Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ιστορίες για «κόκκινα» δάνεια και πρώτη κατοικία
Dreamstime
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ιστορίες για «κόκκινα» δάνεια και πρώτη κατοικία

  • A-
  • A+

Τελικά σε αυτόν τον τόπο η μνήμη έχει ημερομηνία λήξης. Με την ίδια ευκολία που ξεχνάμε, εξίσου εύκολα ενθουσιαζόμαστε και απογοητευόμαστε. Με την ίδια έκπληξη που αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα όταν αναφύονται, έτσι απορημένα αντιμετωπίζουμε τις «λύσεις» που προωθούν οι ηγεσίες.

Φαίνεται ότι έχουμε κρυφτεί πίσω από τις λέξεις «ρεαλισμός», «σωσίβιο», «ανάγκη», «καταστροφή» για να ερμηνεύουμε και να δικαιολογούμε. Και για αυτό είμαστε απρόθυμοι να ανατρέξουμε στις μνήμες του πρόσφατου παρελθόντος και να ανασύρουμε γνώσεις από τα σεντούκια της Ιστορίας για να αντιμετωπίσουμε το παρόν. Ισως φοβόμαστε ότι το παρελθόν θα αποκαλύψει τις ευθύνες που έχουμε απέναντι στο παρόν. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, στο χθες δεν βρίσκουμε μόνο τις απαντήσεις στα προβλήματα του σήμερα αλλά και μεζούρες για να μετράμε το... μπόι μας.

Πραγματικά θα εκπλαγεί κανείς για τον πλούτο γνώσεων και εμπειριών που υπάρχουν στα σεντούκια της Ιστορίας. Μπορείς να βρεις τα πάντα. Ακόμα και ιστορίες για «κόκκινα» δάνεια και πρώτες κατοικίες. Πρέπει να εξερευνήσεις για να ανακαλύψεις ότι όλα όσα λέγονται και παζαρεύονται σήμερα, είναι επαναλήψεις του παρελθόντος.

Για παράδειγμα, από τα κιτρινισμένα χαρτιά της Ιστορίας διαπιστώνεις ότι χαρακτηρισμοί όπως «επιπόλαιοι», «απατεώνες», «κακοπληρωτές», που χρησιμοποιούνται σήμερα για να δικαιολογηθούν οι αρπαγές περιουσιών, έχουν αξιοποιηθεί -για τον ίδιο σκοπό- από τα μέσα του 19ου αιώνα. Επίσης συνειδητοποιείς ότι, τότε όπως και σήμερα, διαπόμπευαν χιλιάδες ανθρώπων χαρακτηρίζοντάς τους «εχθρούς της κοινωνίας» για να απενοχοποιηθεί μια δράκα τραπεζιτών που ήθελε να αρπάξει το βιος των αδύναμων.

Αντιλαμβάνεσαι, συνάμα, ότι και τότε η ελίτ έστησε μια τεράστια βιομηχανία πώλησης δανείων, κατασχέσεων, πλειστηριασμών για να γίνει ακόμα πλουσιότερη. Βλέπεις ότι, όπως και τότε, έτσι και σήμερα οι ισχυροί λοιδόρησαν ανθρώπους για να κρύψουν τις δικές τους ανεπάρκειες -πολιτικές και ηθικές- και για να μετακυλήσουν τη λύση προβλημάτων που οι ίδιες προκάλεσαν στους αδύναμους. Ακόμα και το «μαζί τα φάγαμε» είχε αξιοποιηθεί προκειμένου να λεηλατηθούν περιουσίες ανθρώπων που δεν είχαν τα προνόμια των ελίτ.

Στο σεντούκια της Ιστορίας εκτός από ιστορίες αρπαγών και λεηλασιών μπορεί να βρει κανείς και ιστορίες με... λύσεις. Δηλαδή με πολιτικές που εφαρμόστηκαν προκειμένου να αποφευχθεί η βίαιη αναδιανομή εισοδήματος που είναι το αποτέλεσμα όλων των συμφωνιών που περιέχουν όρους, προϋποθέσεις, αστερίσκους και παραρτήματα.

Ιστορίες τέτοιες μπορεί να βρει κανείς τόσο στο εγγύς παρελθόν όσο και στο πιο μακρινό. Για παράδειγμα, στις αρχές της δεκαετίας του '90 ο τεράστιος όγκος των «κόκκινων» δανείων απειλούσε τη βιωσιμότητα της Εθνικής Τράπεζας.

Η τότε κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον πατέρα του σημερινού προέδρου της Ν.Δ., είχε να αντιμετωπίσει ένα τεράστιο κεφαλαιακό έλλειμμα. Ο Μιχάλης Βρανόπουλος είχε αποκαλύψει ότι η Εθνική είχε δανείσει τα προηγούμενα 20 χρόνια, χωρίς επιστροφή, το αστρονομικό ποσό των 2.326 δισ. δραχμών.

Πώς έκλεισε αυτή η μαύρη τρύπα; Αυξάνοντας το μετοχικό της κεφάλαιο κατά 120 δισ. δραχμές, με την έκδοση ομολογιακού δανείου αντίστοιχου ύψους, μετατρέψιμου σε μετοχές που καλύφθηκε από το υπουργείο Οικονομικών. Η δανειακή σύμβαση προέβλεπε ότι κάθε χρόνο θα μετατρεπόταν το 20% των ομολόγων σε μετοχές και θα αυξανόταν ανάλογα το μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας με ενίσχυση της συμμετοχής του Δημοσίου.

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι η λύση αυτή άνοιγε τις πύλες για την πλήρη ιδιωτικοποίηση της Εθνικής. Ναι. Αλλά τελικά, το Δημόσιο διατήρησε τον χαρακτήρα της τράπεζας μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2000. Επίσης -πράγμα που δεν έγινε- είχε την ευκαιρία να αξιοποιήσει τις προσόδους από τις μετοχές του σε κοινωνικές πολιτικές.

Για να μη βγαίνουν λαθεμένα συμπεράσματα για τα κίνητρα της συγκεκριμένης επιλογής θα πρέπει να τραβήξουμε από το σεντούκι της Ιστορίας τον φάκελο «πανωτόκια». Ηταν το 1992 όταν η πολιτική που ήθελε να ακολουθήσει η τότε κυβέρνηση για να δώσει συγχωροχάρτι στις τράπεζες, ανατράπηκε από τις σφοδρές αντιδράσεις του κόσμου, που επηρέασαν ακόμα και βουλευτές της τότε πλειοψηφίας!

Θέλετε μία ακόμα ιστορία από το πολύ μακρινό παρελθόν; Στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν μία από τις σταφιδικές κρίσεις έπληξε το μοναδικό εξαγώγιμο προϊόν της χώρας, οι ξένοι σύμβουλοι της Εθνικής υπέδειξαν στη διοίκηση της τράπεζας να προχωρήσει σε διεκδίκηση των οφειλών που είχαν παραγωγοί αλλά και έμποροι σταφίδας. Πρότειναν δηλαδή αρπαγή περιουσιών, χωρίς εξαιρέσεις, ρυθμίσεις και διευθετήσεις.

Οι «σύμβουλοι» έλεγαν ότι η μετριοπάθεια θα δημιουργούσε άσχημο προηγούμενο. Η διοίκηση «συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις». Ο κόσμος αντέδρασε και βγήκε στους δρόμους. Η ένταση των αντιδράσεων ανάγκασε τους τραπεζίτες να τα «μαζέψουν» και να παραδεχτούν ότι εκτός από τις ακρότητες των ξένων υπήρχε και ο δρόμος της... μετριοπάθειας.

Αυτές οι ιστορίες δείχνουν ότι πάντα υπάρχουν ήπιες και ευαίσθητες λύσεις. Αυτό που χρειάζεται όμως είναι παρρησία, ευαισθησία και κυρίως θάρρος που από το 2010 και μετά έχει χαθεί.

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ιδιωτικό χρέος και το αλλήθωρο κράτος
Αυτό που συμβαίνει για παράδειγμα με τους πλειστηριασμούς της πρώτης κατοικίας είναι μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις στις οποίες το ελληνικό κράτος και οι φορείς του έχουν αγνοήσει επιδεικτικά...
Το ιδιωτικό χρέος και το αλλήθωρο κράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το χρήμα ως αέρας κοπανιστός (ή και ως χρέος)
Κυκλοφορούν πολλά φαντασιοκοπήματα για το χρήμα και η απροσμέτρητη άγνοια πάρα πολλών ανθρώπων τους καθιστά πανεύκολα θύματα των κάθε είδους λαοπλάνων, ενώ οι αρχές της οικονομίας θα έπρεπε να είναι ένα από τα...
Το χρήμα ως αέρας κοπανιστός (ή και ως χρέος)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους
Η συμφωνία του Eurogroup τον Ιούνη του 2018 έβαλε τέλος στην κατάσταση αβεβαιότητας όσον αφορά το δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Στο ιδιωτικό χρέος όμως, το χρέος δηλαδή επιχειρήσεων και πολιτών προς πιστωτικά...
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λαγκάρντ, Σόιμπλε και χρέος: για να μην ξεχνιόμαστε
Οταν τα πρωτοσέλιδα ασχολούνται, άλλη μια φορά, με το τι είπε η Λαγκάρντ στη Μέρκελ και τι της είπε ο Σόιμπλε, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η λήθη - το να ξεχάσουμε το αίτιο που η χώρα μας μετατράπηκε σε...
Λαγκάρντ, Σόιμπλε και χρέος: για να μην ξεχνιόμαστε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κατάσταση της εργατικής τάξης
Περνούν οι μήνες, συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους Θεσμούς για τη διαχείριση του αμέτρητου ιδιωτικού χρέους και τα εργασιακά δικαιώματα, μεταξύ άλλων κρίσιμων ζητημάτων, και προκοπή δεν...
Η κατάσταση της εργατικής τάξης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δάνεια με τοκογλυφικά επιτόκια
Δεκάδες χιλιάδες οικογένειες δημοσίων υπαλλήλων που έχουν λάβει στεγαστικό δάνειο από το Ταμείο Παρακαταθηκών βρίσκονται σήμερα εγκλωβισμένοι. Τα δάνεια αυτά που καλούνται να εξοφλήσουν, με τοκογλυφικά μάλιστα...
Δάνεια με τοκογλυφικά επιτόκια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας