Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Νικώντας τη λέπρα και το στίγμα της

Σπιναλόγκα, Κωνσταντίνος Καρόζης

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Νικώντας τη λέπρα και το στίγμα της

  • A-
  • A+
Τέσσερις φωτογράφοι, επαγγελματίες στον χώρο της Υγείας, σε ένα μοναδικό ταξίδι στον χρόνο, στα πρώτα λεπροκομεία της Ελλάδας. Τόποι γεμάτοι μνήμες, πόνο, μα και ελπίδα για ζωή.

Eνα μοναδικό φωτογραφικό οδοιπορικό στους τόπους όπου πέρασαν μεγάλο μέρος της ζωής τους άνθρωποι με τη νόσο του Χάνσεν, η έκθεση «Μνήμες από τα χρόνια του Χάνσεν» άνοιξε χθες τις πύλες της στο νησάκι Σπιναλόγκα, στην Κρήτη. Η λέπρα σήμερα είναι μια ξεχασμένη ασθένεια η οποία όμως στιγμάτισε αρκετούς ασθενείς, που αναγκάστηκαν να ζήσουν σε συγκεκριμένους χώρους, όπως ήταν τα λεπροκομεία, με την ελπίδα της ίασής τους. Η λέπρα πήρε το όνομά της από τον Νορβηγό γιατρό Χάνσεν, ο οποίος το 1873 ταυτοποίησε το μυκοβακτηρίδιο της λέπρας ως αίτιο της ασθένειας.

Συνοδοιπόροι σε ένα μοναδικό ταξίδι στον χρόνο ξεκίνησαν τέσσερις φωτογράφοι, επαγγελματίες στον χώρο της Υγείας, ενώνοντας τις φωτογραφίες τους από πέντε τόπους όπου βρίσκονται τα πρώτα λεπροκομεία στην Ελλάδα. Η Ευαγγελία Μεϊμέτη, νοσηλεύτρια στην 1η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής, ο Σωτήρης Πατσατζάκης, παθολόγος-εντατικολόγος στο Νοσοκομείο της Καβάλας, ο Κωνσταντίνος Καρόζης, παθολόγος-λοιμωξιολόγος στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, και η Χαρίκλεια Λούπα, παθολόγος-λοιμωξιολόγος στο Νοσοκομείο «Αμαλία Φλέμιγκ» στην Αθήνα.

«Μνήμες από τα χρόνια του Χάνσεν» - Σπιναλόγκα

Οι φωτογράφοι επισκέφθηκαν το πρώτο λεπροκομείο της Ελλάδας το οποίο είναι στη Χίο, βρέθηκαν σε χαλάσματα όπως στη Σάμο και τη Λέρο, σε ιστορικά μνημεία όπως στη Σπιναλόγκα και άλλοτε πάλι σε κατοικήσιμα από ανθρώπους κτίρια που τους έμαθαν τι σημαίνει υπομονή και δύναμη, όπως το Νοσοκομείο «Αγ. Βαρβάρα» στην Αθήνα.

«Το λεπροκομείο στη Χίο ιδρύθηκε στα τέλη του 14ου αιώνα από τους Γενουάτες», σημειώνουν καταγράφοντας την ιστορία του. «Κατά την καταστροφή του 1822, οι ασθενείς, όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι του νησιού, σφαγιάστηκαν. Το ίδρυμα λειτούργησε ξανά μετά το 1831 με φροντίδα της κοινότητας. Το 2011 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο μνημείο από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού».

Χίος, Σωτήρης Πατσατζάκης

Στη Σάμο, η ανέγερση του λεπροκομείου αποφασίστηκε στην παραλία στο Ν. Καρλόβασι, στη θέση Παναγίτσα, «με δαπάνη του μοναστηριακού ταμείου και λειτούργησε αδιάκοπα μέχρι το 1966.

Στη Λέρο, οι ασθενείς απομονώνονταν σε ένα λεπροκομείο κοντά στη θάλασσα, στο ρωμαϊκό φρούριο. Λίγο αργότερα με τη βοήθεια των Ελλήνων Αιγυπτιωτών, χτίστηκε ένα μικρό λεπροκομείο, βορειότερα στην περιοχή Μπρούζι. Η Σπιναλόγκα ξεκίνησε να λειτουργεί με Κανονιστικό Διάταγμα της Κρητικής Πολιτείας το 1903. Ωστόσο η εγκατάσταση των λεπρών ξεκίνησε το 1904. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι ασθενείς δημιούργησαν μια μικρή, κλειστή κοινωνία στο νησί και αγωνίζονταν για την επιβίωσή τους».

Τα κτίρια αυτά πέρασαν στην Ιστορία «γεμάτα μνήμες, πόνο, όνειρα και ελπίδα για ζωή από ανθρώπους που στιγματίστηκαν σκληρά και απομονώθηκαν από την κοινωνία», επισημαίνουν οι φωτογράφοι. «Πρόκειται για κληρονομιά που σε λίγα χρόνια ίσως να είναι άγνωστη στις νέες γενιές διότι δυστυχώς σήμερα πολλά από αυτά τα ιδρύματα καταστρέφονται και βανδαλίζονται καθημερινά. Μέσα από αυτό το φωτογραφικό οδοιπορικό επικαλούμαστε τη συλλογική μνήμη. Τα λεπροκομεία είναι ένα κομμάτι της ιστορίας μας που δεν πρέπει να λησμονούμε. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του ιεραπόστολου Ραούλ Φολερό: ‘‘Η λέπρα νικήθηκε, όχι όμως το στίγμα’’».

Η έκθεση στη Σπιναλόγκα συνδιοργανώνεται από την Περιφέρεια Κρήτης, τον Δήμο Αγ. Νικολάου-Πολιτιστικός Αθλητικός Οργανισμός, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου και τον ΕΟΤ και θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Οκτωβρίου. Ανάλογη έκθεση φωτογραφίας θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στο Πολιτιστικό Κέντρο Φλοίσβου-Παλαιό Φάληρο (3-5/5/2019) και στη Θεσσαλονίκη στο Συνεδριακό Κέντρο Τράπεζας Πειραιώς (6-14/9/2019). Επίσης, τον Ιούλιο θα εκδοθεί δίγλωσσο (ελληνικά-αγγλικά) φωτογραφικό λεύκωμα με τίτλο «Μνήμες από τα χρόνια του Χάνσεν» από τις εκδόσεις Λιβάνη, με κείμενα που επιμελείται η ιστορικός Νίκη Παπαβραμίδου.ΠΑΡΗ ΣΠΙΝΟΥ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Επαγγελματίες και επιστήμονες 
Στις 24 Αυγούστου, έπαθα έμφραγμα... Γράφω λοιπόν τις εντυπώσεις μου όπως θα τις έγραφε ένας τυχαίος Ευρωπαίος που θα αρρώσταινε ξαφνικά (και βαριά) στην Ελλάδα στις διακοπές του... Τι είδα... 
Επαγγελματίες και επιστήμονες 
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δόγμα «νόμος και τάξη», η επιτομή της αυθαιρεσίας
Κείμενο καταγγελία της Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων μετά το περιστατικό στο Θριάσειο, όπου ένοπλοι αστυνομικοί επιχείρησαν να συλλάβουν γιατρό.
Δόγμα «νόμος και τάξη», η επιτομή της αυθαιρεσίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γη των Βατίκων
Βυθισμένος ελέω καύσωνα στην άγρια φύση των Βατίκων με την εκρηκτική ποικιλομορφία παίρνω πολύτιμες ανάσες. Αφήνομαι στο αδιάκοπο τερέτισμα των τζιτζικιών. Η αρχέγονη μουσική τους σπάει τον φρενήρη ρυθμό της...
Γη των Βατίκων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η σερβάντα
Πάνω στη σερβάντα, πολλές οικογενειακές φωτογραφίες. Ο χρόνος έτρεχε πάνω στον δρύινο μπουφέ πέρα δώθε. Τα παιδιά άφηναν τα πόδια των γονιών, για να φορέσουν στολή, νυφικό, να διαλέξουν συντρόφους από τον...
Η σερβάντα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο θάνατος της Γκαϊντέ Κασαρτζιάν δεν πρέπει να μείνει αναπάντητος
Ο τραγικός θάνατος της αποκλειστικής νοσοκόμας Γκαϊανέ Κασαρτζιάν στο νοσοκομείο της Νίκαιας δεν ήταν ούτε τυχαίος, όπως έχει ήδη λεχθεί, ούτε «εμπρόθετος και αυτοπροκαλούμενος», όπως οι «ειδικοί»...
Ο θάνατος της Γκαϊντέ Κασαρτζιάν δεν πρέπει να μείνει αναπάντητος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διπλή πρόκληση των Περιφερειακών Εκλογών στην Κρήτη
Η εκλογική μάχη στην Περιφέρεια της Κρήτης έχει ένα διττό χαρακτήρα, που μάλιστα υπερβαίνει τα τοπικά όρια. Άλλωστε η Κρήτη συχνά δείχνει το δρόμο σε σειρά ζητημάτων έχοντας μια μακρά ιστορία πολιτικών...
Η διπλή πρόκληση των Περιφερειακών Εκλογών στην Κρήτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας