Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ιστορία ενός «προμελετημένου εγκλήματος»
EUROKINISSI / ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ιστορία ενός «προμελετημένου εγκλήματος»

  • A-
  • A+

Σε παλαιότερα άρθρα μου και επιστολές προς τους αρμοδίους του υπουργείου Παιδείας και δημοσιευμένα στον ηλεκτρονικό, ημερήσιο και περιοδικό Τύπο («Alfavita», «Το Ποντίκι», «Φιλολογική»), είχα εκφράσει την απορία, την ανησυχία μου αλλά και τις προτάσεις μου σε σχέση με τις κλιμακούμενες υποβαθμιστικές αλλαγές του ωρολόγιου και αναλυτικού προγράμματος των κλασικών γλωσσών, της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας αλλά και της Ιστορίας του Γενικού Λυκείου.

Τα άρθρα αυτά εξέφραζαν αμφισβήτηση αλλά και μια καλοπροαίρετη πρόθεση συμμετοχής στο πλαίσιο ενός κοινωνικού διαλόγου για την Παιδεία, ήδη από την εποχή υπουργίας του κ. Μπαλτά, με μια ανταπόκριση εκ μέρους του υπουργείου αρχικά «αριστοκρατική» (τα σχετικά ζητήματα απασχολούσαν αρμοδίως εντεταλμένους!) και αργότερα (επί υπουργίας κ. Φίλη) «κωφεύουσα»! Και φτάνουμε στην αρχή του διδακτικού έτους 2018-2019, όπου ανακοινώνονται προτάσεις και σκεπτικά εκ μέρους του υπουργείου, εν όψει της διαμόρφωσης του νομοσχεδίου για το «Νέο Λύκειο».

Μετατοπίζοντας προς το παρόν την κριτική μου για την προδιαγραφόμενη μοίρα του μαθήματος της Ιστορίας και της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, επικεντρώνομαι κατ’ αρχάς στο μάθημα των Λατινικών, η σχεδιαζόμενη απάλειψη των οποίων, ως μαθήματος ανθρωπιστικού προσανατολισμού, στηρίζεται σε ένα σκεπτικό του υπουργείου, που το παραθέτω τμηματικά, σχολιάζοντας αντιστοίχως:

«...Η αντικατάσταση αυτή κρίθηκε απαραίτητη αφ’ ενός γιατί από όλο το φάσμα των επιστημών του 1ου Επιστημονικού Πεδίου τα Λατινικά αφορούσαν μόνο τα Τμήματα Φιλολογίας και αφ’ ετέρου γιατί με την εξαιρετικά περιορισμένη εξεταστέα ύλη τους προκαλούσαν στρεβλώσεις στην τελική βαθμολογία των υποψηφίων»!

Τα Λατινικά, όμως, δεν αφορούν μόνο τα τμήματα φιλολογίας, αφορούν ένα σύνολο επιστημών, γλωσσικών, φιλολογικών γλωσσολογικών, ιστορικών, θεωρητικών, στις περισσότερες από τις οποίες εμπλέκονται κατά τρόπο αναγκαίο, αιτιακό και συνεπώς επιστημονικό!

Οσο για το δεύτερο επιχείρημα της παραπάνω απάντησης, είναι υποκριτικό και προκλητικό να επικαλούνται λόγους για τους οποίους ευθύνονται αποκλειστικά οι «καθ’ ύλην αρμόδιοι» του υπουργείου ή του ΙΕΠ –δυστυχώς θα πω– από το 2015 κ.ε. Και εννοώ τις αυθαίρετες περικοπές που έφτασαν να... λοβοτομήσουν όχι μόνο τα 50 –κατ’ αρχάς εξεταζόμενα πανελλαδικά– ανθολογημένα κείμενα της Λατινικής Γραμματείας αλλά και δομικά συντακτικά κεφάλαια ή ενότητες της Λατινικής, όπως τον πλάγιο λόγο, τη γερουνδιακή έλξη, ακόμα και ενότητες του... υποταγμένου λόγου! Ακόμα ένα ατράνταχτο επιχείρημά του συνοψίζεται στο ότι, όπως γίνονται επί χρόνια τα Λατινικά, «...είναι μία αποστήθιση, ένα βιβλίο που έχει κείμενα εντελώς ανούσια...».

Τα «ανούσια κείμενα», ωστόσο, αποτελούν αυθεντικά αποσπάσματα της Λατινικής Γραμματείας από κείμενα του Κικέρωνα, του Ιούλιου Καίσαρα, του Βαλέριου Μάξιμου, του Πλίνιου, του Σενέκα..., με ενδιαφέροντα εισαγωγικά σχόλια που εντάσσουν το κάθε κείμενο σ’ ένα ιστορικό, κοινωνικό, πολιτικό, πολιτισμικό και ιδεολογικό πλαίσιο, και σχετικές εκτιμήσεις που τεκμηριώνονται με βάση τα δεδομένα των κειμένων. Σημαντική είναι, επίσης, η ύπαρξη των ετυμολογικών, συγκριτικών-γλωσσικών σχολίων που επισυνάπτονται και που αναδεικνύουν την αδελφική σχέση βασικών ινδοευρωπαϊκών γλωσσών, όπως της Ελληνικής και της Λατινικής, τις επιρροές και τα δάνεια της πρώτης στη δεύτερη, αλλά και τη νεολατινική γλωσσική κληρονομιά που «φωνείται» μέχρι σήμερα ανά τον πλανήτη...

Αρα, δεν είναι θέμα κειμένων, αλλά επιστημονικής επάρκειας και ενδιαφέροντος των διδασκόντων που τη γνωστική τους επάρκεια «πριονίζει» εδώ και κάποιες δεκαετίες συστηματικά το υπουργείο Παιδείας! Και συνεχίζω με το «έτερον επιχείρημα» του υπουργείου: «...δεν μπορεί παιδιά που θα πάνε στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες να μη διαβάζουν κοινωνιολογία...»

Η κοινωνιολογία, ωστόσο, ως γνωστικό αντικείμενο είχε εισαχθεί στο Λύκειο από τη δεκαετία του 1980, και σαφώς είχε και έχει λόγο ύπαρξης, ποτέ όμως σε βάρος μαθημάτων που αποτελούν τα δομικά γνωστικά χαρακτηριστικά των Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Διαβάζω, τέλος, το υποβαθμιστικό σχόλιο του κ. Γαβρόγλου στη συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο οποίος «αξιολογεί» τη διαμαρτυρία για την κατάργηση των Λατινικών ως «...εκ του πονηρού και σπέκουλα...», αποδίδοντάς την στην ανησυχία των φιλολόγων μήπως χάσουν διδακτικές ώρες, θέσεις εργασίας και άρα διορισμούς μονίμων και προσλήψεις αναπληρωτών.

Η παραπάνω εκτίμηση μου δίνει πρακτικά και ηθικά το δικαίωμα να αναφερθώ στον σχεδιασμό που εδώ και καιρό είναι εμφανές ότι υλοποιείται αργά και σταθερά «από την ανάποδη», δηλ. υπέρ των Κοινωνικών επιστημών και σε βάρος των Κλασικών γλωσσών της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Ιστορίας!

Πώς; Μα, μέσα από μια σταδιακή, σταθερή και αυξανόμενη επιδαψίλευση ωρών στο μάθημα της κοινωνιολογίας, σε βάρος της κλασικής γλώσσας και γραμματείας αλλά και της νεοελληνικής λογοτεχνίας, από το διδακτικό έτος 2015-2016 κ.ε. Κι αυτό αφορά όχι μόνο το ωρολόγιο αλλά και το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών του Γενικού Λυκείου.

Αναλυτικότερα, λοιπόν, αναφέρω ότι η πρώτη υποβάθμιση του ωρολόγιου προγράμματος του Λυκείου σε βάρος των Λατινικών, των Αρχαίων Ελληνικών και της Νεοελληνικής λογοτεχνίας Γενικής Παιδείας της Γ’ Λυκείου, εκ των πραγμάτων, έγινε προκειμένου να αντικατασταθούν το μεν δίωρο μάθημα των Λατινικών της Β’ Λυκείου από ένα δίωρο μάθημα Κοινωνιολογίας, ενώ ο Επιτάφιος του Θουκυδίδη της Γ’ Λυκείου (ή η 2η ώρα της Νεοελληνικής μεταπολεμικής λογοτεχνίας, αν προτιμάτε) από μιαΙστορία... Κοινωνικών Επιστημών!..

Η παραπάνω υποβάθμιση ξεκίνησε με τις πρώτες παρεμβάσεις του κ. Μπαλτά ως υπουργού Παιδείας, από το διδακτικό έτος 2015-2016, κλιμακώθηκε με την προκλητική απομείωση της ύλης των Λατινικών, αν και μαθήματος της Θεωρητικής-Ανθρωπιστικής κατεύθυνσης, τα επόμενα διδακτικά έτη, για να φτάσει στη στοχευμένη προφανώς κατάληξη της πρότασης για... ολοκληρωτική αντικατάσταση των Λατινικών της Γ’ Λυκείου –ως μαθήματος προσανατολισμού των ανθρωπιστικών σπουδών– από ένα προτεινόμενο εξάωρο μάθημα... Κοινωνιολογίας!

Η επίθεση, λοιπόν, δεν ήταν «αιφνιδιαστική» εναντίον των κλασικών σπουδών, όπως τη χαρακτήρισε η Πανελλήνια Ενωση Φιλολόγων (ΠΕΦ), αλλά κλιμακούμενη και στοχευμένη. Γιατί, σε τι αποσκοπούσε άραγε αυτή η αντικατάσταση; Στην αντικατάσταση μαθημάτων «ήσσονος σημασίας», από μαθήματα Κοινωνικής Θεωρίας και Κοινωνιολογίας, που έχουν το «μαγικό φίλτρο» να αναβαθμίζουν εξ ορισμού την παιδευτική διαδικασία;

Ή μήπως στη διευκόλυνση μιας πελατειακής πολιτικής, δηλαδή στην υποστήριξη κάποιων Πανεπιστημιακών σχολών, τομέων, γνωστικών αντικειμένων συναφών προς αυτά της Κοινωνικής Θεωρίας - Κοινωνιολογίας, της Επιστημολογίας & Κοινωνιολογίας της γνώσης, και των αντίστοιχων καθηγητών και πτυχιούχων; Και έτσι, εξυπηρετώντας όχι βέβαια «παιδευτικά καινοτόμα οράματα», αλλά πρακτικότερα - επαγγελματικά, αντικατέστησαν και αντικαθιστούν με το... «έτσι θέλω» γνωστικά αντικείμενα πολιτισμικής και παιδαγωγικής αξίας –αναγνωρισμένης παγκόσμια και διαχρονικά– στο ίδιο το λίκνο που τα γέννησε!

Εκ των υστέρων, βέβαια, ο κ. Γαβρόγλου δήλωσε ότι είναι ανοιχτός στην πρόταση τα Λατινικά να διδαχτούν... σε μία άλλη τάξη, πλην της Γ’ Λυκείου(!), αντιμετωπίζοντας το «λάθος μέτρο με ένα αντιφατικό ημίμετρο, κατ’ αναλογίαν προς εκείνο της συνδιδασκαλίας (και συνεπώς συρρίκνωσης και υποβάθμισης) της «Αντιγόνης» με τον «Επιτάφιο» στη Β’ Λυκείου!

Αραγε, τι απόφοιτους όχι μόνο Λυκείων αλλά και... Θεωρητικών Σχολών προτίθεται να προσφέρει στην ελληνική κοινωνία το «Νέο Λύκειο»;

*Αρχαιολόγος-φιλόλογος, εκ μέρους των συναδέλφων φιλολόγων του «Αναξαγόρειου» ΓΕΛ Νέας Ερυθραίας, μέλος του Δ.Σ. του ΝΠΔΔ πολιτισμού και αθλητισμού «Δημήτριος Βικέλας» του Δήμου Κηφισιάς

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Στο ίδιο έργο θεατές
Έναρξη του σχολικού έτους 2017- 2018 και, όπως κάθε χρονιά, έτσι και φέτος έχουμε επανάληψη διακηρύξεων για το αυτονόητο... Η «κανονικότητα», λοιπόν, επανέρχεται, σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, Κώστα...
Στο ίδιο έργο θεατές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο επιθεωρητισμός... με νέα φορεσιά
Η υπουργική απόφαση για τον προγραμματισμό και την αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου των σχολικών μονάδων εμπεδώνει ακόμη περισσότερο την ιεραρχία, τον διοικητισμό και τον τεχνοκρατισμό, δημιουργώντας μια...
Ο επιθεωρητισμός... με νέα φορεσιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παιδεία-πίτα και το κράτος-επιχειρηματίας
Τα «καύσιμα» της κίνησης της φροντιστηριακής δραστηριότητας πριμοδοτούνται από το ανταγωνιστικό σύστημα επιλογής για τα ΑΕΙ-ΤΕΙ, το οποίο στηρίζεται σε μεθόδους που προσφέρονται για εμπορική εκμετάλλευση....
Η παιδεία-πίτα και το κράτος-επιχειρηματίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιδόσεις μαθητών και αξιολόγηση εκπαιδευτικών
Από την επίσημη αξιολόγηση ουσιαστικά «αγνοούνται» ή καταγράφονται τυπικά οι αμέτρητοι κοινωνικοί και εκπαιδευτικοί παράγοντες που επηρεάζουν και συνδιαμορφώνουν την εκπαιδευτική διαδικασία και το εκπαιδευτικό...
Επιδόσεις μαθητών και αξιολόγηση εκπαιδευτικών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι αθέατες πλευρές των εξαγγελιών για τις προσλήψεις εκπαιδευτικών
Αν οι μόνιμοι αλλά και οι αδιόριστοι εκπαιδευτικοί πέσουν στην «παγίδα» που στήνει το υπουργείο και χωριστούν σε «ομάδες συμφερόντων», αν η αντιπαράθεση, αντί να επικεντρωθεί στην απαίτηση για μόνιμους...
Οι αθέατες πλευρές των εξαγγελιών για τις προσλήψεις εκπαιδευτικών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
Τον ρόλο του μάντη των συμφορών έχουν αναλάβει εργολαβικά κάποιοι (φορείς, άτομα, ενώσεις) το τελευταίο διάστημα. Και δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ούτε το ψέμα ούτε τη διαστρέβλωση, για να πείσουν ότι οι...
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας