Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από τα πρόσωπα στα πράγματα
EUROKINISSI/ΒΑΪΟΣ ΧΑΣΙΑΛΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από τα πρόσωπα στα πράγματα

  • A-
  • A+

Πολλές φορές ακούμε να γίνεται λόγος για τα προτερήματα ή τα ελαττώματα προσώπων του στενότερου ή του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος. Να εικονογραφούνται με φωτεινά ή με μελανά χρώματα, ανάλογα με την παλέτα ή τη διάθεση του «καλλιτέχνη». Αν ισχύσει η τελευταία συνθήκη, οι φωτοσκιάσεις θα αλλοιώσουν την εικόνα.

Αυτά, όμως, βλέπουμε να ισχύουν συχνά και για πρόσωπα της πολιτικής. Τότε το κοινό κρίνει με όρους life style: ο/η τάδε είναι όμορφος/η, γοητευτικός/ή και αρέσει. Η γοητεία και η ομορφιά, προσόντα προβολής. Ακούμε να λένε «γράφει στον φακό» και συμπληρώνουν «μια εικόνα χίλιες λέξεις». Ομως η παροιμιακή φράση δεν ταιριάζει στην περίπτωσή μας. Αλλοτε πάλι: «με το μπόι του/της γεμίζει τον χώρο, έχει μια αρχοντιά που σε καθηλώνει».

Μόνο μ’ αυτά και άλλα παρόμοια μπορεί να γίνει σωστή επιλογή προσώπων στην πολιτική;

Τα παραπάνω μπορείς να τ’ ακούσεις σε μια ιδιωτική συζήτηση, σε μια φιλική συντροφιά, σε μια παρέα καφενείου. Αυτά μπορείς να τ’ ακούσεις στην τηλεόραση, όταν η σοβαροφάνεια αντικαθιστά τη σοβαρότητα, η γνώμη τη γνώση.

Ολ’ αυτά σκηνοθετημένα, με κατάλληλη μουσική επένδυση έρχονται να «φωτίσουν» και όχι να ενημερώσουν, πολλώ δε μάλλον να διαπαιδαγωγήσουν τον λαό. Και σ’ αυτά τα προγράμματα εμφιλοχωρούν και οι γλάστρες της πολιτικής που δεν έχουν να πουν τίποτα, που κομίζουν την ασημαντότητά τους από κανάλι σε κανάλι. Εδώ ισχύει: «το μέσο είναι το μήνυμα».

Αλλοτε πάλι, τα προσόντα είναι η οικογενειακή καταβολή και οι δάφνες άλλων. Κληρονομικώ δικαιώματι εμφανίζονται ως συνεχιστές μιας «λαμπράς παράδοσης», ενός έργου που άρχισε κάποτε και μέλλει να συνεχιστεί επί των ημερών των περί ων ο λόγος προσώπων. Υποτακτικοί και φεουδάρχες είναι έτοιμοι να συνεχίσουν την ιστορική τους πορεία. Το μέλλον τούς καλεί σε ένα ραντεβού στο οποίο σχεδόν είναι υποχρεωμένοι να ανταποκριθούν.

Κοντά στα παραπάνω και οι λαїκιστές. Παίρνουν μία ατάκα ενός πολιτικού και την εκλαμβάνουν ως ευφυολόγημα -κατ’ αυτούς εξυπνάδα. Κι αμέσως αποκαλούν τον εκφραστή της «μάγκα». Τις περισσότερες φορές είναι «τζάμπα μάγκας».

Εδώ ακριβώς έχει εκτροχιαστεί η λογική και η γνώση κι έχει εμφανιστεί η δήθεν καπατσοσύνη, η κουτοπονηριά, αν συνοδεύεται από ιδιοτέλεια.

Ορισμένα χαρακτηριστικά, κάποια χαρίσματα που υπάρχουν φυσικώ τω τρόπω, ανεπιτήδευτα, πηγαία, ασφαλώς και είναι αποδεκτά (προσωπική γοητεία, ευφυΐα, ευγένεια). Ομως, ακόμη κι αυτά εκτιμώνται στην πράξη, στην καθημερινότητα, στη δράση. Δεν μπορούμε να έχουμε προτιμήσεις, να αξιολογούμε τους συνανθρώπους μας -και εν προκειμένω τους πολιτικούς- αν δεν δοκιμάζονται στην πράξη.

Είναι καιρός λοιπόν να περάσουμε από τα πρόσωπα στα πράγματα. Βασική αρετή του πολιτικού, το ήθος. Οχι μόνο στην ατομική του διάσταση αλλά κυρίως στην κοινωνική. Κάτι που προκύπτει από τη δική του ευεργετική επίδραση στην κοινωνία και στην από μέρους της αποδοχή του.

Πολιτική και ηθική πρέπει να είναι αξεχώριστα. Για να παραφράσω τον Πλάτωνα «η πολιτική που χωρίζεται από τη δικαιοσύνη και την άλλη αρετή φαίνεται να ’ναι πανουργία και όχι σοφία».

Τα πράγματα, οι ενέργειες, οι πρωτοβουλίες είναι αυτές που θα αναδείξουν τον δραστήριο και τον επινοητικό, σε αντίθεση με τον αδρανή και επαναπαυμένο. Τα προβλήματα και οι αντιξοότητες θα φέρουν στο προσκήνιο αυτόν που έχει ιδέες, πρόγραμμα, μέθοδο και αντοχή.

Στις Συμπληγάδες Πέτρες χρειάζονται «κλειστά αυτιά στις Σειρήνες» και προσήλωση στον στόχο. Οι πράξεις είναι αυτές που ερμηνεύουν τις σκέψεις μας, τις υλοποιούν και τις φωτίζουν. Οι «εξαγγελίες» είναι γράμμα κενό, κύμβαλο αλαλάζον, αν δεν τεθούν στη δύναμη της δοκιμασίας που είναι ο μόνος τρόπος της καταξίωσης.

Ετσι χτίζεται η εμπιστοσύνη των άλλων, η επιδοκιμασία, η επιβράβευση. Τα «πράγματα» όμως δεν είναι αδρανές υλικό, αλλά «κινούμενη άμμος», μια μεταβλητότητα που πρέπει να την παρακολουθείς για να βρεις τον ρυθμό της, να την επεξεργάζεσαι νοητικά, να την αλλάξεις. Γιατί τα «πράγματα» είμαστε εμείς οι ίδιοι με τις πρωτοβουλίες και τις παραλείψεις μας.

Η προσφορά μας, ποσοτική και ποιοτική, θα μετρηθεί στο τώρα και στο αύριο, στην αναγκαιότητα και στον συνειδητό προγραμματισμό. Η καλοπροαίρετη διάθεση προς τους άλλους γεννάει την προσφορά, κάνει την υπέρβαση που μπορεί να φτάσει ώς τον ηρωισμό.

Η καθημερινότητα δεν ζητάει τόσα πολλά. Λίγη υπευθυνότητα και καθαρά χέρια θα έδιναν στον απλό άνθρωπο να εμπιστευτεί τον άλλον, να μην απογοητεύεται, να μη λέει «όλοι ίδιοι είναι».

Εχει ανάγκη όχι από κούφια λόγια χωρίς αντίκρισμα, από πληθωρικές χειρονομίες που προδίδουν αμηχανία, έλλειψη περιεχομένου, αλαζονεία.

Εχει ανάγκη από αλήθεια, γιατί η αλήθεια ελευθερώνει.

*φιλόλογος - συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Αριστούλα
Κάθε φορά που ακούω ειδήσεις για αρίστους με άριστες επιδόσεις στο σούφρωμα, θυμάμαι την Αριστούλα. Νέα γυναίκα. Φωτεινό πρόσωπο, που το χαμόγελό της μου θυμίζει την ηρωίδα του παραμυθιού. Κάθε χαμόγελο κι ένα...
Αριστούλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα ηθικά χρέη της μεταμνημονιακής περιόδου
Η χώρα βγαίνει από τα μνημόνια, όμως τις συνέπειές τους θα τις ζούμε για χρόνια ακόμα. Σκληρά μνημονιακά μέτρα θα συνεχίσουν να ισχύουν για να μας θυμίζουν, μεταξύ άλλων, το κενό που βρέθηκε η Ελλάδα, λίγα...
Τα ηθικά χρέη της μεταμνημονιακής περιόδου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το προσωπικό ηθικό άθλημα και η πολιτική
Δεν γνωρίζω πόσοι στη χώρα αυτή, αλλά και διεθνώς, είχαν το προσωπικό ήθος να παραιτηθούν, λόγω πολιτικών και ηθικών διαφωνιών, από σημαντικότατη και σχεδόν μόλις αναληφθείσα υπουργική θέση, και να παραδώσουν...
Το προσωπικό ηθικό άθλημα και η πολιτική
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ηθικός ρεαλισμός, αξίες και ηθικό πλεονέκτημα
Ας μου επιτραπεί η άποψη ότι πράγματι η Αριστερά έχει εξ ορισμού, αν θέλετε, καταστατικά, ένα ηθικό πλεονέκτημα, που αλίμονο αποτελεί και τον επόπτη δαίμονά της. Και λόγω των καταστατικών της αρχών είναι...
Ηθικός ρεαλισμός, αξίες και ηθικό πλεονέκτημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ουσιοκρατική θεώρηση των πραγμάτων
Η έννοια της ουσιοκρατίας είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, αμφιλεγόμενη και εννοιολογικά βεβαρημένη και παρεξηγημένη, ενώ συγχρόνως απορρίπτεται πλήρως στο πλαίσιο της εμπειρικά θεμελιωμένης αναλυτικής φιλοσοφίας...
Η ουσιοκρατική θεώρηση των πραγμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να ξαναδούμε όσα ξεχάστηκαν -πολύτιμα, που δεν αποτιμώνται
Το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο, σ’ εμάς εναπόκειται να το γράψουμε, να το οικοδομήσουμε∙ με τόλμη, επειδή πρέπει να εγκαταλείψουμε οριστικά συνήθειες αιώνων∙ με μεγαλοψυχία επειδή πρέπει να...
Να ξαναδούμε όσα ξεχάστηκαν -πολύτιμα, που δεν αποτιμώνται

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας