Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι ΗΠΑ και η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα

O εκλεκτός των Αμερικανών για «αντικαταστάτης» του Μαδούρο, Χουάν Γουαϊδό.

AP Photo/Natacha Pisarenko
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι ΗΠΑ και η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα

  • A-
  • A+
Εγχειρίδια του Πενταγώνου αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στον ιδεολογικό πόλεμο στο πεδίο της πληροφορίας και στον ρόλο των κοινωνικών δικτύων (διαδίκτυο και κινητά τηλέφωνα) ως στρατηγικών και πολιτικών όπλων για δημιουργία προσχεδιασμένης βίας και χάους.

Στο πλαίσιο ενός παγκοσμιοποιημένου επεκτατικού και επιθετικού ταξικού πολέμου, τα τελευταία 20 χρόνια -καλύπτοντας πέντε διαδοχικές προεδρικές θητείες Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών στον Λευκό Οίκο, Μπιλ Κλίντον, Τζορτζ Μπους, Μπαράκ Ομπάμα και Ντόναλντ Τραμπ- η αμερικανική Διπλωματία του Πολέμου προωθεί μια πολιτική αλλαγής του καθεστώτος στη Βενεζουέλα, σε βάρος των συνταγματικών και νόμιμων κυβερνήσεων του Ούγο Τσάβες και του Νικολάς Μαδούρο.

Η ανοιχτή, φανερή αλλά και συγκαλυμμένη δράση των ΗΠΑ αποτελεί μέρος του «ελέγχου του συνολικού φάσματος», μιας έννοιας σχεδιασμένης από το Πεντάγωνο πριν ακόμα και από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, που περιλαμβάνει μια σύνθετη πολιτική όπου το στρατιωτικό μέρος, το πολιτικό, το οικονομικό, το νομικό/παραθεσμικό, το επικοινωνιακό και το πολιτιστικό ελέγχουν κοινούς και αλληλοσυμπληρούμενους στόχους.

Δεδομένου ότι το «φάσμα» είναι γεωγραφικό, χωροταξικό, κοινωνικό και πολιτιστικό, για να επιβληθεί η κυριαρχία χρειάζεται η κατασκευή συναίνεσης. Με άλλα λόγια να εμφυτευτούν στην κοινωνία μερικές κοινότοπες λογικές, που με βάση τη συνεχή επανάληψη ενσωματώνονται στις αντιλήψεις της κοινωνίας και εισάγουν ως μοναδική επιλογή την αντίληψη του κόσμου της ηγεμονικής εξουσίας. Αυτό προϋποθέτει την ιδεολογική χειραγώγηση και διαμόρφωση (δογματική καθοδήγηση) μιας ομάδας και/ή της κοινής γνώμης ώστε να νομιμοποιεί το μοντέλο που σερβίρεται.

Για την κατασκευή συναίνεσης είναι καταλυτικές οι εικόνες και το αφήγημα των ΜΜΕ, με τους μύθους, τις μισές αλήθειες, τα ψεύδη και την παραπληροφόρηση. Προσφεύγοντας στην ψυχολογία των μαζών και τη μαύρη προπαγάνδα, επιβάλλουν στην κοινωνία την κουλτούρα του φόβου. Η δημιουργία του φόβου στην κοινωνία περιλαμβάνει το «χτίσιμο» εσωτερικών εχθρών.

Εγχειρίδια του Πενταγώνου αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στον ιδεολογικό πόλεμο στο πεδίο της πληροφορίας και στον ρόλο των κοινωνικών δικτύων (διαδίκτυο και κινητά τηλέφωνα) ως στρατηγικών και πολιτικών όπλων για δημιουργία προσχεδιασμένης βίας και χάους.

Ενα από αυτά τα ντοκουμέντα επισημαίνει ότι οι σύγχρονοι πόλεμοι εξελίσσονται σε χώρους πολύ πέρα από τα υλικά στοιχεία του πεδίου της μάχης. Ενας από τους σημαντικότερους είναι τα ΜΜΕ, όπου θα πραγματοποιηθεί η σύγκρουση των αφηγημάτων. Η αντίληψη των γεγονότων είναι το ίδιο σημαντική για την επιτυχία της σύγκρουσης, όπως και το ίδιο το γεγονός. Στο τέλος, η αντίληψη του τι συνέβη ενδιαφέρει περισσότερο από αυτό που συνέβη στην πραγματικότητα.

Η αντίληψη μπορεί να δημιουργηθεί από μια ψεύτικη είδηση και να επιβληθεί στη μάζα με καμπάνιες ψυχολογικών επιχειρήσεων στα ΜΜΕ και/ή στα δίκτυα του ίντερνετ (διαδικτυακός κοινωνικός πόλεμος) ή μέσα από δεξαμενές σκέψης, ακαδημαϊκά κέντρα, ιδρύματα, ΜΚΟ και οργανικούς διανοούμενους με βάση κλισέ γνώμης επεξεργασμένα από ειδικούς κατασκόπους και στρατιωτικούς.

Οι «μολυσμένες» καμπάνιες (απο)πληροφόρησης προκαλούν την έκρηξη ευπρόσβλητων ψυχολογικά, οικονομικά και πολιτικά τμημάτων του πληθυσμού μιας χώρας-στόχου και διαχειρίζονται ένα προπαγανδιστικό σενάριο αποσταθεροποίησης, με άξονα καταγγελίες διαφθοράς και καταπίεσης, χαρακτηρίζοντας το καθεστώς της χώρας που έχει σειρά ως δικτατορία και κραδαίνοντας ως σημαίες την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την ελευθεροτυπία και την ανθρωπιστική βοήθεια.

Πριν φτάσει στην κυβέρνηση στις 2/2/1999 ο Ούγο Τσάβες, είχε ήδη αρχίσει να χτίζεται μια μαύρη φήμη γύρω από αυτόν και τα ηγεμονικά ρατσιστικά ΜΜΕ που απευθύνονται σε συγκεκριμένα ψηλά στρώματα της κοινωνίας της Βενεζουέλας τον παρουσίαζαν με χαρακτηρισμούς όπως «ο πίθηκος Τσάβες», «ο κόκκινος γορίλας» «ένας μαύρος στο [μέγαρο] Μιραφλόρες», ενώ τους οπαδούς του τους ονόμαζαν «οι ορδές του Τσάβες».

Μετά -και σχεδόν ταυτόχρονα με τη δημιουργία της σερβικής οργάνωσης «Οtpor» από τη CIA, τα μέλη της οποίας εκπαιδεύονταν σε τεχνικές «ήπιου πραξικοπήματος» με στόχο την ανατροπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στην πρώην Γιουγκοσλαβία-, στη Βενεζουέλα ετοιμαζόταν το πραξικόπημα του 2002 εναντίον του Τσάβες, το οποίο ως τμήμα ενός ανορθόδοξου και ασύμμετρου πολέμου τέταρτης γενιάς χρησιμοποιούσε το Διαδίκτυο και τα ΜΜΕ (Venevisión, Globovisión, Radio Caracas Televisión και μεταξύ άλλων τις εφημερίδες Tal Cual, El Nacional y El Universal) για την προώθηση αντιτσαβικών κλισέ γνώμης και την προβολή «πειραγμένων», διαστρεβλωμένων και ψεύτικων πληροφοριών, με στόχο τη δυσφήμηση της μπολιβαριανής κυβέρνησης.

Μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, της απεργίας των εργοδοτών (lockout), που αποτελούσαν τα συλλογικά όργανα των βιομηχανιών και επιμελητηρίων, και του σαμποτάζ της κρατικής εταιρείας πετρελαιοειδών PDVSA, στις 24/3/2004, κατά την εξέτασή του στην Επιτροπή Ενόπλων Υπηρεσιών της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, ο στρατηγός Τζέιμς Τ. Χιλ, διοικητής των δυνάμεων της Νότιας Πτέρυγας του Αμερικανικού Πενταγώνου, παρουσίασε για πρώτη φορά την ονομασία «ριζοσπαστικός λαϊκισμός» με εμφανή στόχο τον Ούγο Τσάβες.

Πολύ σύντομα η ορολογία αυτή χρησιμοποιήθηκε με σκοπούς μαζικής προπαγάνδας και στο Μεξικό προσαρμόστηκε στα χαρακτηριστικά του τωρινού προέδρου της χώρας Αντρές Μανουέλ Λόπεζ Ομπραδόρ ως «μεσσία των τροπικών».

Τον Δεκέμβριο της επόμενης χρονιάς, στην Ουκρανία θριάμβευε η αμερικανικής προέλευσης «πορτοκαλί επανάσταση» και το 2005, με χρηματοδότηση της Ουάσινγκτον, στάλθηκαν στο Κέντρο Εφαρμοσμένων μη Βίαιων Ενεργειών και Στρατηγικών (CANVAS) του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου στη Σερβία πέντε ηγέτες του φοιτητικού κινήματος της Βενεζουέλας για να εκπαιδευτούν στις πολιτικές αλλαγής καθεστώτων σύμφωνα με τις τεχνικές των διαφόρων χρωμάτων επαναστάσεων και στα «ήπια πραξικοπήματα» του Τζιν Σαρπ. Ανάμεσά τους οι Γιον Γκοϊκοετσέα, Φρέντι Γκεβάρα και Χουάν Γουαϊδό.

* Με καταγωγή από την Ουρουγουάη, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κάρλος Φάσιο ζει στο Μεξικό, όπου έφτασε ως πολιτικός φυγάς. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Λατινοαμερικανούς αναλυτές γεωστρατηγικής, διεθνώς αναγνωρισμένος. Είναι καθηγητής στη Σχολή Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού (UNAM) και στο μεταπτυχιακό Τμήμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Πόλης του Μεξικού (UACM). Το παραπάνω άρθρο γνώμης δημοσιεύτηκε στις 25/3 στην εφημερίδα La Jornada (jornada.com.mx)

Μετάφραση: Πάμπος Χατζηλαμπής

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ΗΠΑ και η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα
Ο συνδυασμός της τεχνικής μιας «χρωματιστής επανάστασης» (ήπιο πραξικόπημα) με αυτήν ενός μη συμβατικού πολέμου (σκληρό πραξικόπημα) βύθισε τη Βενεζουέλα σε έναν υβριδικό πόλεμο που διαρκεί από το 2005 μέχρι...
Οι ΗΠΑ και η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα
Χουάν Γουαϊδό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Βενεζουέλα και οι «φίλοι» της
Όποιος κάθεται ανάμεσα στον θύτη και το θύμα είναι αντικειμενικά με τον θύτη. Όποιος «νίπτει τας χείρας του» είναι Πόντιος Πιλάτος. Όποιος παίρνει ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον Τραμπ και τον Μαδούρο είναι με...
Η Βενεζουέλα και οι «φίλοι» της
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Μαδούρο, ο Τραμπ και το χρέος της διεθνούς κοινότητας
Η κατάσταση σήμερα, με τον αυτοανακηρυχθέντα πρόεδρο Γουαϊδό και τα τελεσίγραφα των Ευρωπαίων, είναι αποτέλεσμα μιας μακράς προσπάθειας αποσταθεροποίησης και ανατροπής της μπολιβαριανής επανάστασης. Η ντε...
Ο Μαδούρο, ο Τραμπ και το χρέος της διεθνούς κοινότητας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαπραγματεύσεις στη Βενεζουέλα
Μακρύς αναμφίβολα θα είναι ο δρόμος των διαπραγματεύσεων που έχουν εγκαινιάσει η κυβέρνηση Μαδούρο και η αντιπολίτευση, υπό τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου Γουαϊδό, στη νήσο Barbados.
Διαπραγματεύσεις στη Βενεζουέλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι επίμονες προσπάθειες των ΗΠΑ να ανατρέψουν την κυβέρνηση στο Καράκας
Οι πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης του Μπαράκ Ομπάμα για την αλλαγή καθεστώτος καταγράφηκαν στην Εκθεση για τη Βενεζουέλα που ετοίμασε το 2012 ο...
Οι επίμονες προσπάθειες των ΗΠΑ να ανατρέψουν την κυβέρνηση στο Καράκας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μερικές αλήθειες για τη Βενεζουέλα
Η Βενεζουέλα, από τότε που ανακαλύφθηκε ότι διαθέτει τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου, σταδιακά διαιρέθηκε σε δύο μεγάλες κοινωνικές κατηγορίες: σε εκείνες που επωφελούνταν από την εκμετάλλευσή του και σε...
Μερικές αλήθειες για τη Βενεζουέλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας