Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η υπεράσπιση της εργασίας ως μοχλός πίεσης για την Ευρώπη των λαών
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η υπεράσπιση της εργασίας ως μοχλός πίεσης για την Ευρώπη των λαών

  • A-
  • A+
Ο Κοινωνικός Πυλώνας, εξαιτίας του ρόλου που μπορεί να παίξει στην επαναφορά των προστατευτικών εργασιακών ρυθμίσεων και ως εκ τούτου στην αναδιανομή του εισοδήματος προς όφελος του πιο αδύναμου μέρους των εργασιακών σχέσεων, δηλαδή των εργαζομένων, θα αποτελέσει ένα από τα βασικότερα πεδία συγκρούσεων στην Ευρώπη από εδώ και πέρα.

Η κυρίαρχη στρατηγική εξόδου από την κρίση που έπληξε Ελλάδα και Ευρώπη για μια δεκαετία δεν ήταν ουδέτερη. Οι επιλογές της πολιτικής ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αν μη τι άλλο κατά πλειοψηφία, δημιούργησαν τις καταλληλότερες των συνθηκών για μια βίαιη αναδιανομή εισοδήματος, πλούτου και δύναμης από τα κάτω προς τα πάνω. Κεντρική διαδικασία και αναγκαίο όχημα για την παραπάνω τομή στην προηγούμενη αναπαραγωγή της κοινωνικής ισορροπίας αποτέλεσαν η επίθεση στον κόσμο της εργασίας. Με άλλα λόγια, για να γίνουν οι πλούσιοι και ισχυροί πιο πλούσιοι και πιο ισχυροί -ώστε να ξεπεράσουν αλώβητοι μια κρίση που οι ίδιοι δημιούργησαν- πρέπει αντίστοιχα οι φτωχοί και αδύναμοι να γίνουν πιο φτωχοί και πιο αδύναμοι. Η απορρύθμιση της αγοράς μέσα από μια γενικευμένη επαναδιαπραγμάτευση των όρων, των δικαιωμάτων και των καθεστώτων εργασίας των μεσαίων και χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων αποτέλεσε μια κομβική απόφαση.

Οι επιπτώσεις της ιδεολογίας του «αόρατου χεριού της αγοράς» αποδείχθηκαν μοιραίες για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία. Το μεταφυσικό αυτό χέρι δεν συμβολίζει τίποτε παραπάνω από ένα εξαιρετικά «ορατό» και πραγματικό σύστημα ανταγωνισμού και κοινωνικού αυτοματισμού που αφήνει απροστάτευτους τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες απέναντι στους de facto ισχυρούς του εκάστοτε τραπεζιού. Η αποσάθρωση του εργασιακού τοπίου αποτυπώθηκε σε όλους τους οικονομικούς και τους κοινωνικούς δείκτες, ενώ η αντιστροφή, και όχι απλά η ανάσχεση, αυτής της πραγματικότητας αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση των επόμενων χρόνων. Η όποια επαναφορά στην κανονικότητα, μετά το τέλος μια μακράς περιόδου ύφεσης και καταστρατήγησης βασικών εργασιακών (και δημοκρατικών κατ’ επέκταση) δικαιωμάτων, περνάει αναπόφευκτα μέσα από την επαναφορά της κανονικότητας στην εργασία.

Την ίδια στιγμή, η έκρηξη των ανισοτήτων, η διάρρηξη των παραδοσιακών σχέσεων εκπροσώπησης -ειδικά στην περίπτωση της ενσωμάτωσης στο νεοφιλελεύθερο πολιτικό σχέδιο των κομμάτων της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας- αλλά και η υιοθέτηση ενός μισαλλόδοξου λόγου από τη συντηρητική (και όχι μόνο) κομματική οικογένεια, ειδικά ενώπιον της νέας συνθήκης που δημιούργησε το μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα, επέτρεψαν στο ακροδεξιό και εθνικιστικό αφήγημα να επανεμφανιστεί ως μια «λαϊκή εναλλακτική», μια «αντισυστημική επιλογή». Με άλλα λόγια, για να επιτευχθεί ο στόχος που περιγράψαμε παραπάνω, είναι εξίσου ζωτικής σημασίας οι φτωχοί και αδύναμοι να θεωρούν πως για το βιοτικό τους επίπεδο ευθύνονται κάποιοι εξίσου φτωχοί και αδύναμοι, με διαφορετική εθνική, θρησκευτική ή ακόμα και έμφυλη ταυτότητα από τους ίδιους.

Οι αγώνες όμως των λαών της Ευρώπης και η αντίστοιχη αλλαγή του πολιτικού συσχετισμού δύναμης σε χώρες όπως η Ελλάδα και αργότερα η Ισπανία και η Πορτογαλία, σε συνδυασμό με μια όψιμη αλλά κρίσιμη επιστροφή κομματιών της σοσιαλδημοκρατίας προς τις συγκροτητικές αρχές αυτής, απέδειξαν πως το μέλλον της Ευρώπης βρίσκεται στις δυνάμεις που αντιλαμβάνονται την ανάγκη για περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη, περισσότερη ελευθερία και ισότητα.

Το 2017, αναγνωρίζοντας την ανάγκη μιας ενιαίας επαναρύθμισης του εργασιακού τοπίου στο σύνολο των χωρών της ένωσης, υιοθετήθηκε ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Πυλώνας, με την κοινή διακήρυξη Συμβουλίου, Ευρωκοινοβουλίου και Κομισιόν, κατά την «Κοινωνική Σύνοδο» στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας: ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στην αγορά εργασίας, δίκαιοι όροι εργασίας και κοινωνική προστασία και ένταξη. Τρεις πολιτικές κατευθύνσεις οι οποίες άπτονται 20 βασικών αρχών. Σε αντίθεση όμως με το Σύμφωνο Σταθερότητας ή άλλες ευρωπαϊκές οδηγίες, ο Κοινωνικός Πυλώνας δεν συνοδεύεται από κάποια διαδικασία νομοθετικής δεσμευτικότητας η οποία θα προβλέπει κυρώσεις για τυχόν παραβιάσεις αυτών των βασικών αρχών.

Είναι σαφές πως ο Κοινωνικός Πυλώνας, εξαιτίας του ρόλου που μπορεί να παίξει στην επαναφορά των προστατευτικών εργασιακών ρυθμίσεων και ως εκ τούτου στην αναδιανομή του εισοδήματος προς όφελος του πιο αδύναμου μέρους των εργασιακών σχέσεων -δηλαδή των εργαζομένων-, θα αποτελέσει ένα από τα βασικότερα πεδία συγκρούσεων στην Ευρώπη από εδώ και πέρα. Με αφορμή τον Πυλώνα, θα εκφραστούν ξανά δύο κυρίαρχα αντιπαραθετικά πολιτικά σχέδια. Το πρώτο, αυτό της απελευθερωμένης οικονομίας, που ευνοείται από το να παραμείνουν οι αρχές αυτές ως ένα ευχολόγιο που δεν θα δεσμεύσει κανένα κράτος και κανέναν εργοδότη, εκφράζεται από τη Δεξιά και τους πολιτικούς της συμμάχους.

Το δεύτερο σχέδιο είναι αυτό που πρεσβεύουμε εμείς. Ενα σχέδιο που στήνει συμμαχίες με τον κόσμο της εργασίας, που θεωρεί τα εργασιακά δικαιώματα ως οργανικό στοιχείο της δημοκρατίας, που δεν πιστεύει πως η επισφάλεια μπορεί να είναι το εργασιακό μέλλον των νέων, που δεν θεωρεί την ανισότητα φυσική κατάσταση ή κίνητρο για αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Είναι το σχέδιο που κατάφερε να επαναφέρει τις βασικές αρχές των συλλογικών συμβάσεων, να αυξήσει κατά 11% τον κατώτατο και να καταργήσει τον υποκατώτατο μισθό, να μειώσει την ανεργία κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες, να κερδίσει μεγάλες μάχες ενάντια στην εργοδοτική αυθαιρεσία, να ευνοήσει τη δημιουργία 400.000 νέων θέσεων εργασίας μέσα σε 4 χρόνια. Οι ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου έχουν ένα και μόνο επίδικο: ποιο σχέδιο από αυτά τα δύο θα υπερισχύσει την επόμενη μέρα. Η απάντηση πρέπει να δοθεί από τα κάτω και από τα αριστερά για μια Ευρώπη των πολλών, μια Ευρώπη των λαών της.

* Υφυπουργός Εργασίας και βουλευτής Πρέβεζας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μνημονιακά μέτρα στη μετα-μνημονιακή εποχή
Η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει την Ελλάδα σε χώρα ακόμη μικρότερου εργασιακού κόστους, υιοθετώντας την άρρητη παραδοχή ότι ο ορίζοντας ανταγωνισμού μέσα στον οποίο κινούμαστε περιλαμβάνει χώρες χαμηλού...
Μνημονιακά μέτρα στη μετα-μνημονιακή εποχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ και το «μικρότερο κακό»
Η βασική κριτική που ασκείται σήμερα από τη Δεξιά στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι κατέστρεψε την οικονομία οδηγώντας τη σε καχεξία και οπισθοδρόμηση. Το δυστύχημα είναι ότι την κριτική αυτή ασπάζεται από άλλη...
Η διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ και το «μικρότερο κακό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
H δουλειά δεν είναι για χόρταση
Σήμερα όσοι τυχεροί εργάζονται διαπιστώνουν ότι ούτε ο μισθός ούτε η ίδια η δουλειά είναι για χόρταση. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο μισθός, είτε ολόκληρος είτε μισός, δεν φτάνει για να χορτάσει ένας...
H δουλειά δεν είναι για χόρταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελπίδα των εργαζομένων απέναντι στη βαρβαρότητα είναι η ενδυνάμωση των ταξικών αγώνων
Αν και μόλις μπήκε το φθινόπωρο, η πλειονότητα των εργαζομένων ζει σε βαρυχειμωνιά, μετρώντας όχι μόνο τη σφαγή των δικαιωμάτων τους, αλλά κυριολεκτικά πληρώνοντας το τίμημα της ανάπτυξης με νεκρούς (σχεδόν 20...
Η ελπίδα των εργαζομένων απέναντι στη βαρβαρότητα είναι η ενδυνάμωση των ταξικών αγώνων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι πλούσιοι είναι πλούσιοι επειδή οι φτωχοί είναι φτωχοί
Ολοι. Και εμείς και αυτοί. Και αυτοί που είναι άνεργοι και κατεστραμμένοι και εκείνοι που έχουν πολλές εκατοντάδες δισεκατομμύρια στο εξωτερικό. Και οι μισθωτοί που πληρώνονται, αν πληρώνονται, στη χάση και...
Οι πλούσιοι είναι πλούσιοι επειδή οι φτωχοί είναι φτωχοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επαναστάτης του οχτάωρου
Τα αφεντικα επιθυμούν στρατιώτες διαθέσιμους ολόκληρο το εικοσιτετράωρο, με ανοιχτά τηλέφωνα διαρκώς και πρόθυμους να παρατήσουνε ελεύθερο χρόνο, παιδιά και σύντροφο, για να τεθούνε στη διάθεση της εταιρείας,...
Επαναστάτης του οχτάωρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας