Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενιαίος χώρος ανώτατης εκπαίδευσης: Ακαδημαϊκή αναγκαιότητα ή προεκλογικό πυροτέχνημα;
EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενιαίος χώρος ανώτατης εκπαίδευσης: Ακαδημαϊκή αναγκαιότητα ή προεκλογικό πυροτέχνημα;

  • A-
  • A+

Λίγο πριν από το Πάσχα, ψηφίστηκε το εμβληματικό νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας που επισφραγίζει τον Ενιαίο Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης, εγκαινιάζει τη νέα Γ’ Λυκείου και για πρώτη φορά εισάγει την ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ της χώρας μόνο με το απολυτήριο.

Εδώ θα θέλαμε να αναδείξουμε τη σημασία της μεταρρύθμισης του Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, όπως ξεκίνησε σχεδόν πριν από δύο χρόνια και ολοκληρώθηκε τη Μ. Τρίτη.

Η νέα αρχιτεκτονική των Πανεπιστημίων προβλέπει την ίδρυση νέων τμημάτων, την ίδρυση των Πανεπιστημιακών Ερευνητικών Κέντρων, όπως και τη λειτουργία, εντός των Πανεπιστημίων διετών προγραμμάτων σπουδών που θα παρέχουν επαγγελματικά πιστοποιητικά ευρωπαϊκών προσόντων και στα οποία θα εισάγονται οι απόφοιτοι των Επαγγελματικών Λυκείων.

Εχει σημασία να αποτιμήσουμε τον ακαδημαϊκό χαρακτήρα του εγχειρήματος για τον Ενιαίο Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης υπό τη μορφή ερωτημάτων.

◼ Τι συνεπάγεται η κατάργηση των ΤΕΙ;

Το επιχείρημα που ακούγεται από τα επίσημα χείλη της αντιπολίτευσης είναι ότι με την κατάργηση των ΤΕΙ καταστρέφεται η τεχνολογική εκπαίδευση. Είναι όμως έτσι; Τα ΤΕΙ από το 2001 είναι Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Οι καθηγητές τους είναι στη μεγάλη τους πλειονότητα κάτοχοι διδακτορικών τίτλων και διεξάγουν έρευνα υψηλού επιπέδου, παρ’ όλο που δεν έχουν τη δυνατότητα να επιβλέψουν υποψήφιους διδάκτορες.

Τα ΤΕΙ καταγράφτηκαν στη συνείδηση της κοινωνίας αλλά και της ακαδημαϊκής κοινότητας ως Πανεπιστήμια δεύτερης κατηγορίας, μια και δεν έχουν όλες τις θεσμικές δυνατότητες να αναπτυχθούν δεδομένου ότι ως πραγματικά Πανεπιστήμια θα είχαν τη δυνατότητα να προσελκύουν καλύτερους επιστήμονες και περισσότερους πόρους από ανταγωνιστικά προγράμματα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο διαχωρισµός της επιστήµης από τις εφαρµογές και την τεχνολογία δεν απαντά σήµερα στις ανάγκες της Ανώτατης Εκπαίδευσης.

Η διαίρεση της Ανώτατης Εκπαίδευσης σε δύο διακριτούς κλάδους, με τον έναν να δίνει έμφαση στη θεωρία και τον άλλο στην εφαρμογή, είναι επιστημονικά προβληματική, προκαλεί ανισότητες και δεν λαμβάνει υπόψη τις καταιγιστικές τεχνολογικές εξελίξεις.

◼ Ακαδημαϊκές συνέργειες ή fast track συγχωνεύσεις;

H αντιπολίτευση διατείνεται ότι το ΥΠΠΕΘ με «fast track» διαδικασίες προχώρησε σε συγχωνεύσεις με μη ακαδημαϊκά κριτήρια. Είναι όμως έτσι; Το ΥΠΠΕΘ είχε τέσσερις επιλογές.

Επιλογή πρώτη: Να μην κάνει τίποτα, να αφήσει τα πράγματα ως είχαν, δηλαδή έναν Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης κατακερματισμένο, με τα περισσότερα ιδρύματα, ειδικά της περιφέρειας, να φυτοζωούν και να έχουν ισχνό ακαδημαϊκό αποτύπωμα.

Επιλογή δεύτερη: Να προχωρήσει σε ένα σχέδιο παρόμοιο με αυτό του αλήστου μνήμης σχεδίου «Αθηνά», ώστε να κλείσει, χωρίς απολύτως κανέναν σχεδιασμό, όσα περισσότερα τμήματα μπορούσε με τη «δημοκρατική» διαδικασία των προεδρικών διαταγμάτων.

Επιλογή τρίτη: Να μετατρέψει εν μιά νυκτί τα ΤΕΙ σε Πανεπιστήμια Εφαρμοσμένων Επιστημών, προς τέρψιν της αντιπολίτευσης. Εδώ να σημειωθεί ότι τα Πανεπιστήμια Εφαρμοσμένων Επιστημών, όπου υπάρχουν στην Ευρώπη, θυμίζουν όντως τα ΤΕΙ της δεκαετίας του ’80, μια και η πλειονότητα των διδασκόντων δεν κατέχει διδακτορικό τίτλο και η φοίτηση είναι τριετής και εστιασμένη σε επαγγελματική κατάρτιση.

Η μετονομασία των ΤΕΙ σε Πανεπιστήμια Εφαρμοσμένων Επιστημών ουσιαστικά θα ήταν υποβάθμιση των ΤΕΙ του σήμερα. Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε προσφάτως ότι προτίθεται να μετατρέψει το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής σε Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών, συνεπώς η ιδέα μετατροπής πολλών νέων Πανεπιστημίων σε Πανεπιστήμια Εφαρμοσμένων Επιστημών, δηλαδή Πανεπιστήμια δεύτερης κατηγορίας, βρίσκεται στην εκπαιδευτική ατζέντα της Ν.Δ.

Επιλογή τέταρτη, την οποία και επέλεξε το υπουργείο Παιδείας: Να εκκινήσει έναν ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των ιδρυμάτων ανά περιφέρεια και του υπουργείου, να συγκροτηθούν ομάδες εργασίας από τα ίδια τα ιδρύματα, ώστε να οικοδομηθούν οι απαραίτητες συναινέσεις. Ο στόχος ήταν η διαμόρφωση ισχυρών ακαδημαϊκών πόλων έναντι του υπάρχοντος κατακερματισμού. Η οδός αυτή απαίτησε περισσότερο χρόνο και κόπο.

Ελαβαν χώρα πολλαπλές συναντήσεις εκπροσώπων των ιδρυμάτων με την ηγεσία του ΥΠΠΕΘ, συνεδριάσεις των οργάνων εντός των ιδρυμάτων, διαβούλευση με τοπικούς φορείς. Εν τέλει όμως η επιλογή αυτή δικαιώνει την κυβέρνηση, διότι η ριζική αναμόρφωση του χάρτη των ΑΕΙ που καταλήγει σε ακαδημαϊκή μεγέθυνση σε όλες τις περιπτώσεις, είναι γεγονός, μέσα από μια διαφανή διαδικασία και κοινοβουλευτική συζήτηση, όπου υπήρξε δημοκρατικός διάλογος στο ανώτατο επίπεδο.

Με τη συνδρομή της πολιτείας και την προσπάθεια των πανεπιστημιακών, ο Ενιαίος Χώρος έχει τις προϋποθέσεις να αποτελέσει το υπόβαθρο για την ανάπτυξη των ακαδημαϊκά ισχυρών δημόσιων Πανεπιστημίων της επόμενης 20ετίας. Σε επόμενο άρθρο θα συζητήσουμε την επίδρασή του στις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της εποχής.

*αναπλ. καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ΕΡΡΙΚΟΣ ΒΕΝΤΟΥΡΑΣ, καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αυτοαδυναμία
Κοντοζυγώνει η κρίσιμη καλοκαιρινή κάλπη κι η κομματική καμαρίλα σκαρφίζεται χίλια μύρια απίθανα τεχνάσματα, προκειμένου να ταΐσει με σανό και άφθονη πρωτεΐνη από ξίγκι λιποβαρούς μύγας τις ορδές των απρόθυμων...
Αυτοαδυναμία
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η σχόλη και το τεντωμένο τόξο
Μην τα ισοπεδώνουμε όλα -έχει και η παραλία τις χαρές της και την ομορφιά της, ειδικά μετά τα μεσάνυχτα όταν πίνεις την μπίρα σου δίπλα στο κύμα και ακούς τη μουσική της θάλασσας και νιώθεις τη δροσιά της...
Η σχόλη και το τεντωμένο τόξο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μοναδικότητα του ΣΥΡΙΖΑ
Ο παππούς μου έλεγε: Καλύτερα να σε ζηλεύουνε παρά να σε λυπούνται. Σκέφτομαι αυτές τις μέρες ότι τούτο ίσως θα ταίριαζε ως παρηγοριά στον ΣΥΡΙΖΑ για τις επιθέσεις που δέχεται πανταχόθεν. Η «ζήλια» εν...
Η μοναδικότητα του ΣΥΡΙΖΑ
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Το ’πε και το ’κανε η Κίνα στο Χονγκ Κονγκ…
…Είπε η Κίνα στους πολίτες του Χονγκ Κονγκ, με φερέφωνο την (δική της) κυβερνήτη της ημιαυτόνομης διοίκησης: «Μη διαδηλώνετε, γιατί θα βαρέσω». Αυτοί δεν υπάκουσαν, διαδήλωσαν, και τους βάρεσε. Την Τετάρτη,...
Το ’πε και το ’κανε η Κίνα στο Χονγκ Κονγκ…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Φτηνές πτήσεις
Ζούμε στα ταξίδια μια μεταβατική περίοδο. Κάποιες πινελιές της πάλαι ποτέ πολυτέλειας, που όφειλε να τυλίγει τους λίγους πλούσιους, οι οποίοι κάποτε είχαν πρόσβαση σ’ αυτά, επιζούν με δυσκολία, αλλά όλο και...
Φτηνές πτήσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αχ, η… μεσαία μου τάξη
Ανέκραξε η κυβέρνηση άμα τη ανακοινώσει των αποτελεσμάτων στις ευρωεκλογές. Κι αμέσως άρχισε ένα ατελείωτο μοιρολόι, στο οποίο οι αυτόκλητες μοιρολογίστρες ανέλαβαν να εξιστορήσουν τα παθήματα της μεσαίας...
Αχ, η… μεσαία μου τάξη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας