Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Κωφή αίσθησις ακοής» στη Σπάρτη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Κωφή αίσθησις ακοής» στη Σπάρτη

  • A-
  • A+

Το 2011, κατά την παρθενική μου επίσκεψη στην επιβλητική και ιστορική Αρεόπολη της Μάνης, είχα την τύχη να θαυμάσω την τέχνη του Λεωνίδα Μιχαλάκου που εκτέθηκε στη συνέχεια, το 2013 στην Αθήνα στο ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», το 2016, στο Παρίσι, στην γκαλερί «Δεσμός», το 2018 στον πατρογονικό του Κότρωνα, ενώ αυτές τις μέρες παρουσιάζεται από 19 μέχρι 25 Απριλίου 2019 στην «Πνευματική Εστία Σπάρτης».

Ο Λεωνίδας, με ευαισθησία και σεβασμό στην πλούσια παράδοση της ηρωικής Μάνης και ιδιαίτερα στον από χιλιετίες αρχαιότερο τραγικό λόγο, το αξεπέραστο αυστηρά οκτασύλλαβο μοιρολόι της, με κυρίαρχο ιδανικό εργαλείο της απόδοσης-μεταγραφής της λαϊκής μας παράδοσης την πανέμορφη «βυζαντινή μικρογράμματη επισεσυρμένη γραφή», συνθέτει επιδέξια στο τελάρο το χρώμα των λέξεων με τα υλικά του εργαστηρίου του, πένες, μελάνια, αυγοτέμπερες, γραφίδες, κόλλες, περγαμηνόχαρτα, χολή βοδιού, κρόκο, χρυσάφι και άλλα καθαρά μέταλλα, παρουσιάζοντας μια πρωτότυπη, εξαίρετη δημιουργία όπου τα σχήματα των γραμμάτων δεν εκφράζουν μόνο φθόγγους, αλλά επεκτείνονται σε συμβολικές μεταμορφώσεις, που οδηγούν στην καλλιτεχνική συγκίνηση, η οποία προκαλείται από τον απαλό ρυθμό, τον έντονο ψυχισμό, τη θαυμαστή ποίηση και την ελευθερία έκφρασης του λαϊκού ή έντεχνου λόγου.

Ο τίτλος της παρουσιαζόμενης έκθεσης, στην πρωτεύουσα της Λακωνίας, «Scriptorium ή ο κόσμος της σιωπής», εμπνευσμένος από τα εξοπλισμένα μοναστηριακά εργαστήρια γραφής, που ακολουθούσαν την τεχνική των διακοσμημένων εικονογραφημένων βυζαντινών ευαγγελίων, μας παραπέμπει στον σοφό γρίφο «κωφή αίσθησις ακοής», στον οποίο ο κωμωδιογράφος Αντιφάνης του 4ου π.Χ. αιώνα, στην κωμωδία του «Σαπφώ» παριστά την κατά τον Πλάτωνα δεκάτη Μούσα, τη λυρική ποιήτρια Σαπφώ, που γεννήθηκε στην Ερεσό της Λέσβου το 630 π.Χ. να λέει τον εξής γρίφο:

Υπάρχει ένα «θηλυκό» που σώζει τα «βρέφη» στους κόλπους του, και αυτά ενώ είναι άφωνα βγάζουν πολύ δυνατή φωνή και πάνω στα κύματα της θάλασσας και σε όλη τη στεριά, μιλώντας σε όσους ανθρώπους θέλουν, και εκείνοι ακόμα, και αν δεν είναι εκεί, μπορούν να ακούν επειδή «κωφήν δ’ ακοής αίσθησιν έχουσιν».

Στη συνέχεια, ο Αντιφάνης βάζει την ίδια τη Σαπφώ να λύνει τον γρίφο ως εξής:

Το «θηλυκό» είναι η «επιστολή» (ή η ζωγραφιά), η οποία μέσα της κουβαλά ως «βρέφη» τα «γράμματα» (ή τα σχήματα) που, ενώ είναι άφωνα, μιλούν σε όποιους θέλουν, ακόμα και αν αυτοί είναι μακριά, σε αντίθεση με κάποιον που ακόμα και αν τύχει να είναι κοντά, καθώς θα διαβάζει την επιστολή (ή βλέποντας τη ζωγραφιά), δεν θα ακούσει, δεν θα συγκινηθεί και δεν θα απολαύσει το μεγαλείο της.

* συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρώτα ήρθαν για τον Ασάνζ
Τούτη τη στιγμή, ο Τζούλιαν είναι κλειδωμένος σε υπόγειο κελί στο Βρετανικό Γκουαντάναμο, όπως αποκαλούν οι ίδιοι οι Βρετανοί τη φυλακή ύψιστης ασφάλειας Μπέλμαρς, περιμένοντας την έκδοσή του στις ΗΠΑ με την...
Πρώτα ήρθαν για τον Ασάνζ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Άλλη μια φορά για το τυρί και τη φάκα
Η σύλληψη Λυκουρέζου δεν έρχεται σε μια ανύποπτη πολιτική συγκυρία. Βρισκόμαστε σε πολλαπλή και χρονικά εκτεταμένη προεκλογική περίοδο, πλήρη ανάπτυξη του «δόγματος Πολάκη», σκανδαλοθηρία, σκανδαλολογία και...
Άλλη μια φορά για το τυρί και τη φάκα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα συστατικά για ένα χορταστικό ποδοσφαιρικό μενού
Θα χρειαστούν κάποιες μέρες για να ξεκολλήσει οριστικά ο νους από το συγκεκριμένο event. Πού να πρωτοσταθεί, άραγε, κάποιος μετά τον αγώνα της Μάντσεστερ Σίτι με την Τότεναμ;
Τα συστατικά για ένα χορταστικό ποδοσφαιρικό μενού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την Αργυρώ
Χιλιάδες ποτάμια έτρεχαν μέσα στις διηγήσεις της, όπως τα πλούσια χρόνια αγώνων που διέτρεχαν τη ζωή της. Ενα αστέρι Ελευθερίας συνόδευε τις λέξεις της, χαμήλωνε το κορμί του ν’ αφουγκραστεί τις μνήμες των...
Για την Αργυρώ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λαοφιλής λαϊκισμός;
Το πολιτικό ερώτημα δεν είναι ποιος θεωρείται ο χειρότερος για να κυβερνήσει τη χώρα, αλλά ποιον κρίνουμε ως τον (συγκριτικά) καλύτερο. Και, κυρίως, με ποια κριτήρια. Θέλω να πιστεύω ότι οι Ελληνες έχουν...
Λαοφιλής λαϊκισμός;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πόσες αλήθειες αντέχουμε;
Μια από τις ειδήσεις της περασμένης εβδομάδας ήταν η σύλληψη του 47χρονου Αυστραλού Τζούλιαν Ασάνζ, ιδρυτή του ιστότοπου WikiLeaks. Καθώς προηγήθηκε άρση της επταετούς ασυλίας του από την πρεσβεία του...
Πόσες αλήθειες αντέχουμε;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας