες για το ΔΝΤ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας